Papież zarządził wizytację w polskiej diecezji

O wizytacji apostolskiej poinformowała na swojej stronie stronie kuria bielsko-żywiecka w lakonicznym komunikacie. Czytamy w nim, że wizytację w diecezji zarządził papież Leon XIV i zdecydował, że przeprowadzi ją biskup włocławski Krzysztof Wętkowski, który otrzymał odpowiednie upoważnienia.

Z samego komunikatu nie da się wywnioskować, jakie szczególne uprawnienia uzyskał biskup Wętowski. Nie ma też informacji, co dokładnie było powodem takiej decyzji papieża.

Na biskupa diecezji bielsko-żywieckiej został w 2013 roku mianowany Roman Pindel.

Co oznacza wizytacja apostolska w diecezji?

Specjalista prawa kanonicznego dr Bolesław Dùllek powiedział nam, że "wizytację jako formę szczególnej interwencji w sprawach dotyczących sprawowania władzy przez biskupa" przewiduje jeden z kanonów konstytucji Praedicate Evangelium. Zaznaczył, że samo ustanowienie wizytatora nie przenosi na tego władzy biskupa diecezjalnego i nie powoduje tego, że stolica biskupia staje się pusta.

- Wizytację apostolską zarządza się po to, by Stolica Apostolska mogła ustalić na miejscu, jak funkcjonuje diecezja w obszarze objętym mandatem i na tej podstawie zdecydować, czy potrzebna jest dalsza interwencja. Powód zarządzenia wizytacji i jej cel to dwie różne rzeczy. Do zarządzenia może wystarczyć potrzeba wyjaśnienia sytuacji. Dopiero ustalenia wizytatora mają dać podstawę do oceny, czy i jakie działania są potrzebne - przekazał tvn24.pl prawnik.

Dodał, że z perspektywy prawa kanonicznego w grę wchodzą trzy cele wizytacji, które mogą się łączyć. Wspomniane cele to:

1. Ustalenie faktów na miejscu. Wizytator spoza diecezji może, w granicach mandatu, zestawić dokumenty z relacjami osób pełniących różne funkcje. Pozwala to ustalić, jak podejmowano i wykonywano decyzje oraz gdzie relacje uczestników się rozchodzą.
2. Ocena sposobu rządzenia. Przedmiotem badania może być konkretna decyzja albo szersza praktyka, na przykład obieg informacji w kurii, korzystanie z konsultacji czy nadzór nad wykonywaniem decyzji. Art. 107 § 2 Praedicate Evangelium wiąże wizytację z prawidłowym wykonywaniem biskupiego zadania rządzenia.
3. Ustalenie, jakie środki są proporcjonalne. Wyniki mogą przemawiać za zakończeniem sprawy, za zaleceniami dotyczącymi zarządzania albo za odrębną decyzją właściwej władzy. Konstytucja wyraźnie rozdziela ocenę wyników wizytacji od przedstawienia papieżowi propozycji dalszych działań

Ostatnimi czasy sporo mówiło się o diecezji bielsko-żywieckiej...

... i to niestety w nienajlepszym tonie. W ostatnich latach diecezję dotknęły sprawy pedofilii w Kościele. Na początku swojego sprawowania władzy w diecezji bp. Roman Pindel zawiesił proboszcza z Międzybrodzia Bialskiego Jana Wodniaka w pełnieniu posługi kapłańskiej i nakazał mu udać się w miejsce odosobnienia.

Niedawno pisaliśmy o usunięciu Jana Wodniaka ze stanu kapłańskiego, co jest jedną z najsurowszych kar kościelnych. Wcześniej dwukrotnie wpisano go do publicznego Rejestru Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym. Jedną z jego ofiar jest Janusz Szymik, który kurii wytoczył przegrany przez nią w 2025 roku proces. Szymik wytoczył także proces archidiecezji krakowskiej i parafii, pod której jurysdykcją przez pewien czas (do czasu utworzenia diecezji bielsko-żywieckiej) był Jan Wodniak. W sprawie zeznawał kardynał Stanisław Dziwisz.

Punktem zapalnym w diecezji bielsko-żywieckiej cały czas jest także sprawa księdza Zborka - byłego już wieloletniego proboszcza z Grojca - księdza uwielbianego przez parafian, który z powodu łamania prawa kanonicznego w kwestii odprawiana zbyt dużej liczby mszy stracił stanowisko. Decyzję biskupa potwierdził sąd kościelny. Część parafian nie zgadzała się z tą decyzją i gorąco przeciwko niej protestowała.