Grupa Wyszehradzka szykuje mocną odpowiedź dla Merza w sprawie ETS2. Ustalenia RMF FM

Grupa Wyszehradzka szykuje odpowiedź dla niemieckiego kanclerza Friedricha Merza w sprawie ETS2 – unijnego podatku klimatycznego od transportu i ogrzewania budynków - dowiedziała się dziennikarka RMF FM. Polska, Czechy, Słowacja i Węgry chcą wspólnie naciskać na Brukselę, by ponownie oceniła skutki tego systemu. „Przygotowujemy mocną odpowiedź V4” – zapowiada polski dyplomata. „Teraz to on jest w mniejszości, a my w większości” – dodaje.

Kanclerz Niemiec Friedrich Merz, fot. RALF HIRSCHBERGER /AFP/East News

Chodzi o odpowiedź na list Merza do Ursuli von der Leyen, w którym niemiecki kanclerz sprzeciwia się dalszym zmianom w ETS2 i pisze wprost: „Odrzucam dalsze zmiany w ETS2”. Nie chce również łączenia negocjacji dotyczących obu systemów – ETS1 i ETS2.

A właśnie na tym zależy Polsce, która chce rozszerzyć obecną reformę ETS1 o ETS2 i w ten sposób doprowadzić do rewizji tego kontrowersyjnego systemu, który odbije się na gospodarstwach domowych. Stanowisko Merza jest więc bezpośrednim uderzeniem w polskie postulaty. Berlin broni obecnego systemu, argumentując, że przedsiębiorstwa dostosowały już swoje inwestycje do obowiązujących zasad.

Rozmówca RMF FM w Warszawie zauważa, że Niemcy mają już własny krajowy system opłat za emisje w transporcie i ogrzewaniu, działający od 2021 roku, który ma zostać zastąpiony przez europejski ETS2. Nie ma więc absolutnie nic zaskakującego w tym, że nie mają entuzjazmu co do otwierania europejskiej dyskusji na ten temat – mówi, ale jego zdaniem „to jednak niczego nie zmienia. Polska szuka ze swoimi sojusznikami rozwiązania, które pozwoli uzyskać korzystne rozwiązania dla tych, którzy takiego rozwiązania potrzebują”.

Przywódcy państw Grupy Wyszehradzkiej przygotowują wspólny list do władz Unii Europejskiej, w którym zażądają nowej, kompleksowej oceny skutków unijnego systemu handlu emisjami.

Komisja Europejska została już wezwana do przeprowadzenia takiej oceny podczas ostatniego szczytu UE. Korespondentka RMF FM  jako pierwsza informowała, że zapis, który udało się wywalczyć Polsce, otwiera drogę do ponownego przeanalizowania zasad ETS2, a w konsekwencji także do jego dalszego odroczenia.

Premier Donald Tusk komentował wówczas wynik szczytu słowami: „Wybiliśmy ETS2 jeden ząb trzonowy i jeden siekacz”.

To niejedyny spór Merza z państwami regionu. Niemiecki kanclerz chce również uzależnić porozumienie w sprawie przyszłego budżetu UE od zgody wszystkich państw na udział w finansowaniu Ukrainy. Przed rozmowami przywódców w Dublinie czeski premier Andrej Babisz sprzeciwiał się łączeniu obu spraw i zapowiadał wspólne stanowisko Grupy Wyszehradzkiej.

Warszawa również widzi niebezpieczeństwo takiego łączenia spraw. Uważa, że negocjacje budżetowe nie powinny być wykorzystywane jako narzędzie nacisku na państwa. Jednocześnie podkreśla, że popiera dalszą pomoc dla Ukrainy. Czechy, Słowacja i Węgry wywalczyły wcześniej wyłączenie z udziału w pożyczce 90 mld euro dla Kijowa. Teraz sprzeciwiają się również presji na udział w kolejnym finansowaniu ukraińskich potrzeb, w którym pojawia się kwota 45 mld euro na 2027 rok.