Stany Zjednoczone proszą Rosję o zgodę. Chodzi o gwarancje dla Ukrainy

Stany Zjednoczone już wcześniej wysuwały pomysł gwarancji bezpieczeństwa na wzór obowiązującego w NATO artykułu 5., który zobowiązuje członków sojuszu do udzielenia pomocy innym państwom członkowskim. Jednak według dwóch wysokich rangą urzędników amerykańscy przedstawiciele oświadczyli, że oficjalnie zwrócą się do Rosji z prośbą o rozważenie tej propozycji — zrobili to po raz pierwszy.

To zaskakujące zapytanie zostanie prawdopodobnie skierowane we wtorek, na początku dwudniowych rozmów w Abu Zabi w Zjednoczonych Emiratach Arabskich, z udziałem Stanów Zjednoczonych, Rosji i Ukrainy.

Dalszy ciąg artykułu pod materiałem wideo

Nie jest jasne, w jaki sposób Stany Zjednoczone i europejscy sojusznicy mieliby udzielić Ukrainie takich gwarancji. Przypuszczalnie kraj ten będzie musiał pozostać poza NATO, jednak negocjatorzy nie osiągnęli jeszcze porozumienia w sprawie rosyjskich żądań dotyczących nowych terytoriów.

Pierwsze rozmowy od miesięcy

Rozmowy, które rozpoczynają się w tym tygodniu, są pierwszymi od lutego, podczas których przedstawiciele trzech krajów spotykają się, by omówić sytuację wojenną, która wciąż pochłania dziesiątki tysięcy ofiar miesięcznie. Większość z nich to żołnierze rosyjscy, którym rozkazano przeprowadzić kosztowne ataki bezpośrednie na umocnione pozycje ukraińskie. W październiku Ukraina informowała, że w ciągu zaledwie czterech tygodni zginęło lub zostało rannych ponad 50 tys. Rosjan.

Gwarancje NATO

Artykuł 4. NATO wzywa państwa członkowskie do wymiany informacji wywiadowczych i omówienia możliwych rozwiązań w przypadku ataku na którekolwiek z państw członkowskich, natomiast artykuł 5 stanowi, że atak na jednego członka sojuszu jest atakiem na wszystkich. Artykuł 5. został zastosowany tylko raz — po atakach z 11 września na Nowy Jork i Waszyngton. W ramach tego porozumienia sojusznicy z NATO wysłali wojska do Afganistanu.

Putin ma swoje żądania

Przywódca Rosji Władimir Putin raczej nie zgodzi się na tę propozycję, biorąc pod uwagę, że doprowadziłaby ona do dalszej militaryzacji krajów położonych w pobliżu granicy z Rosją.

Putin zażądał, by Ukraina zrezygnowała z dążeń do przystąpienia do NATO i zaakceptowała surowe ograniczenia dotyczące liczebności swoich sił zbrojnych. Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski stanowczo odrzucił te żądania.

Administracja Trumpa z zadowoleniem przyjęła obecność europejskich sojuszników podczas rozmów — poinformowali wysocy rangą urzędnicy administracji. Wyrazili oni również uznanie dla niedawnej rozmowy telefonicznej między Putinem, prezydentem Finlandii Alexandrem Stubbem i premierem Jonasem Gahrem Store — mimo że niektórzy członkowie NATO czuli się pominięci.

• Czytaj też: "Putin był zadowolony". Kulisy rozmowy z dwoma europejskimi politykami

— Jesteśmy głęboko przekonani, że w tej chwili, aby zakończyć wojnę, naprawdę trzeba mieć Europę przy stole negocjacyjnym — powiedział amerykański urzędnik. "Udało nam się zorganizować rozmowę telefoniczną z udziałem przedstawicieli Finlandii, Norwegii i Rosji, co jest dobrym krokiem".

Ukraiński urzędnik powiedział, że rozmowa została uzgodniona z Kijowem. W Europie przywódcy są zainteresowani ustanowieniem własnego kanału dyplomatycznego w celu zakończenia wojny.

"Znajdujemy się obecnie w nowej sytuacji, w której europejscy przywódcy otworzyli bezpośredni kanał komunikacji z Putinem, a dotychczasowa polityka zerowego kontaktu dobiega końca" — powiedział Joel Linnainmaki, były fiński urzędnik. "Europa nie polega już wyłącznie na [Steve’ie] Witkoffie, [Jaredzie] Kushnerze i [prezydencie Donaldzie] Trumpie w kontaktach z Putinem. W przyszłości może dojść do kolejnych rozmów".

W poniedziałek przedstawiciel administracji amerykańskiej powiedział, że Stany Zjednoczone są "ostrożnie optymistyczne" co do postępów w rozmowach i zasugerował, że w przyszłości mogą odbyć się kolejne spotkania z Putinem i Zełenskim.