Byli na fali, teraz hamują. Szwedzka prawica pod presją

Skrajnie prawicowi Szwedzcy Demokraci (SD) mogą w niedzielnych wyborach parlamentarnych w Szwecji po raz pierwszy w historii nie poprawić wyniku - wynika z analiz ekspertów i wyników sondażu Indikator. Według badania partia może liczyć na 18,3 proc. poparcia, mniej niż 20,5 proc. w 2022 r.

Źródło zdjęć: © PAP | PAP/EPA/ANDERS WIKLUND

12 września 2026, 10:21

Najważniejsze informacje:

• SD mają w sondażu Indikator 18,3 proc., co oznacza spadek wobec 20,5 proc. w wyborach w 2022 r.
• Eksperci wiążą możliwą słabszą mobilizację m.in. z tym, że partia po latach stała się współodpowiedzialna za rządzenie.
• Według sondaży przewagę ma lewica, a różnica między blokami wynosi 2,8–5 pkt proc.

W rozmowie z PAP prof. Pontus Strimling, socjolog i współautor raportu "Wyborcy Szwedzkich Demokratów 2026" z think tanku Instytut Studiów nad Przyszłością w Sztokholmie, zwraca uwagę na zmianę pozycji SD w polityce. – Szwedzcy Demokraci stali się częścią establishmentu i w mniejszym stopniu partią protestu – zauważył.

Szwedzcy Demokraci, sondaż Indikator i efekt współrządzenia

Według tego raportu część elektoratu SD inaczej ocenia instytucje państwa niż osiem lat temu. Wzrosło zaufanie do parlamentu i wymiaru sprawiedliwości, natomiast trwały pozostaje sceptycyzm wobec mediów. Strimling podkreślał, że wyjątkiem jest negatywny stosunek do mediów, w tym telewizji publicznej SVT, mimo jej reputacji obiektywności.

W danych z 2026 r. cytowanych w opracowaniu 28 proc. wyborców skrajnej prawicy deklaruje zaufanie do SVT, wobec 29 proc. w 2018 r. Strimling wskazywał też możliwą przyczynę tej postawy. - Być może ta grupa nie widzi w telewizji osób podobnych do siebie oraz swoich poglądów - przypuszcza ekspert.

Wybory parlamentarne w Szwecji: różnice z Umiarkowaną Partią Koalicyjną

Współautor raportu, prof. Jens Rydgren z Uniwersytetu w Sztokholmie, ocenia, że wyborców SD i Umiarkowanej Partii Koalicyjnej dzieli m.in. podejście do polityki klimatycznej.

– Wyborcy skrajnej prawicy to ludzie zainteresowani motoryzacją lub korzystający z samochodów na prowincji, gdzie nie ma innej możliwości dojazdu – mówił ekspert, przypominając, że z tego powodu obecny rząd obniżył ceny paliw.

Sondaże sugerują przewagę lewicy, a różnica między blokami wynosi obecnie 2,8–5 pkt proc. na jej korzyść. W takim scenariuszu SD mogliby stać się główną partią opozycyjną, a lider ugrupowania Jimmie Akesson nie ukrywa ambicji objęcia stanowiska premiera w 2030 r.

Cały dzień w biegu? Skrót wydarzeń codziennie wieczorem w Twojej skrzynce