Gdzie mandaty są najwyższe? W tych krajach kierowcy płacą słono

Do państw stosujących szczególnie surowe kary należą Szwajcaria, Finlandia, Norwegia, Dania i Holandia. Każde z nich ma jednak nieco inny system karania. W jednych najwyższe grzywny dotyczą przede wszystkim piratów drogowych, w innych nawet stosunkowo częste wykroczenia mogą poważnie obciążyć domowy budżet.
Warto przy tym pamiętać, że nie istnieje jeden oficjalny światowy ranking najwyższych mandatów. Porównanie utrudniają różnice w przepisach, sposobie naliczania kar oraz sytuacji finansowej sprawców. Przyjrzyjmy się więc krajom, w których kierowcy muszą szczególnie uważać na drogach.
Szwajcaria – mandat może zależeć od majątku kierowcy
Szwajcaria jest jednym z najbardziej znanych przykładów państwa, w którym mandat za poważne wykroczenie drogowe może osiągnąć astronomiczną wysokość. Wynika to z systemu, który w przypadku poważniejszych naruszeń pozwala uzależnić wysokość grzywny od sytuacji finansowej sprawcy.
Oznacza to, że dwaj kierowcy popełniający takie samo wykroczenie niekoniecznie zapłacą tyle samo. Osoba osiągająca bardzo wysokie dochody może otrzymać znacznie wyższą karę niż kierowca zarabiający przeciętnie.
Jednym z najbardziej znanych przypadków była sprawa kierowcy Ferrari, który w 2010 roku został ukarany grzywną wynoszącą około 300 tys. franków szwajcarskich. Mężczyzna jechał z prędkością 137 km/h w miejscu, gdzie obowiązywało ograniczenie do 80 km/h. Wysokość kary uwzględniała jego sytuację majątkową oraz wcześniejsze wykroczenia.
Szwajcarskie rozwiązanie ma sprawić, że mandat będzie odczuwalny niezależnie od zasobności portfela. Dla bardzo zamożnego kierowcy kara w wysokości kilkuset euro mogłaby bowiem nie stanowić żadnej realnej przeszkody w łamaniu przepisów.
Finlandia – ponad 100 tys. euro za przekroczenie prędkości
Finlandia to kolejny kraj, w którym kierowcy mogą otrzymać wyjątkowo wysokie mandaty. Podobnie jak w Szwajcarii stosuje się tam system stawek dziennych, uzależniający wysokość grzywny od dochodów sprawcy. W praktyce oznacza to, że kara za konkretne wykroczenie może być zupełnie inna dla dwóch osób. Im wyższe dochody, tym większa może być grzywna.
Jednym z najbardziej spektakularnych przykładów był przypadek fińskiego hokeisty Rasmusa Ristolainena. W 2019 roku za przekroczenie prędkości otrzymał on mandat w wysokości 120 680 euro (czyli ponad 530 tys. zł). Sprawa odbiła się szerokim echem w mediach i ponownie zwróciła uwagę na fiński system karania kierowców.
Nie oznacza to jednak, że każdy kierowca przekraczający prędkość musi liczyć się z tak wysoką kwotą. System stawek dziennych stosuje się w określonych przypadkach, natomiast za mniej poważne wykroczenia obowiązują standardowe stawki.
Norwegia – nawet 6900 zł za przekroczenie prędkości
Norwegia należy do krajów z najwyższymi mandatami za przekroczenie prędkości w Europie. Za przekroczenie limitu o 5 km/h kierowca zapłaci 1250 koron norweskich (ok. 517 zł), a o 10 km/h – 3350 koron (ok. 1387 zł).
Znacznie wyższe kary dotyczą poważniejszych naruszeń. Przy ograniczeniu do 60 km/h lub niższym przekroczenie prędkości o 25 km/h oznacza mandat w wysokości 13 450 koron (ok. 5567 zł). Na autostradzie za jazdę o 36–40 km/h ponad limit można zapłacić nawet 16 700 koron (ok. 6912 zł).
Dodatkowo poważne przekroczenia prędkości mogą skutkować utratą prawa jazdy, a nawet odpowiedzialnością karną.
Dania – za niebezpieczną jazdę można stracić samochód
Dania stosuje szczególnie surowe przepisy wobec kierowców dopuszczających się tzw. vanvidskørsel, czyli skrajnie niebezpiecznej jazdy. Za takie zachowanie uznaje się między innymi jazdę z prędkością co najmniej 200 km/h, przekroczenie limitu o ponad 100 proc. przy prędkości powyżej 100 km/h czy prowadzenie samochodu po alkoholu.
