Szef związku strzeleckiego o dostępie do broni. "W miesiąc trudno poznać człowieka"

Minęło sześć dni od tragicznego zamachu w Krakowie, gdzie 24-letni Michał Oksiński zaczął strzelać do przypadkowych ludzi. Życie straciło sześć osób, a kilkanaście zostało rannych. Sprawca został ujęty przez policję, lecz ostatecznie zmarł w wyniku odniesionych ran. Miał pozwolenie na broń do celów sportowych, które otrzymał w styczniu 2026 r.

Pierwszy egzemplarz broni kupił w marcu. Przy sprawcy i w samochodzie zabezpieczono dwa karabinki AR-15, dwa pistolety oraz około pół tysiąca sztuk dodatkowej amunicji. Teraz wątek pozwolenia na broń jest jednym z kluczowych w śledztwie.

Szef związku strzelectwa sportowego Tomasz Kwiecień uważa, że tragedia w Krakowie musi stać się impulsem do ponownego przyjrzenia się przepisom dotyczącym dostępu do broni. Wskazuje, że już zmiana przepisów dokonana w lipcu 2023 r. niepokoiła środowisko strzeleckie. Związek miał protestować przeciwko skróceniu okresu stażu klubowego przed rozpoczęciem ubiegania się o pozwolenie na własną broń do celów sportowych. Uznawano, że to okres, w którym klub może poznać kandydata ubiegającego się o patent strzelecki.

– Kiedyś wymagany staż w klubie wynosił minimum trzy miesiące. Zmieniono przepisy i skrócono go do miesiąca. Protestowaliśmy, bo uważaliśmy, że to zdecydowanie za krótko. Klub powinien mieć czas, by poznać człowieka, który chce zdobyć uprawnienia. Ważne jest nie tylko to, jakie ma umiejętności, ale też jak zachowuje się na strzelnicy – mówi szef Polskiego Związku Strzelectwa Sportowego.

– Chodzi o to, żeby go obserwować. Powinni robić to instruktorzy i koledzy z klubu, którzy widzą, jak się zachowuje i co robi. W ciągu miesiąca trudno dobrze poznać człowieka – przekonuje Kwiecień.

Rozmówca WP zwraca uwagę również na różnice w wymaganiach dotyczących stażu w innych grupach. Przywołuje przykład żołnierzy ubiegających się o pozwolenie na broń do ochrony osobistej, od których wymagany jest co najmniej dwuletni staż służby. W przypadku kandydatów na myśliwych przepisy przewidują roczny okres stażu.

Tymczasem skrócenie stażu do 30 dni sprawiło, że część klubów i stowarzyszeń zaczęła reklamować swoje oferty hasłami: "Pozwolenie na broń w dwa miesiące". Procedura obejmuje 30-dniowy staż w klubie, kurs i egzamin, a następnie postępowanie administracyjne. Policja ma miesiąc na wydanie decyzji.

Boom w liczbie wydawanych pozwoleń na broń w Polsce nastąpił po 2022 r., czyli po rosyjskiej napaści na Ukrainę. Liczba strzelców sportowych wzrosła do nieco ponad 100 tys. Zarazem większość z nich to nie reprezentacja w strzelaniu precyzyjnym do celu, ale w rzeczywistości strzelcy rekreacyjni, którzy ćwiczą m.in. taktykę strzelań bojowych.

Problem z jakością badań lekarskich

Drugim problemem, na który wskazuje Kwiecień, są badania lekarskie i psychologiczne. Jego zdaniem ich skuteczność jest ograniczona, ponieważ specjaliści nie mają pełnego dostępu do historii leczenia osoby ubiegającej się o pozwolenie na broń.

– Psychiatra czy psycholog nie ma dostępu do pełnej historii leczenia pacjenta. Osoba ubiegająca się o pozwolenie składa oświadczenie, że nie choruje, nie była leczona psychiatrycznie i nie ma przeciwwskazań do posiadania broni. Lekarz musi w dużej mierze opierać się na tym, co usłyszy od badanego. Nie może po prostu zajrzeć do jego konta pacjenta i sprawdzić, jakie leki przyjmował czy z jakimi problemami się leczył – zwraca uwagę.

Jak tłumaczy, jeśli ktoś przychodzi na badanie i mówi: "Nigdy nie byłem w szpitalu, jestem zdrowy, na nic nie choruję, nigdy nie byłem u psychiatry", to lekarz musi w dużej mierze polegać na tym oświadczeniu. – Jakie ma inne możliwości weryfikacji? – pyta Kwiecień.

W tym kontekście przywołuje sprawcę ataku w Krakowie. 24-latek otrzymał pozwolenie na broń w styczniu tego roku. Przeszedł wymaganą procedurę, w tym badania lekarskie i psychologiczne.

Kwiecień zaznacza, że nie chodzi o samo wprowadzenie obowiązku odnawiania badań i ponoszenie kolejnych kosztów. – Nie wystarczy co rok, co dwa czy co pięć lat zapłacić 600 albo 700 zł za zaświadczenie i uznać, że problem został rozwiązany. Takie badanie musi mieć realną wartość i pozwalać na ocenę, czy dana osoba nadal może bezpiecznie posiadać broń – przekonuje.

Klub bez kontroli?

Zapytaliśmy szefa PZSS, czy związek zamierza przeprowadzić kontrolę w klubie strzeleckim Świt, do którego należał sprawca ataku w Krakowie. Prezes związku ocenia jednak, że na podstawie dostępnych obecnie informacji nie ma podstaw, by zarzucać klubowi naruszenie przepisów.

– Według tego, co wiemy na dzisiaj, klub nie złamał żadnych warunków ani przepisów. Nic takiego się nie wydarzyło – mówi Kwiecień.

Szef związku podkreśla, że nie należy przypisywać klubowi odpowiedzialności za szkolenia, których – według jego wiedzy – tam nie prowadzono. Sprawa tego, gdzie i w jaki sposób sprawca zdobywał umiejętności wykorzystane podczas ataku, wymaga jednak wyjaśnienia przez służby.