Brussel ziet federale opvangsteun gevaarlijk slinken, De Smedt waarschuwt voor gevolgen

Brussels minister Dirk De Smedt (Anders), onder meer bevoegd voor de daklozenopvang, staat niet bekend om zijn fluwelen handschoenen. Toch haalt hij woensdag, zelfs naar zijn normen, scherp uit naar federaal minister van Asiel en Migratie Anneleen Van Bossuyt (N-VA) in een interview met De Morgen.

"Er is een reëel probleem van maatschappelijke overlast door migratie”, klinkt het onder meer. “Van Bossuyt kan vandaag niet langer beweren dat ze dat wil oplossen, en we mogen haar ook niet meer het comfort geven om dat telkens te blijven beweren.”

Sinds 1 september financiert Van Bossuyt (N-VA) nog maar 1.000 noodopvangplaatsen binnen de zogenaamde Brussels Deal in plaats van 2.000. Die deal werd in 2022 in het leven geroepen om de asielcrisis, die zich in Brussel concentreert, het hoofd te bieden.

Van Bossuyt verantwoordt die beslissing door te wijzen naar de 1.000 mensen die op de wachtlijst bij Fedasil staan waar dat er bij haar aantreden nog 3.000 waren. Critici counteren dat die daling louter een gevolg is van het strengere asielbeleid, waardoor heel wat asielzoekers nu op straat belanden.

Ook volgens De Smedt dreigt de federale besparing catastrofaal uit te draaien voor het Brussels gewest. Momenteel onderhandelt de Brusselse regering nog met de federale over de cheque van 43 miljoen euro die tot nu toe richting de hoofdstad vloeide voor de Brussels Deal. In dat kader lanceerde De Smedt aan Fedasil en minister Van Bossuyt een eigen voorstel dat zijn kabinet verder toelichtte aan BRUZZ.

Daklozenopvang of OCMW

Daarbij begint hij met een resem statistieken. Van alle mensen in de Brusselse crisisopvangplaatsen (in totaal 2.855 plekken) diende 32 procent een asielaanvraag in. 23 procent zijn dan weer mensen die geen recht hebben op verblijf en dus niet in België kunnen blijven.

“Van Bossuyt kan dus zwaaien met haar ingekorte wachtlijsten, maar neem de cijfers erbij: 55 procent van de opgevangen mensen in onze urgentieopvang valt onder haar bevoegdheid”, aldus De Smedt.

Door opvangplaatsen te schrappen, verhoogt Van Bossuyt de druk op Brussel, hekelt de minister. In juli luidde daklozenorganisatie Samusocial nog de alarmbel: het moest die maand opvang weigeren aan 244 gezinnen. Het Brusselse refugee medical point, een medisch centrum van het Rode Kruis dat gratis eerstelijnszorg biedt, deed in het laatste kwartaal van vorig jaar 39.259 medische tussenkomsten.

Bovendien beloven verdere hervormingen weinig beterschap. “Het federale niveau stelt een basisfinanciering voor en dan bufferplaatsen in Brussel als het Fedasilnetwerk verzadigd raakt. Met andere woorden: ze willen plaatsen kopen in de Brusselse daklozenopvang voor als het nodig is.” Volgens De Smedt stelt Van Bossuyt ook voor om de cheque voor de Brussels Deal te verlagen van 43 miljoen naar 19 miljoen euro.

Verder dreigt ook de druk op de OCMW's toe te nemen. “Als mensen een verblijfsstatuut krijgen, moeten ze zo snel mogelijk een woning en werk zoeken. Vroeger werd daarvoor ondersteuning vanuit Fedasil opgezet en konden erkende vluchtelingen 4 maanden in de opvangcentra blijven. Nu heeft de minister opdracht gegeven hen na 2 maanden buiten te zetten. Die mensen zullen nu in de daklozenopvang of bij de OCMW's terechtkomen.”

Factuur

“Ik wil gerust praten over de afbouw van de Brussels Deal, maar dan wil ik eerst weten wat er met de mensen gebeurt”, stelt De Smedt. “Als zij niet langer bij Fedasil zitten, maar op straat, in onze daklozenopvang of bij een Brussels OCMW terechtkomen, hebben we niets afgebouwd. We hebben het probleem dan alleen verplaatst.”

De minister zegt aan Fedasil en minister Van Bossuyt te hebben voorgesteld om vanaf dit jaar duizend terugkeertrajecten per jaar op te starten. “Mensen met recht op opvang moeten opvang krijgen. Voor mensen zonder perspectief op verblijf moet er een effectief terugkeerbeleid zijn. Tegen 2029 willen we dat opschalen naar vijfduizend trajecten per jaar.”

Brussel kan daarbij helpen, aldus de liberaal. "We hebben goed functionerende projecten in Brussel samen met de OCMW’s waar met illegalen wordt gekeken naar oplossingen gaande van regularisatie tot terugkeer. Het OCMW van Brussel heeft een project waarbij 500 personen geïdentificeerd werden om in een traject naar oplossingen te stappen. 100 ervan kwamen effectief in een traject terecht.”

Het federale niveau wil het echter houden op honderd terugkeertrajecten per jaar, aldus De Smedt. "Die aantallen opschalen, kost te veel en ze moeten nu eenmaal besparen. Natuurlijk is dat niet gratis, maar die mensen hier laten is dat evenmin. Alleen is dat geen probleem voor Van Bossuyt, want zij betaalt de factuur niet.”