Najbardziej dotkliwą karą może być konfiskata samochodu. Co istotne, pojazd może zostać odebrany nawet wtedy, gdy należy do innej osoby, np. członka rodziny lub firmy leasingowej. Kierowcy grozi również utrata prawa jazdy, wysoka grzywna, a w poważnych przypadkach więzienie.
Szwecja – mandat do 4000 koron
W Szwecji wysokość mandatu za przekroczenie prędkości zależy od obowiązującego ograniczenia i skali wykroczenia. Na drogach z limitem powyżej 50 km/h kara za przekroczenie prędkości o 1–10 km/h wynosi 1500 koron szwedzkich (ok. 594 zł). Przy przekroczeniu o 36–50 km/h wzrasta do 4000 koron (ok. 1585 zł).
Na drogach z ograniczeniem do 50 km/h lub niższym nawet niewielkie przekroczenie może kosztować 2000 koron (ok. 793 zł). Za przejazd na czerwonym świetle grozi 3000 koron (ok. 1189 zł), a za korzystanie z telefonu podczas jazdy – 1500 koron (ok. 594 zł).
Poważniejsze naruszenia mogą skutkować utratą prawa jazdy i skierowaniem sprawy do prokuratury. W Szwecji funkcjonuje również system grzywien uzależnionych od dochodów, stosowany jednak przede wszystkim w przypadku poważniejszych przestępstw, a nie zwykłych mandatów drogowych.
Holandia – podwyżka mandatów od 2027 roku
Holandia jest jednym z krajów, w których kierowcy muszą liczyć się z wysokimi karami nawet za stosunkowo powszechne wykroczenia drogowe. Szczególnie kosztowne jest korzystanie z telefonu komórkowego podczas prowadzenia samochodu, przejazd na czerwonym świetle czy przekroczenie dozwolonej prędkości.
W odróżnieniu od Finlandii holenderski system opiera się przede wszystkim na ustalonych stawkach, a nie na indywidualnych dochodach kierowcy.
W 2026 roku mandat za trzymanie telefonu podczas jazdy wynosi 440 euro. To jedna z bardziej dotkliwych kar za tego rodzaju wykroczenie w Europie.
Kierowcy muszą jednak przygotować się na kolejne podwyżki. Od 1 stycznia 2027 roku planowane jest zwiększenie stawek mandatów średnio o 2,7 proc. Zgodnie z opublikowanym przez holenderski automobilklub ANWB zestawieniem kara za korzystanie z telefonu podczas jazdy ma wzrosnąć do 450 euro. Za przejazd na czerwonym świetle przewidziano 330 euro, a za niepotrzebną jazdę lewym pasem na drodze szybkiego ruchu lub autostradzie – 300 euro.
Podwyżki wynikają z corocznej waloryzacji stawek związanej ze zmianami cen konsumpcyjnych. Holenderski rząd uzasadnia je między innymi koniecznością uwzględnienia inflacji. Projekt nowych stawek nie był jednak jeszcze ostatecznie zatwierdzony w momencie publikacji zestawienia ANWB.
Warto zaznaczyć, że holenderskie mandaty są szczególnie dotkliwe dla kierowców zagranicznych. Nie można zakładać, że turysta uniknie kary tylko dlatego, że nie mieszka w Holandii. W przypadku wykroczeń zarejestrowanych przez fotoradary lub kamery możliwe jest również dochodzenie należności od właściciela pojazdu.
Czy wysokie mandaty rzeczywiście poprawiają bezpieczeństwo?
Wysokość mandatów to tylko jeden z elementów polityki bezpieczeństwa drogowego. Równie ważne są skuteczność kontroli, nieuchronność kary, jakość infrastruktury oraz edukacja kierowców.
Przykłady Finlandii i Szwajcarii pokazują, że państwa mogą stosować rozwiązania, w których kara finansowa jest dostosowana do możliwości majątkowych sprawcy. Dzięki temu milioner nie zapłaci symbolicznej kwoty, która nie stanowiłaby dla niego żadnej przeszkody w łamaniu przepisów.
Z kolei Holandia pokazuje, że również system stałych stawek może być bardzo restrykcyjny. Mandat w wysokości 450 euro za korzystanie z telefonu podczas jazdy to poważny wydatek, nawet dla osób o stosunkowo wysokich dochodach.
KioskNews shows a cleaned-up reading view extracted from the publisher’s page — the original always lives on their site, not ours.