Bakan Uraloğlu: Serbest rota uygulamasıyla yüzde 10'un üzerinde yakıt tasarrufu sağlıyoruz

CNN TÜRK Muhabiri Serdar Er'in sorularını yanıtlayan Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, COP31 kapsamında ulaştırma sektöründe emisyonların azaltılmasına yönelik çalışmaları anlattı. Serbest rota uygulamasıyla yüzde 10'un üzerinde yakıt tasarrufu sağlandığını belirten Uraloğlu, demir yolu, denizcilik ve havacılıkta yeşil dönüşümü hızlandırmayı hedeflediklerini söyledi.

Abdulkadir Uraloğlu'nun CNN TÜRK canlı yayınındaki açıklamaları şöyle:

"COP31 kapsamında gerçekleştirilen Ulaştırma ve Enerji Günü'nde yoğun bir program yürüttük. Yaklaşık 15 ikili ve heyetler arası görüşme gerçekleştirdik, ayrıca 20 ülke ve kuruluşun katılımıyla yuvarlak masa toplantısı düzenledik. Toplantılarda emisyonların azaltılması ve yenilenebilir enerjinin daha fazla kullanılması konularını ele aldık. 

Ancak burada önemli olan, her ülkenin kendi başına bir şeyler yapmasından ziyade, birlikte ve ortak hareket ederek nasıl daha somut sonuçlar elde edebileceğimizdir. Türkiye'nin emisyonları azaltmak için çaba göstermesi, diğer ülkeler aynı adımları atmadığı sürece tek başına yeterli olmayacaktır. Uluslararası ticarette malların ve insanların taşınması sırasında ortaya çıkan emisyonların nasıl azaltılabileceğini, ülkeler arasındaki gümrük prosedürlerinin nasıl kolaylaştırılabileceğini ve dijital sistemlerin nasıl entegre edilebileceğini değerlendirdik.

Dijitalleşme de emisyonların azaltılması açısından önemli bir unsur. Araçların, trenlerin ve uçakların bekleme sürelerinin azaltılması, ulaşım süreçlerinin hızlandırılması doğrudan yakıt tasarrufu ve dolayısıyla emisyonların düşürülmesi anlamına geliyor. Bu nedenle ülkelerin dijital sistemlerini birbiriyle uyumlu hâle getirmesi gerekiyor.

DEMİR YOLU VE DENİZ TAŞIMACILIĞINDA YEŞİL DÖNÜŞÜM

Demir yolu taşımacılığının yaygınlaştırılması öncelikli çalışma alanlarımızdan biri. Çünkü büyük miktardaki yüklerin yenilenebilir enerjiyle taşınabilmesi açısından demir yolu önemli avantajlar sunuyor. Elektrikli lokomotifler sayesinde yüksek miktarda yükün daha düşük emisyonla taşınması mümkün. Türkiye olarak bu alanda çalışmalarımızı sürdürüyoruz.

Denizcilikte de alternatif yakıtlar üzerinde duruyoruz. Hidrojenle çalışan gemiler ve özellikle kısa mesafelerde kullanılabilecek elektrikli feribotlar bu alandaki önemli seçenekler arasında. Türkiye, bu teknolojilerin üretimini de gerçekleştiren ülkelerden biri konumunda.

SERBEST ROTA UYGULAMASIYLA YÜZDE 10'UN ÜZERİNDE TASARRUF

Havacılıkta ise serbest rota uygulamalarının yaygınlaştırılması için çalışıyoruz. Serbest rota, uçakların belirlenmiş sabit güzergâhlar yerine, güvenlik ve askeri hareketlilik gibi kısıtlamalar dikkate alınarak daha doğrudan rotalar üzerinden uçabilmesini ifade ediyor. Bu konuda Millî Savunma Bakanlığımızla koordineli şekilde çalışıyoruz. Türkiye olarak önemli mesafe katettik.

Serbest rota uygulamaları sayesinde zaman ve yakıt tasarrufunda yüzde 10'un üzerinde kazanım sağlanması mümkün. Türkiye'de hayata geçirilen bu uygulamalar, Türk hava sahasını kullanan yabancı uçaklar açısından da avantaj oluşturuyor. Aynı şekilde Türk uçaklarının diğer ülkelerin hava sahalarından geçişlerinde de benzer uygulamaların yaygınlaşması önem taşıyor.

İstanbul Havalimanı'nda dördüncü pisti hizmete açtık. Bu pist sayesinde özellikle doğu yönüne gidecek uçaklar doğrudan kalkış yapabiliyor. Böylece yaklaşık yüzde 25 yakıt tasarrufu sağlanıyor. Bu da emisyonların azaltılması açısından önemli bir kazanım.

