Esad ailesine uzanan uyuşturucu operasyonu

Operasyonun, Lübnan güvenlik birimlerinin uyuşturucu kaçakçılığı ve aranan kişilere yönelik Bekaa'daki operasyonlarını yoğunlaştırdığı bir döneme denk gelmesi dikkat çekti. Lübnan İç Güvenlik Güçleri de son aylarda Bekaa bölgesinde uyuşturucu ticareti başta olmak üzere çeşitli suçlardan aranan kişilere yönelik art arda operasyonlar düzenlendiğini duyurmuştu.

ŞAM, SÜLEYMAN HİLAL ESAD'IN İADESİNİ İSTİYOR

Bölgedeki yerel yöneticilerden alınan bilgilere göre Suriye yönetimi, Süleyman Hilal Esad'ın Lübnan'dan iadesini resmen talep etti.

Şam yönetiminin talebinin arkasında, Esad'ın Suriye'de işlenen cinayetlere karıştığı ve Suriye topraklarından uyuşturucu kaçakçılığı yaptığı yönündeki suçlamalar bulunuyor.

Bekaa Vadisi'ndeki uyuşturucu operasyonuyla başlayan süreç, yalnızca Lübnan'ın iç güvenlik meselesi olmaktan çıkarak Şam ile Beyrut arasındaki adli ve güvenlik işbirliğinin yeni bir sınavına dönüşmüş durumda.

Süleyman Hilal Esad'ın yakalanması, Lübnan ve Suriye'nin Beşar Esad yönetiminin Aralık 2024'te devrilmesinin ardından Lübnan'a kaçan eski rejim mensuplarının takibi ve iadeleri konusunda yürüttüğü temasların hızlandığı bir döneme denk geldi.

Lübnan basınında son haftalarda yayımlanan haberlerde de güvenlik birimlerinin eski Esad rejimiyle bağlantılı kişilerin Lübnan'daki faaliyetlerine ilişkin soruşturmalarını genişlettiği belirtiliyordu. Bazı soruşturmalarda eski rejim unsurlarının Bekaa bölgesine kadar uzanan bağlantılarının araştırıldığı aktarılmıştı.

İLK ÖNEMLİ İADE AĞUSTOS AYINDA GERÇEKLEŞTİ

Lübnan makamları geçtiğimiz ağustos ayında eski Suriyeli Tümgeneral Adel İsa'yı Suriye'ye teslim etmişti.

Bu adım, Beşar Esad yönetiminin devrilmesinin ardından eski rejimin üst düzey bir subayının Lübnan tarafından Suriye'ye teslim edildiği kamuoyuna açıklanan ilk önemli örnek olarak kayıtlara geçmişti.

Şam yönetimi ise savaş yıllarında işlendiği öne sürülen suçlarla bağlantılı olarak aranan ve Lübnan'a kaçtığı düşünülen eski rejim mensuplarının yakalanması ve iadesi yönündeki taleplerini sürdürdü.

Suriye güvenlik güçleri de haziran ayında Esad ailesinin bir başka üyesi olan Vesim Esad'ı yakalamıştı. Suriye İçişleri Bakanlığı, Beşar Esad'ın kuzeni Vesim Esad'ın Suriye-Lübnan sınırındaki Talkalakh bölgesinde düzenlenen operasyonla gözaltına alındığını açıklamıştı.

Böylece yeni Suriye yönetiminin, eski rejim döneminde çeşitli suçlamalarla gündeme gelen Esad ailesinin bazı üyelerine yönelik takibi, ülke sınırlarının yanı sıra Lübnan bağlantılı dosyalar üzerinden de genişlemeye başladı.

REJİMİN ÇÖKÜŞÜNDEN SONRA ROTA LÜBNAN OLDU

Beşar Esad yönetiminin Aralık 2024'te devrilmesinin ardından eski rejime bağlı çok sayıda subay, güvenlik görevlisi ve yetkilinin Lübnan'a kaçtığı belirtilmişti.

Yeni Şam yönetimi bu tarihten itibaren özellikle savaş döneminde cinayet, işkence, uyuşturucu kaçakçılığı ve diğer ağır suçlara karışmakla itham edilen kişilerin bulunması için Lübnan makamlarıyla temaslarını artırdı.

Son haftalarda Lübnan basınına yansıyan soruşturmalar da eski rejim mensuplarının ülkedeki bağlantılarının güvenlik makamlarınca daha yakından incelendiğini gösteriyor.

Bekaa Vadisi ise Lübnan güvenlik güçlerinin uyuşturucu suçlarına karşı operasyonlarının yoğunlaştığı bölgelerin başında geliyor.

Lübnan İç Güvenlik Güçlerinin resmi açıklamalarına göre bölgede uyuşturucu ticareti, silah kaçakçılığı, organize suç ve çeşitli ağır suçlardan aranan kişilere yönelik operasyonlar yıl boyunca sürdü.

Temmuz ayında Baalbek'te gerçekleştirilen üç aylık takip sonucunda yakalanan bir şüphelinin uyuşturucu ve silah ticareti, çete kurmak, kara para aklamak ve sahte para dolaşıma sokmak dahil sekiz ayrı adli dosyadan arandığı açıklanmıştı.

ŞAM-BEY RUT HATTINDA ESKİ DEFTERLER YENİDEN AÇILIYOR

Suriye ile Lübnan arasındaki yeni güvenlik işbirliğinin ayrı bir siyasi anlamı da bulunuyor.

Esad ailesinin iktidarı döneminde Suriye, onlarca yıl boyunca Lübnan'ın siyasi ve güvenlik yapısı üzerinde güçlü bir nüfuz kurmuştu.

Bu dönem boyunca Şam yönetimi, Suriye'nin Lübnan'daki etkisine karşı çıkan çok sayıda Lübnanlı siyasi ismin öldürülmesiyle ilgili suçlamaların da merkezinde yer aldı.

Beşar Esad yönetiminin devrilmesiyle birlikte iki ülke arasındaki siyasi dengeler köklü biçimde değişti.

Yeni Suriye yönetiminin göreve gelmesinden sonra Suriyeli ve Lübnanlı yetkililer çeşitli temaslarda bulunarak iki ülke ilişkilerinin yeniden kurulması için adımlar attı.

Görüşmelerde sınır güvenliği, kaçakçılıkla mücadele, adli dosyalar ve aranan kişilerin takibi gibi başlıklarda işbirliği yapılması konusunda mutabakata varıldı.

Süleyman Hilal Esad hakkındaki iade talebi de bu yeni dönemde iki başkent arasındaki adli ve güvenlik işbirliğinin en dikkat çekici dosyalarından biri olmaya aday.

BİR DÖNEMİN GÜÇ MERKEZİ, ŞİMDİ İADE DOSYALARINDA

Bekaa Vadisi'ndeki operasyonun ardından gözler Lübnan makamlarının Süleyman Hilal Esad hakkında vereceği karara çevrildi.

Şam'ın cinayet ve uyuşturucu kaçakçılığı suçlamaları nedeniyle iadesini istediği Esad'ın Suriye'ye teslim edilmesi halinde bu adım, Adel İsa'nın ardından eski rejim bağlantılı isimlerin iadesi konusunda yeni bir emsal oluşturabilir.

Bir dönem Suriye ve Lübnan siyasetinde adı güç ve dokunulmazlıkla birlikte anılan Esad ailesinin üyelerinin bugün sınır operasyonları, gözaltılar ve iade dosyalarıyla gündeme gelmesi, bölgedeki siyasi dengelerin ne ölçüde değiştiğinin çarpıcı bir göstergesi olarak öne çıkıyor.