وزیر خارجه عراق: احتمال از سرگیری جنگ در منطقه افزایش یافته است

فواد حسین، معاون نخست‌وزیر و وزیر خارجه عراق، هشدار داد شرایط کنونی منطقه احتمال از سرگیری جنگ بین آمریکا و جمهوری اسلامی را افزایش داده است.

فواد حسین، روز شنبه ۱۶ آبان ۱۴۰۵، در گفت‌وگو با شبکه الجزیره گفت آمریکا به‌طور رسمی از بغداد خواسته است تمام گذرگاه‌های مرزی زمینی با ایران، به‌جز دو گذرگاه را ببندد. 

او درباره روابط بغداد و تهران گفت عراق به ایران اعلام کرده است که از دوستی و اتحاد با این کشور استقبال می‌کند، اما دخالت در امور داخلی عراق را نمی‌پذیرد.

وزیر خارجه عراق همچنین گفت بغداد اطلاعاتی در اختیار دارد که نشان می‌دهد برخی طرف‌های خارجی از خاک عراق برای حمله به کشورهای همسایه استفاده می‌کنند. او درباره روابط با عربستان سعودی نیز گفت عراق تلاش می‌کند اختلافات خود با ریاض را از طریق گفت‌وگوی صریح حل‌وفصل کند.

فواد حسین در بخش دیگری از این گفت‌وگو به موضوع گروه‌های مسلح نزدیک به جمهوری اسلامی پرداخت و گفت انتقال سلاح‌ها به کنترل دولت باید از مسیر گفت‌وگو و نه درگیری مسلحانه انجام شود.

به گفته او، نخست‌وزیر عراق با چهار گروه مسلح درباره موضوع سلاح به تفاهم رسیده است. عصائب اهل‌الحق و کتائب سیدالشهدا با قرار گرفتن سلاح‌هایشان تحت کنترل دولت موافقت کرده‌اند، اما مذاکرات با دو گروه حرکت النجباء و کتائب حزب‌الله همچنان ادامه دارد.

او افزود دولت عراق در موضوع سلاح گروه‌های مسلح با ایران نیز رایزنی می‌کند.

این اظهارات در ادامه هشدارهای اخیر مقام‌های عراقی درباره احتمال ازسرگیری جنگ میان آمریکا و جمهوری اسلامی مطرح شده است. فواد حسین روز پنج‌شنبه در گفت‌وگو با شبکه تلویزیونی دجله نیز احتمال حملات دوباره آمریکا به ایران را موضوعی پنهان‌نشدنی توصیف کرده و به گروه‌های مسلح عراقی هشدار داده بود که در صورت هرگونه واکنش نظامی جمهوری اسلامی مشارکت نکنند. او گفته بود جنگ دوباره برای عراق یک «فاجعه» خواهد بود.

علی الزیدی، نخست‌وزیر عراق، نیز روز پنج‌شنبه در تماس تلفنی با دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، تاکید کرده بود که بغداد اجازه نخواهد داد از خاک این کشور برای حمله به کشورهای همسایه استفاده شود.

زیان ۶۰ میلیارد دلاری عراق در پی توقف صادرات نفت از تنگه هرمز، پیشتر نیز از سوی فواد حسین در سفرش به رم و همچنین نخست‌وزیر این کشور مطرح شده بود. نفت حدود ۹۰ درصد بودجه دولت فدرال عراق را تامین می‌کند و در شرایط عادی نیز حدود ۹۰ درصد صادرات این کشور از تنگه هرمز عبور می‌کند.

عراق پیش از جنگ روزانه حدود سه میلیون و ۵۰۰ هزار بشکه نفت صادر می‌کرد، اما با توقف بخش عمده صادرات از تنگه هرمز، ناچار شد تولید نفت را کاهش دهد و به صادرات محدود از طریق کامیون و خطوط لوله عبوری از سوریه و ترکیه روی بیاورد. ذخایر ارزی این کشور نیز در این دوره حدود ۲۰ میلیارد دلار کاهش یافته است.

عراق از معدود کشورهایی است که جمهوری اسلامی اجازه عبور آزادانه کشتی‌هایش از تنگه هرمز را داده است. فواد حسین پیشتر در ماه سپتامبر به رادیو اروپای آزاد گفته بود صادرات نفت عراق در هفته‌های اخیر از سر گرفته شده، اما نسبت به بسته‌شدن دوباره تنگه در صورت آغاز جنگ جدید ابراز نگرانی کرده بود.

موضوع خلع سلاح گروه‌های مسلح نیز یکی از محورهای اصلی اختلافات سیاسی و امنیتی در عراق است. بر اساس برنامه علی الزیدی، مهلت قرار گرفتن تمام سلاح‌ها تحت کنترل دولت تا ۳۰ ژوئن ۲۰۲۷ تعیین شده است.

عصائب اهل‌الحق در ماه ژوئن از موافقت خود با واگذاری سلاح‌ها به دولت خبر داده بود. لیث الخزعلی، از اعضای این گروه، نیز از ۱۵ اکتبر به سمت معاون نخست‌وزیر منصوب شده است. کتائب سیدالشهدا هم اول اکتبر با تعیین شروطی از همراهی با این برنامه خبر داد.

فواد حسین در ماه سپتامبر گفته بود سه گروه از هفت گروه در حال مذاکره با دولت با این برنامه موافقت کرده‌اند. علی الزیدی نیز بعدتر شمار گروه‌های موافق را پنج گروه اعلام کرد. با این حال، کتائب حزب‌الله و حرکت النجباء همچنان با خلع سلاح مخالفت کرده‌اند. کتائب حزب‌الله نیز در بیانیه‌ای اخیر اعلام کرده بود که هیچ خط یا محدوده جغرافیایی مانع حملات این گروه نخواهد شد.