TÜRKİYE'DE ELEKTRİKLİ ARAÇ SAYISI 500 BİNE YAKLAŞTI

Kara yolu taşımacılığında ve binek araçlarda elektrikli araçlara geçiş konusunda önemli gelişmeler yaşanıyor. Türkiye'de elektrikli araç sayısı 500 bine yaklaştı. Ancak kamyon ve tır gibi ağır ticari araçların elektrikliye dönüşümü konusunda dünya genelinde henüz yolun başındayız. Bu alandaki teknolojik gelişmeleri yakından takip ediyor ve dönüşümü kaçırmamaya çalışıyoruz.

Burada elektriğin hangi kaynaktan üretildiği de büyük önem taşıyor. Elektrikli araçların yaygınlaşması kadar, kullanılan elektriğin yenilenebilir kaynaklardan elde edilmesi de gerekiyor. Termik santrallerden üretilen elektriğe bağımlılığın azaltılması önemli bir hedef.

YENİLENEBİLİR ENERJİDE HEDEF YÜZDE 50 VE ÜZERİ

Türkiye'nin yenilenebilir enerji kullanımında yaklaşık yüzde 35 seviyesine ulaştığını biliyoruz. Bu oranı yüzde 50, 60 ve daha yüksek seviyelere çıkarmaya yönelik hedefler bulunuyor.

Örneğin Malatya'da 360 megavat kapasiteli bir güneş enerjisi santralinin temelini attık. Telekomünikasyon sektöründe de yenilenebilir enerji kullanımına yönelik çalışmalar yürütülüyor. Veri merkezleri ve baz istasyonları ciddi miktarda elektrik tüketiyor. Türk Telekom, enerji ihtiyacının yüzde 65'ini yenilenebilir kaynaklardan karşılıyor ve bu oranı yüzde 100'e çıkarma hedefi bulunuyor. Vodafone ve Turkcell'in de benzer hedefleri olduğunu biliyoruz. Dolayısıyla haberleşme sektöründe de yenilenebilir enerjiye geçiş konusunda önemli bir hassasiyet var.

ASFALT GERİ DÖNÜŞTÜRÜLEREK YENİDEN KULLANILIYOR

Sıfır atık konusunda da Bakanlığımızın farklı sektörlerde yürüttüğü çalışmalar bulunuyor. Öncelikle doğayı kirletmemek ve ortaya çıkan atıkları mümkün olduğunca geri dönüştürmek gerekiyor. Örneğin araçların seyir hâlindeyken lastiklerinden kopan küçük parçalar da çevre açısından önemli bir atık oluşturuyor. Dünyada bu parçaların toplanmasına yönelik çalışmalar var. Biz de bu tür konular üzerinde kafa yoruyoruz.

Asfaltın geri dönüştürülmesi de önemli çalışma alanlarımızdan biri. Yolların belirli aralıklarla yenilenmesi sırasında eski asfalt kazınıyor. Geçmişte bu malzemenin bir kısmı farklı amaçlarla kullanılsa da önemli bir bölümü değerlendirilemeden kalabiliyordu. Artık kazınan asfaltı atmak yerine geri dönüştürüyoruz.

Avrupa Birliği ve ABD bu konuda örnek uygulamalara sahip. Daha az enerjiyle üretilebilen asfalt türleri de geliştiriliyor. Türkiye de bu dönüşümü yakalamış durumda. Ancak uygulamaların daha geniş alanlarda yaygınlaştırılması gerekiyor.

EMİSYON VERGİSİ İÇİN ADALET VURGUSU

COP31 kapsamında Afrika'dan Orta Asya'ya, Avrupa'dan dünyanın farklı bölgelerine kadar çok sayıda ülkeden temsilciyle görüşmeler gerçekleştirdik. Uluslararası Yol Federasyonu ve Demiryolu Taşımacıları Birliği gibi ulaştırma alanında faaliyet gösteren uluslararası kuruluşlarla da bir araya geldik. Artık yalnızca konuları konuşmak değil, somut eyleme geçmek gerekiyor. Özellikle Avrupa Birliği, emisyonu yüksek araçlarla taşınan yükler için daha fazla vergi uygulanması yönünde bir yaklaşım ortaya koyuyor. Bizim üzerinde durduğumuz konu ise bu uygulamanın adil olması.

Emisyonu yüksek araçlara yönelik vergi alınacaksa, bu kaynağın taşımacılık yapan ülkelere destek olarak dönmesi gerektiğini düşünüyoruz. Böylece söz konusu ülkelerin araç filolarını yenilemelerine ve daha düşük emisyonlu araçlara geçmelerine imkân sağlanabilir. Görüşmelerimizde bu yaklaşımı dile getiriyoruz.

COP31 VE TÜRKİYE'NİN ULUSLARARASI ROLÜ

COP31 kapsamında dünyanın farklı bölgelerinden 102 liderin Türkiye'de bir araya gelmesi, ülkemizin uluslararası alandaki rolünü de ortaya koyuyor. Zirveye yaklaşık 300 bakanın katılması bekleniyor.

Türkiye artık yalnızca bölgesinde değil, küresel ölçekte de liderlik rolü üstlenen ülkelerden biri hâline gelmiştir. Bu büyük organizasyona ev sahipliği yapmaktan memnuniyet duyuyoruz."