Śladami prof. Kosiby. Polacy chcą stworzyć obserwatorium na Grenlandii

Naukowcy z Uniwersytetu Wrocławskiego zamierzają w przyszłym roku rozpocząć badania w rejonie fiordu Arfersiorfik na zachodzie Grenlandii. W miejscu, do którego 90 lat wcześniej dotarła ekspedycja prof. Aleksandra Kosiby, ma powstać polsko-grenlandzkie obserwatorium procesów środowiskowych.
Uniwersytet Wrocławski otworzy stację im. prof. Aleksandra Kosiby na Grenlandii (Zdjęcie ilustracyjne, fot. Shutterstock/Narodowe Archiwum Cyfrowe) /-
Stacja ma nosić imiona Aleksandra Kosiby oraz Otto Sandgreena – uczestników pionierskiej polskiej wyprawy na Grenlandię z 1937 roku. W ekspedycji brał udział także 22-letni wówczas Alfred Jahn, późniejszy wybitny geograf i badacz obszarów zimnych.
Wyprawa prof. Kosiby, któremu towarzyszył wówczas 22-letni student Alfred Jahn, później wybitny geograf i badacz regionów zimnych, była przedsięwzięciem niebywałym na tamte lata. My chcemy uruchomić obserwatorium w obszarze, który oni wówczas zaczęli badać – powiedział prof. Mateusz Strzelecki z Uniwersytetu Wrocławskiego.
Trudno dostępny rejon fiordu i lodowca
Planowana placówka ma stanąć w pobliżu fiordu Arfersiorfik oraz lodowca Polonia. To odległy obszar, położony ponad 100 kilometrów od najbliższych osad. Dotarcie tam od strony otwartego morza wymaga przepłynięcia ponad 140 kilometrów w głąb fiordu.
Na początku obserwatorium będzie działało sezonowo, przede wszystkim latem. Naukowcy chcą wykorzystać kontenery jako magazyny sprzętu, aparatury pomiarowej i zapasów. Badacze mają nocować w namiotach.
Pierwsze prace badawcze mogą ruszyć już w przyszłym roku, natomiast pełną sprawność operacyjną stacja ma osiągnąć w ciągu dwóch–trzech lat. Projekt będzie realizowany w ramach nowej edycji programu Inicjatywa Doskonałości – Uczelnia Badawcza.
Co zbadają naukowcy?
Grenlandia ma zasadnicze znaczenie dla obserwacji zmian zachodzących w Arktyce. Badacze chcą śledzić przede wszystkim stan lodowca Polonia, a także analizować lokalną georóżnorodność i bioróżnorodność.
To serce Arktyki, największa wyspa świata z jedynym na półkuli północnej lądolodem – podkreślił prof. Strzelecki. Jak zaznaczył, zmiany lądolodu, prądów morskich i klimatu wokół Grenlandii wpływają na procesy klimatyczne, oceanograficzne i środowiskowe w całej Arktyce.
Plan zakłada prowadzenie systematycznych obserwacji przez co najmniej dekadę – w latach 2027–2037. Taka perspektywa ma pozwolić lepiej ocenić tempo i konsekwencje przemian środowiska polarnego.
Wsparcie dla lokalnej społeczności
Twórcy stacji deklarują współpracę z mieszkańcami regionu. Część infrastruktury mogłaby być wykorzystywana przez lokalną ludność m.in. do przechowywania zimowych zapasów paliwa. Obiekt miałby też pełnić dlań funkcję schronienia podczas wypraw w głąb fiordu.
Projekt jest elementem przygotowań polskich badaczy do 5. Międzynarodowego Roku Polarnego, zaplanowanego na lata 2032–2033. Wydarzenie skupia naukowców zajmujących się Arktyką, Antarktyką i terenami wysokogórskimi. Tym razem zostanie zorganizowane po 25 latach, a nie – jak wcześniej – w odstępie półwiecza. Powodem są szybko postępujące zmiany klimatyczne.
KioskNews shows a cleaned-up reading view extracted from the publisher’s page — the original always lives on their site, not ours.