Ten dzień zmienił nie tylko Kościół. Niemal pół wieku temu Polak został papieżem

16 października 1978 roku z balkonu bazyliki św. Piotra kardynał Pericle Felici ogłosił wynik trwającego trzy dni konklawe i wybór metropolity krakowskiego kardynała Karola Wojtyły. Był on pierwszym od 455 lat papieżem spoza Włoch.

W momencie wyboru na papieża Karol Wojtyła miał 58 lat. Został najmłodszym zwierzchnikiem Kościoła katolickiego od 1864 r. Przeszedł do historii świata i Kościoła jako Jan Paweł II. 

Jednym ze społecznych i teologicznych fundamentów pontyfikatu papieża z Polski było wezwanie - „Nie lękajcie się! Otwórzcie, otwórzcie na oścież drzwi Chrystusowi”. Słowa te wypowiedział 22 października 1978 r. na placu św. Piotra podczas mszy inaugurującej pontyfikat.

Ponad 100 papieskich podróży

Jan Paweł II zasłynął m.in. jako największy podróżnik wśród papieży. W czasie swojego pontyfikatu odbył 104 zagraniczne pielgrzymki do 132 krajów. Odwiedził 900 miast i miejscowości. Pokonał 1,7 miliona kilometrów. 

Pierwszą podróż Papież-Polak odbył już w styczniu 1979 r. do Republiki Dominikańskiej, Meksyku i na Bahamy, a ostatnią - do Francji w sierpnia 2004 r. Polskę odwiedził dziewięć razy. Siedem razy USA i Francję, zaś Meksyk i Hiszpanię - po pięć razy.

Strzały na Placu św. Piotra i trzecia tajemnica fatimska

13 maja 1981 r. po zamachu na Placu świętego Piotra papież został ciężko ranny i trafił do kliniki Gemelli w stanie krytycznym. Został uratowany, mimo że sami lekarze wątpili, czy przeżyje. 

Zamachowcem był Mehmet Ali Agca z Turcji. Papież mu przebaczył i odwiedził go w więzieniu w grudniu 1983 r.

Nie udało się definitywnie ustalić tego, kto stał za próbą zabicia papieża.

Karol Wojtyła powiązał zamach na swoje życie z objawieniami fatimskimi w 1917 roku i rok później - 13 maja 1982 roku - odbył pierwszą pielgrzymkę do Fatimy. Jako wotum przekazał wyjęty z ciała pocisk, który został umieszczony w koronie figury Matki Bożej w Fatimie.

Treścią trzeciej tajemnicy fatimskiej była wizja drogi wiodącej na górę, pod krzyż, którą kroczył papież, widząc obok siebie ginących ludzi, także księży i zakonnice, który na koniec zostaje zabity. Jej treść siostra Łucja -  jedna z trójki dzieci, którym miała objawić się Matka Boża - spisała ją na polecenie biskupa Leirii-Fatimy na przełomie 1943 i 1944 roku, a następnie przekazała papieżowi Janowi XXIII.

Papież otwarty na dialog z „braćmi w wierze”

Jan Paweł II jako pierwszy papież w dziejach w 1983 r. odwiedził kościół luterański, a 13 kwietnia 1986 r. synagogę. Wizyta głowy Kościoła katolickiego w żydowskiej świątyni była pierwszą od czasów apostolskich.

Podczas pontyfikatu papież dokonał także ważnego otwarcia wobec prawosławia. Już w 1979 r. razem z patriarchą Konstantynopola Dimitriosem I ogłosił rozpoczęcie dialogu doktrynalnego między Kościołami prawosławnym i katolickim. W 1999 r. po raz pierwszy na zaproszenie patriarchy rumuńskiego Teoktysta odwiedził kraj w większości prawosławny, żeby spotkać „Braci w wierze”. Zaapelował wówczas, aby dialog stał się „sposobem leczenia otwartych jeszcze ran i przezwyciężania istniejących nadal trudności!”.

