Planowali sabotaż w Polsce. USA stawiają zarzuty Rosjanom

• Oskarżeni to Jurij Chramiejew, jego syn Kiriłł oraz Oemis Ramagoza Durruthy, Yaidel Delgado Suarez i Angel Eduardo Castro.
• Według aktu oskarżenia planowano m.in. zabójstwa rosyjskich dysydentów w Waszyngtonie i Wilnie oraz podpalenia w Czechach i na Litwie.
• Dokument opisuje próby podpaleń w Pradze w czerwcu 2024 r. oraz atak na zakłady w Szawlach na Litwie we wrześniu 2024 r.
• W akcie oskarżenia odnotowano przesyłanie agentowi "potencjalnych miejsc ataków w Warszawie".

Prokuratura federalna w Nowym Jorku ogłosiła we wtorek zarzuty wobec pięciu osób podejrzewanych o udział w planowaniu i koordynowaniu prób zabójstw na zlecenie oraz aktów sabotażu w Stanach Zjednoczonych i w Europie. Oskarżeni to pułkownik rosyjskich służb Jurij Chramiejew, jego syn Kiriłł (oficer FSB), a także mieszkający w Rosji Kubańczycy Oemis Ramagoza Durruthy i Yaidel Delgado Suarez oraz Wenezuelczyk Angel Eduardo Castro.

Według śledczych cała piątka miała uczestniczyć w organizacji, koordynacji i werbunku agentów do serii działań wymierzonych m.in. w państwa NATO oraz kraje wspierające Ukrainę. Wśród celów wymieniono Litwę i Czechy, a w kontekście potencjalnych miejsc ataków wskazano również Polskę.

Jakie zarzuty postawiono?

Z aktu oskarżenia wynika, że prokuratura zarzuca pięciu osobom spisek w celu finansowania terroryzmu oraz próbę morderstwa na zlecenie. Opisywane działania obejmują plany, które miały nie zostać zrealizowane, dotyczące zabójstw rosyjskich dysydentów w Waszyngtonie i Wilnie, a także podpalenia przystanków autobusowych w Czechach oraz zakładów produkcyjnych w Szawlach na Litwie.

Oskarżeni pozostają na wolności. Jednocześnie z dokumentu ma wynikać, że co najmniej jeden niewymieniony z nazwiska współpracownik został schwytany i ma zostać aresztowany w Nowym Jorku.

25 tys. dol. za zabójstwo i "łatwiejsza robota"

Według ustaleń śledczych starszy z Chramiejewów miał próbować nakłonić obywatela USA, spotkanego na granicy rosyjsko-estońskiej, aby śledził rosyjskiego opozycjonistę w Wilnie. W zamian miał oferować 200 dol. za zdjęcia domu tej osoby oraz 25 tys. dol. za jej zabójstwo.

Gdy rozmówca odmówił, powołując się na trudność zadania, Chramiejew miał proponować inne działania. Według aktu oskarżenia określał je jako "łatwiejszą robotę", wskazując na podpalanie magazynów w państwach NATO i w krajach pomagających Ukrainie. Na liście potencjalnych celów miały pojawiać się m.in. dworce, podstacje, składy oraz wagony z pomocą humanitarną dla Ukrainy.

Sabotaż w Europie: Praga, Szawle i wątek Warszawy

Akt oskarżenia opisuje też działania przypisywane Oemisowi Ramagozie Durruthy’emu, który miał werbować ludzi do przeprowadzania sabotażu w Europie. Dokument wymienia dwa przypadki: próbę podpaleń zajezdni autobusowych w Pradze w czerwcu 2024 r. oraz atak na zakłady produkcji przenośnych radiostacji dla ukraińskiego w Szawlach na Litwie we wrześniu 2024 r.

W materiałach ma pojawiać się także polski wątek. Durruthy miał wysłać jednemu ze zwerbowanych agentów "potencjalne miejsca ataków w Warszawie", ale w akcie oskarżenia nie wskazano, czy do takich ataków w Polsce doszło.

Deutsche Welle o "jednorazowych" agentach

Rolę Durruthy’ego dzień wcześniej opisało wspólne śledztwo Deutsche Welle oraz telewizji publicznych na Litwie, w Czechach i w Hiszpanii. Kubańczyk, pracujący w Rosji jako instruktor tańca i posiadający rosyjskie obywatelstwo, miał według tych ustaleń werbować przez Telegram "jednorazowych" agentów, głównie wśród hiszpańskojęzycznych imigrantów.

Wśród wskazywanych przez to śledztwo celów miały znaleźć się m.in. dwie firmy z branży budowlanej w Polsce, zajezdnia autobusowa w Czechach, zakład recyklingu w Rumunii, a także sprzęt przeznaczony na Ukrainę w firmie na Litwie. W niektórych sytuacjach oferowane kwoty miały sięgać kilku tysięcy dolarów za szpiegostwo lub sabotaż.

Oświadczenie Departamentu Sprawiedliwości USA

"Oskarżeni rzekomo działali w ramach globalnej siatki zabójstw, która sięgała Stanów Zjednoczonych, próbując werbować obywateli USA i cudzoziemców do dokonywania zabójstw na zlecenie Kremla" - powiedział w oświadczeniu zastępca prokuratora generalnego ds. bezpieczeństwa narodowego John A. Eisenberg.

W tej samej wypowiedzi zapowiedział działania władz USA. "Takie działania stanowią rażące naruszenie naszej suwerenności i zagrożenie dla naszego bezpieczeństwa narodowego. Wypalimy wszelkie próby swobodnego działania zagranicznych służb wywiadowczych w naszym wielkim kraju i nie spoczniemy, dopóki one i ich pomocnicy nie poniosą najsurowszych konsekwencji, jakie może nałożyć prawo federalne" - zadeklarował.