Grip aşısı ölümlere karşı yüzde 80 etkili

Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre grip virüsleri her yıl yaklaşık 1 milyar kişiyi etkiliyor. 3 ile 5 milyon kişi ağır hastalık geçirirken, yaklaşık 600 bin kişi de grip ya da ona bağlı sebeplerle ölüyor.

Listenin başında ise 65 yaş ve üzerindekiler var. Türkiye’de yaklaşık 9.5 milyon 65 yaş üstü birey bulunduğunu düşünürsek aşının önemi gerçekten büyük.

Tıp dergisi JAMA’da bunu doğruluyor: 2 Eylül’de yayımlanan kapsamlı sistematik derlemede, grip aşılarının etkinliği ve güvenliğine ilişkin 69 yeni çalışma değerlendirildi. Sonuçlara göre grip aşısı 65 yaş ve üzerindekilerde özellikle ağır hastalık, hastaneye yatış ve ölümün önlenmesinde yüzde 70 oranında etkili.

Haberin Devamı

EYLÜL ve EKİM KRİTİK

Gazi Üniversitesi Enfeksiyon Hastalıkları, Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Esin Şenol, grip virüsünün her yıl değişerek bağışıklık sisteminden kaçabildiğini, aşının da bu nedenle her yıl tekrarlanması gerektiğini söylüyor:

“500 yıldır bildiğimiz bir virüs. Fakat gücünü çok da azaltmadan, kırılgan kişilerde ölümcül seyrederek, hastane ve yoğun bakıma düşürerek etkisini göstermeye devam etmekte. Dolayısıyla influenza özellikle 65 yaş ve üzeri bireyler, altta yatan bir hastalığı bulunanlar, bağışıklık yetmezliği olanlar ya da tedavi görenler, şeker hastaları, kalp hastaları, kronik akciğer rahatsızlığı bulunanlar için yalnızca birkaç gün süren bir hastalık olarak görülmemeli.

Elimizdeki en etkili silah aslında test ve tedavi. Ama bu kişiler için o test ve tedavi süreçlerini beklemek bile zatürreyle, fonksiyon kaybıyla ve hatta bazı vakalarda ölümle seyredebilmekte. Bu sebeple özellikle de kırılgan grupta olanlar her yıl grip aşısı olmak zorunda. Mümkün olan en erken zamanda, eylül-ekim gibi... Toplumdaki dolaşıma göre, gerekirse ikinci doz takviyesi bile yapılabilir.”

Haberin Devamı

YÜKSEK DOZ VE mRNA AŞILARI

Bağışıklığı baskılanmış kişiler açısından farklı aşı seçeneklerine de dikkat çekiyor: “Mümkünse yüksek doz formülasyonu var. Türkiye’ye kasım gibi gelecek. Bir de mRNA teknolojisiyle geliştirilmiş aşılar var; koruyuculukları daha yüksek. Bağışıklığı baskılanmış hastalarda nihai bir çözüm olabilir.”

GEÇEN YIL ERKEN BAŞLAYAN VE KÖTÜ BİR SEZON YAŞADIK

Geçen yıl çok erken ve kötü bir seyir izlediklerini de belirten Prof. Dr. Şenol, “Çünkü virüs kılık değiştirmede biraz daha ileri gitti. Bazı yıllar öyle olabiliyor” diyor ve şu hatırlatmayı yapıyor:

“Kırılgan olmayan gruptakiler için de aşı, bulaşmayı önlemek adına önemli. Seyahatler, iklim değişikliği gibi sebeplerle mevsim artık eylülde başlıyor, hazirana kadar devam ediyor. Yazın bile grip izole ediyoruz. Bu nedenle ‘Aşı zamanını kaçırdım’ diye düşünülmesin. Biz ‘Grip bitti’ diyene kadar olmadıysanız olun. Aşının koruyuculuk süresi maksimum 6 ay. Pik koruyuculuğu ise 3-4 aydır.”

Haberin Devamı

OKULA GİDEN ÇOCUKLARIN AŞILANMASI DA ÇOK ÖNEMLİ

JAMA’nın yayımladığı değerlendirmede en çarpıcı sonuçlardan biri de çocuk ve ergenlere ait. 8 grip sezonu incelendi. 6 ay-17 yaş arasındaki çocuk ve ergenlerde aşının gribe bağlı ölüme karşı etkinliği yüzde 80 çıktı.

Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Bülent Ertuğrul, çocukların eğitim hayatına başlamasıyla birlikte riskin de arttığına dikkat çekiyor:

“4-5 yaşına kadar çocuklar evdeler, kreşe- okula gitmiyorlar. O, nispeten bir koruma alanı sayılabilir. Ama eğitim ve öğretimde yer almaya başladıkları andan itibaren çocukların da mutlaka grip aşısıyla korunmaya alınması gerekiyor.”

Haberin Devamı

Üstelik çocukların aşılanması yalnızca onları değil, evdeki büyükleri de koruyor:

“Birincisi çocuğun kendisini koruyor. Hele de çocuğun altta yatan bir hastalığı varsa gribin daha ağır geçmesi ve kötü sonuçlara yol açması da engellenmiş oluyor. İkincisi, evde risk grubunda olan anneanne, babaanne, dedeler veya altta yatan hastalığı olan biri varsa, çocuğun virüsü onlara da bulaştırması, onları riske sokması da böylece önleniyor.”

SAĞLIK ÇALIŞANLARI ÖĞRETMENLER

Prof. Dr. Ertuğrul’a göre insanla temas halindeki çalışanların da aşılanması şart:

“Bunun dışında sağlık çalışanlarının ya da toplu bir yerde çalışan, hastalığa yakalanma riski olanların; örneğin fabrika işçileri, öğretmenler, basın çalışanları gibi aşılanmaları şart. Avrupa’da fabrika çalışanlarının aşı ücretlerini işverenler karşılar. Çünkü grip her yıl sadece yaşam kayıplarına yol açmaz, milyonlarca gün iş gücü kaybına da yol açar. Bu iş gücü kayıpları da ekonomiye etki eder. Bundan korunmanın en ucuz yolu ise grip aşısı yaptırmaktır.”

Haberin Devamı

HAMİLELİKTE YAPILAN AŞI YENİ DOĞANDA DA ETKİLİ

Gebelikte yapılan grip aşısı bebeği de koruyor. Yaklaşık 245 bin 500 bebeğin verilerine göre, hamileyken aşılanan annelerin bebeklerinin, yaşamının ilk 6 ayında gribe yakalanma riski yüzde 50 daha düşük.

Aşının perakende fiyatı 764 TL. SGK’lıların ödeyeceği rakam 313 TL. Risk grubundakiler içinse ücretsiz.