Papież-Polak ogłosił 14 encyklik, 14 adhortacji, 11 konstytucji apostolskich i napisał 43 listy apostolskie. Fundamentem większości z nich jest nauczanie soboru watykańskiego II. Był pomysłodawcą Światowych Dni Młodzieży.

Rola Jana Pawła II w polityce

Jako zwierzchnik Kościoła katolickiego papież Jan Paweł II wielokrotnie spotkał się z przywódcami państw. Znaczące okazały się m.in. rozmowy z Ronaldem Reaganem. Po konsultacjach w Watykanie przyspieszył on wyścig zbrojeń, stawiając Związek Radziecki na krawędzi finansowego upadku.

Z perspektywy historyków nie mniej ważna okazała się pierwsza wizyta papieża w ojczyźnie, która uruchomiła proces zmian społecznych w Polsce.

Papież aangażował się również w obronę praw kobiet w czasie międzynarodowej konferencja na rzecz ludności i rozwoju w Kairze w 1994 r. oraz konferencji ONZ w 1995 r. w Pekinie. Podkreślał, że w dzieje ludzkości „kobiety wniosły wkład nie mniejszy niż mężczyźni, a w większości przypadków w warunkach o wiele trudniejszych”. 

Do historii przeszło także przemówienie Jan Pawła II, które wygłosił w Agrigento na Sycylii. Wezwał wtedy mafiosów do nawrócenia.

12 marca 2000 r. jako pierwszy papież w dziejach wykonał również gest „mea culpa”, prosząc o wybaczenie krzywd wyrządzonych przez synów i córki Kościoła przedstawicielom innych religii. 

Tłum na pogrzebie i okrzyki „Santo subito”

Jan Paweł II zmarł w wieku 84 lat w wigilię Niedzieli Bożego Miłosierdzia 2 kwietnia 2005 r. o godz. 21.37 w Watykanie. 

W ceremonii pogrzebowej 8 kwietnia 2005 r. uczestniczyły delegacje z ponad 150 państw. W Polsce ogłoszono sześciodniową żałobę narodową. Już w dniu pogrzebu wierni na Placu świętego Piotra wołali „Santo subito” (Święty natychmiast).

Trzy lata po beatyfikacji, 27 kwietnia 2014 r., Jan Paweł II został ogłoszony świętym.

Dzień Papieski i zbiórka na stypendia dla zdolnej młodzieży

Każdego roku, w niedzielę poprzedzającą wybór Karola Wojtyły na Stolicę Piotrową, w całej Polsce oraz środowiskach polonijnych obchodzony jest Dzień Papieski. Jednym z jego elementów jest zbiórka na stypendia dla zdolnej, ale pochodzącej z ubogich rodzin młodzieży.

W ubiegłym roku podczas zbiórki publicznej, którą przeprowadziło 3,5 tys. wolontariuszy, zebrano ponad 1, 462 mln zł. Poprzez akcję SMS-ową darczyńcy wsparli Fundację kwotą 48 539 zł, a za pomocą platformy e-zbiorka.pl przekazano 108 tys. zł.

Pieniądze pozyskane w ramach Dnia Papieskiego i wpłacane przez cały rok darowizny pozwalają na utrzymanie programu stypendialnego dla 2 tys. stypendystów - 1100 uczniów i 900 studentów.

W tym roku Dzień Papieski obchodzony był 11 października pod hasłem „Św. Jan Paweł II, uczeń-misjonarz”. 

„Jednym z tych wielkich proroków, których Bóg nam posłał, by nas obudzić, był św. Jan Paweł II. Jego życie i słowa wciąż inspirują nas do tego, by odnawiać Kościół i świat oraz być uczniami-misjonarzami” - napisali biskupi w liście pasterskim zapowiadającym tegoroczny Dzień Papieski.

„Najskuteczniejszym narzędziem ewangelizacji jest zwykłe świadectwo. Św. Jan Paweł II w genialny sposób przypominał, że współczesny człowiek ufa doświadczeniu i faktom, a nie teoriom” - podkreślili hierarchowie.