Świadczenie wspierające. Na Śląsku wciąż czeka się najdłużej
Sylwia Barczak: formularz (do oceny potrzeby wsparcia) jest kompletnie nieadekwatny
Źródło zdj. gł.: AnnGaysorn/Shutterstock
Za pośrednictwem Kontakt24 skontaktowała się z nami Aleksandra Derner z Zabrza. Jej dorosły syn jest osobą w spektrum autyzmu, z niepełnosprawnością intelektualną. Jak tłumaczy kobieta w rozmowie z TVN24, jej syn nie potrafi czytać ani pisać, nie jest samodzielny - wymaga stałej pomocy rodziców w codziennym życiu.
Półtora roku oczekiwania na komisję w sprawie świadczenia wspierającego
Mężczyzna uczęszcza do szkoły przysposabiającej do pracy. Oboje rodzice pracują zawodowo i jednocześnie opiekują się synem. W maju ubiegłego roku rodzina złożyła wniosek o ustalenie poziomu potrzeby wsparcia, który jest pierwszym krokiem niezbędnym do tego, by móc ubiegać się o świadczenie wspierające.
W międzyczasie okazało się, że mimo iż urzędnicy pierwotnie potwierdzili kompletność złożonych dokumentów, zabrakło opinii od psychiatry. Aby załatwić sprawę szybko, rodzice musieli zorganizować prywatną wizytę, za którą zapłacili 350 zł. Po dostarczeniu dokumentu mieli natomiast usłyszeć, że nie jest sporządzony w oczekiwanej formie.
- Dopiero 9 listopada tego roku dostaliśmy pismo, że komisja odbędzie się 13 listopada. W piśmie było też pouczenie, że mamy 14 dni na odwołanie się od terminu, ale nie napisali, czy i kiedy dostalibyśmy dodatkowe terminy - mówi.
Ostatecznie, po półtora roku od złożenia wniosku, komisja wreszcie się odbyła. Jednak to tak naprawdę dopiero początek starań o przyznanie świadczenia. Urzędniczki z komisji poinformowały panią Aleksandrę, że na orzeczenie trzeba będzie zaczekać około dwóch miesięcy. Decyzja uprawomocni się dopiero po dwóch tygodniach od wręczenia i dopiero po tym czasie będzie można ubiegać się o świadczenie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych. Jak szacuje kobieta, cała procedura może mieć finał dopiero około marca przyszłego roku.
Pani Aleksandra podkreśla, że nie chce kolejnej walki z urzędami. Chciałaby natomiast uproszczenia procedur i ograniczenia liczby dokumentów, które trzeba za każdym razem dostarczać. Kobieta uważa, że osoby z wieloletnią, udokumentowaną niepełnosprawnością nie powinny musieć na kolejnych komisjach od nowa udowadniać swojej sytuacji.
Nowelizacja ustawy o świadczeniu wspierającym ma przyspieszyć procedury
Usprawnienie rozpatrywania wniosków ma być jednym z najważniejszych skutków przygotowywanej przez resort rodziny, pracy i polityki społecznej nowelizacji ustawy o świadczeniu wspierającym. Pisaliśmy o tym w tvn24.pl w ubiegłym tygodniu.
Przypomnijmy, ministerstwo przewiduje m.in. opracowanie szybszej ścieżki dla osób z szybko postępującymi chorobami, trzymiesięczne świadczenie dla rodzin osób, które umrą, zanim otrzymają decyzję, a także zawieszanie postępowań, jeśli przed rozpatrzeniem skończy się ważność orzeczenia o niepełnosprawności. Obecnie takie postępowania są umarzane.
Jak informuje w rozmowie z tvn24.pl wiceministra rodziny, pracy i polityki społecznej Katarzyna Nowakowska, projekt nowelizacji ma być przyjęty przez rząd w drugim kwartale przyszłego roku. Potem będzie musiał przejść całą ścieżkę legislacyjną - od prac w komisjach, przez Sejm i Senat, aż do podpisu prezydenta. A co w międzyczasie?
- Od 2024 roku systematycznie skracamy czasy oczekiwania. One narosły tak bardzo z uwagi na to, jak był zaprojektowany cały system oraz jaka była odsada kadrowa w urzędach wojewódzkich, zajmujących się tymi wnioskami. Liczba miesięcy oczekiwania została już mocno skrócona. W większości województw to już dzisiaj jest od dwóch do czterech miesięcy oczekiwania na decyzję - tłumaczy wiceministra.
Świadczenie wspierające: na Śląsku na decyzję czeka się około roku
Dlaczego więc rodzina z Zabrza czeka tak długo?
- Rzeczywiście, w województwie śląskim czas oczekiwania jest rzeczywiście dłuższy niż w innych. Dzisiaj jest to około 12 miesięcy, ale warto zauważyć, że zaczynaliśmy od 40 miesięcy. Oczywiście to niczego nie usprawiedliwia i nie tłumaczy, nie powinniśmy przechodzić wobec tego do porządku dziennego. Osobiście spotkałam się z wojewodą śląskim, aby opracować plan naprawczy - dodaje Katarzyna Nowakowska.
Jak dodaje wiceszefowa resortu rodziny, w 2025 roku w urzędach wojewódzkich zatrudnienie zostało zwiększone o 192 osoby, które zasiadają w składach orzekających. W tym roku na usprawnienie działania zespołów udało się resortowi pozyskać dodatkową dotację w kwocie 40 mln zł.
Kwestionariusz oceny poziomu potrzeby wsparcia na razie bez zmian
W dyskusjach o świadczeniu wspierającym często podnoszonym problemem jest kwestionariusz wypełniany na potrzebę oceny poziomu wsparcia. Osoby z niepełnosprawnościami i ich bliscy zarzucają, że jest on zawiły, a pytania sformułowane w sposób, który praktycznie wyklucza osoby z chorobami przebiegającymi z zaostrzeniami i remisjami. Czy to się zmieni?
- Na tym etapie nie pracujemy nad zmianą formularza. Istotne było to, żeby powstała nowelizacja. Pracujemy natomiast nad zmianą wytycznych dla zespołów orzekających. Wskazują one bardziej szczegółowo to, jak formularze powinny być uzupełniane. Zmiana wytycznych jest narzędziem służącym do tego, żeby ocena funkcjonalna była jak najbardziej indywidualna, jak najbardziej oddawała rzeczywistą sytuację danej osoby. Natomiast ewentualna zmiana formularza to już kolejny krok i w tym momencie, tak jak wspomniałam, nie pracujemy nad tym - wyjaśnia wiceministra.
KioskNews shows a cleaned-up reading view extracted from the publisher’s page — the original always lives on their site, not ours.