هوش مصنوعی در خدمت رمزگشایی از اسناد تاریخی؛ از ارتش نازی تا دوران ناپلئون

افراد غیرمتخصص اکنون با کمک هوش مصنوعی پیام‌هایی را رمزگشایی می‌کنند که دهه‌ها یا حتی قرن‌ها ناشناخته مانده‌اند.

به گزارش وب‌سایت نیچر، کارتر لفن، مربی توسعه محصول در بلومبرگ، با مدل GPT-6 Astra، ساخته شرکت اوپن‌ای‌آی، به راه‌حلی برای رمزگشایی پیام محرمانه ارتش آلمان رسید که ۸۵ سال پیش رمزگذاری شده بود.

او تجربه‌ای در رمزنگاری نداشت؛ تنها از مدل خواست مساله را حل کند، چند بار به ادامه کار تشویقش کرد و به خواب رفت. صبح که بیدار شد، راه‌حلی پیش رویش بود.

این نمونه نشان‌دهنده موج تازه‌ای از تلاش افراد غیرمتخصص برای شکستن رمزهای تاریخی با کمک هوش مصنوعی است.

این فناوری می‌تواند الگوریتم‌های رمزگشایی را به‌سرعت اجرا کند و برای یافتن سرنخ‌ها به جست‌وجوی اسناد تاریخی بپردازد.

رمزگشایی پیام ارتش آلمان

لفن ماه سپتامبر از هوش مصنوعی خواست در وب‌سایت «کریپتو سلار ریسرچ»، که فروده وایرود، متخصص مستقل رمزنگاری ساکن اسلو، اداره آن را بر عهده دارد، پیامی را برای رمزگشایی انتخاب کند.

مدل «آسترا» سراغ متنی ۸۲ نویسه‌ای رفت که ۱۰ ژوئیه ۱۹۴۱ با «انیگما» رمزگذاری شده بود؛ دستگاهی که ارتش آلمان در جنگ جهانی دوم برای محرمانه نگه داشتن مکاتبات نظامی به کار می‌برد.

در همان روز پیام دیگری نیز ارسال شده بود که رمز آن در سال ۲۰۱۷ شکسته شد. احتمال وجود واژه‌های مشترک میان دو پیام می‌توانست به شکستن رمز کمک کند. متخصصان رمزنگاری چنین سرنخ‌هایی را «کریب» می‌نامند.

مدل آسترا برنامه‌ای برای شبیه‌سازی انیگما نوشت و تنظیمات گوناگون دستگاه را آزمایش کرد تا هم سرنخ احتمالی را بازسازی کند و هم متنی معنادار به دست آورد.

هوش مصنوعی پس از آزمایش بیش از چهار میلیارد ترکیب در ۱۰ ساعت، لفن را با پاسخش شگفت‌زده کرد. او نتیجه را برای بررسی به وایرود فرستاد.

بررسی‌ها نشان داد دو پیام، با وجود ارسال در یک روز، با تنظیماتی متفاوت رمزگذاری شده بودند؛ نکته‌ای غیرمعمول که شاید توضیح دهد چرا یکی از آن‌ها برای دهه‌ها ناشناخته ماند.

رمزگشایی از نامه‌ای متعلق به دوران ناپلئون

چند روز بعد، کارتر چرچ، مهندس شرکت امنیت سایبری سنتینل‌وان، به سراغ پیامی رفت که یک مقام ایتالیایی در سال ۱۸۰۹ برای یکی از ژنرال‌های ناپلئون فرستاده بود.

تصویر این پیام در وب‌سایت «کریپتیانا» منتشر شده بود که ساتوشی توموکیو، مهندس ثبت اختراع ژاپنی و علاقه‌مند به رمزنگاری، آن را راه‌اندازی کرده است.

مدل با شناسایی نشانه‌های موجود در تصویر و جست‌وجوی اسناد یک وب‌سایت فرانسوی، بخشی از کلید رمزگشایی را پیدا کرد.

سپس با روشی مبتنی بر آزمون و خطا، کلید را بارها تغییر داد و در هر مرحله بررسی کرد که آیا متن جدید از مرحله پیشین قابل‌فهم‌تر شده است یا نه.

حدود شش ساعت بعد، کلیدی به دست آمد که پیام را خوانا می‌کرد. متن درباره محل استقرار نیروهای نظامی بود و چرچ آن را برای تایید نزد توموکیو فرستاد.

به گفته چرچ، شکستن این رمز بدون هوش مصنوعی نیز امکان‌پذیر بود، اما استفاده از این فناوری زمان و تلاش مورد نیاز را به میزان چشمگیری کاهش داد.

هشدار درباره رمزگشایی‌های ساختگی

با افزایش شمار این رویدادها، صندوق ایمیل رمزنگاران از پیام‌های علاقه‌مندانی پر شده که مدعی کشف رمزهای تاریخی هستند.

توموکیو در شش هفته گذشته دو بار از مراجعه‌کنندگان وب‌سایتش خواسته است برای بررسی انبوه یافته‌ها صبور باشند.

بئاتا مگیسی، زبان‌شناس رایانشی دانشگاه استکهلم، در همین رابطه هشدار داد پاسخ هوش مصنوعی باید به دست مورخ یا متخصص بررسی شود.

به گفته او، مدل‌های هوش مصنوعی در شکستن رمزهای انیگما موفق‌تر عمل می‌کنند، زیرا سازوکار این دستگاه و روش‌های رمزگشایی آن به‌خوبی شناخته شده است.

در مقابل، این مدل‌ها در شکستن رمزهای نادر یا کمتر شناخته‌شده با دشواری بیشتری روبه‎رو هستند، زیرا اطلاعات کافی درباره الگوهای زبانی تاریخی در اختیار ندارند.

الونکا دونین، نویسنده کتاب‌هایی در زمینه رمزنگاری، نیز گفت هوش مصنوعی گاهی متن‌هایی ظاهرا باورپذیر می‌سازد که در بررسی دقیق، نادرست از آب درمی‌آیند.

کارشناسان توصیه می‌کنند علاقه‌مندان پیش از ارسال نتایج رمزگشایی برای تایید، بررسی کنند که آیا محتوای پیام‌ها با واقعیت‌های تاریخی سازگار است یا نه.

با این حال، متخصصان رمزنگاری گسترش استفاده از هوش مصنوعی و ورود افراد غیرمتخصص به این حوزه را تهدید نمی‌دانند و از اینکه پیام‌های تاریخی بیشتری رمزگشایی شوند، استقبال می‌کنند.

مگیسی تاکید کرد استفاده از روش‌های جدید برای رمزگشایی اسناد تاریخی که محتوای آن‌ها تاکنون ناشناخته مانده است، می‌تواند دستاوردی هیجان‌انگیز باشد.