افزایش فعالیت‌های ساختمانی در کوه «کلنگ‌ گزلا» و تهدید واشنگتن

همزمان با تداوم جنگ و «افزایش آشکار فعالیت‌‌های ساختمانی» در تأسیسات کوه «کلنگ گزلا»، رئیس جمهور آمریکا تهدید به حمله‌ نظامی علیه این مجموعه کرد.

تحلیل‌های تازه‌ی تصاویر ماهواره‌ای نشان می‌دهد فعالیت‌های ساختمانی در تأسیسات مشکوک هسته‌ای جمهوری اسلامی در کوه کلنگ‌ گزلا، معروف به «کوه کلنگ» بطور چشمگیری افزایش یافته است. همزمان با تداوم جنگ با رژیم ایران، در روزهای اخیر رئیس جمهور آمریکا تهدید کرد که به این مجموعه حمله نظامی خواهد کرد. مرکز مطالعات استراتژیک و بین‌المللی (CSIS) با استناد به بررسی شش‌ سال تصاویر ماهواره‌ای اعلام کرده که آخرین وضعیت این تأسیسات حاکی از «افزایش آشکار فعالیت‌های ساختمانی» در سال جاری است.

بر اساس گزارشی که خبرگزاری سی‌ان‌ان از مرکز مطالعات استراتژیک بین‌المللی دریافت کرده، این تأسیسات که در فاصله‌ی حدود دو کیلومتری جنوب مجتمع غنی‌سازی نطنز در استان اصفهان و ۲۲۰ کیلومتری جنوب تهران قرار دارد، دست‌کم صد متر زیر یک کوه گرانیت حفر شده است. جمهوری اسلامی از پائیز ۲۰۲۰ و پس از انفجار کارگاه مونتاژ سانتریفیوژهای پیشرفته در نطنز، ساخت تونل‌های زیرزمینی را در آنجا اغاز کرد و آن را به‌ عنوان محل آینده‌ی مونتاژ سانتریفیوژ به آژانس بین‌المللی انرژی اتمی معرفی کرد.

تحلیلگران غربی این مجموعه را پناهگاهی احتمالی برای برنامه‌ی هسته‌ای جمهوری اسلامی می‌دانند و مرکز مطالعات استراتژیک نیز همین ارزیابی را دارد. اطلاعات ارائه‌شده از سوی اسرائیل نیز نشان می‌دهد سانتریفیوژها و بخشی از ذخایر اورانیوم غنی‌شده  به این محل منتقل شده است. با این حال، گزارش سی‌ان‌ان می‌افزاید که تحلیل‌های ماهواره‌ای را که بر اساس احتمالات مطرح می‌شوند نمی‌توان تائید و یا تکذیب کرد.

طبق ابن گزارش، الگوی کار در سال ۲۰۲۶ از حفاری فعال به سمت ساخت‌ و ساز داخلی و تقویت مستمر بخش‌های بیرونی تغییر کرده است. فعالیت جاده‌ای نیز بیش از هر زمان دیگری در تاریخ این سایت بوده است. عملیات مشاهده‌شده شامل بالا بردن و مستحکم ساختن ورودی تونل‌ها، آسفالت شبکه‌ی جاده‌ای داخلی، تقویت اطراف مناطق دسترسی، تسطیح و جابجایی خاک حاصل از حفاری تونل‌ها است.

ورودی‌های شرقی تا حدی با خاک پر شده‌اند تا دسترسی زمینی محدود شود ولی ورودی‌های غربی در تصاویر دو ماه پیش (ژوئیه) هنوز باز بوده‌اند و پیرامون تأسیسات  بعد از حملات اسرائیل در ژوئن سال پیش دیوارهای امنیتی کشیده شده است.

دونالد ترامپ هفته‌ی گذشته در جمع خبرنگاران اعلام کرد: «ممکن است خیلی زود به کوه کلنگ ضربه بزنیم». وی افزود: «می‌دانیم چه کسانی در آنجا در حال حرکت هستند». این تهدید تکرار مواضع او از ماه ژوئیه است که گفته بود آمریکا این منطقه را «به‌ زودی و بسیار سنگین» هدف قرار خواهد داد.

مجموعه‌ی کوه کلنگ در جنگ ۱۲روزه‌ی سال گذشته و دور جدید درگیری‌های اخیر مورد هدف مستقیم قرار نگرفته است؛ برخلاف نطنز، فردو و اصفهان که با بمب‌های سنگرشکن نابود شدند و یا به شدت آسیب دیده‌اند.

بنا بر اظهارات منابع مطلع ، سی‌ان‌ان تائید کرده که برنامه‌های عملیاتی برای حمله به این مجتمع وجود دارد اما الگوی حمله با توجه به مهمات لازم برای نابودکردن این تأسیسات مشخص نیست. همزمان، نشانه‌هایی از آمادگی فنی آمریکا دیده می‌شود. این منابع همچنین گفته‌اند پیش از عملیات «خشم حماسی» علیه جمهوری اسلامی، یک قرارداد اضطراری ۱.۲ میلیون دلاری برای تعمیر تأسیسات آزمایش زیرزمینی در «وایت سندز» نیومکزیکو امضاء شد.

حفاری در این محل که متعلق به آژانس کاهش تهدید دفاعی و فرماندهی استراتژیک آمریکاست در ۱۶ تا ۱۸ فوریه سال ۲۰۲۶ آغاز شد؛ اقدامی که با نیاز به شبیه‌سازی ضربه به اهداف بسیار عمیق در ایران مرتبط دانسته شده است. طرح حمله به کوه کلنگ شامل استفاده از برخی بزرگترین بمب‌های زرادخانه‌ تسلیحاتی آمریکا می‌شود.

رژیم ایران اما همواره وجود فعالیت‌های هسته‌ای را در کوه کلنگ رد کرده و هر حمله به این تأسیسات را مترادف با گسترش جنگ منطقه‌ای دانسته است. در عین حال، بقایای جمهوری اسلامی این مجموعه را از مستحکم‌ترین تأسیسات جهان توصیف کرده‌اند.

بعضی از تحلیلگران می‌گویند، حتی اگر ورودی‌ها و خطوط برق یا تهویه‌ها هدف قرار گیرند، تخریب کامل سالن‌های داخلی زیر کوه گرانیت دشوار است. ادامه‌ی فعالیت‌‌های ساختمانی در این محل همزمان با شرایط جنگی نشان می‌دهد رژیم تهران همچنان می‌کوشد برنامه‌ی هسته‌ای خود را پیش برده و تأسیسات آن را مستحکم کند تا در برابر حملات هوایی مقاوم‌تر باشند.

وضعیت جدید کوه کلنگ‌گزلا تصویری از نوعی ابهامات نظامی و اطلاعاتی ارائه می‌دهد؛ سایتی که هنوز از فعالیت‌های درونی آن اطلاعات دقیقی در دسترس نیست اما اطلاعات موجود نشان می‌دهد استحکامات آن به‌ سرعت در حال ساخت هستند. تهدیدی که رئیس‌ جمهور آمریکا با صراحت از حمله به آن سخن می‌گوید با سلاح‌های متعارفی که ممکن است برای نابودی عمق این تأسیسات کافی نباشد.

با این حال، نتیجه‌ی حمله‌ی احتمالی، چه موفق و چه ناقص، می‌تواند مسیر جنگ و آینده‌ی برنامه‌ی هسته‌ای یا حتی بقای خود جمهوری اسلامی را تغییر دهد. وضعیت کنونی، کوه کلنگ را به یکی از حساس‌ترین نقاط رویارویی آمریکا و رژیم اسلامی در ایران تبدیل کرده است.