ESPN DeportesTigres se equivoca y permite el primero de la visitaInquirerSara Duterte snubs Senate hearing on OVP budgetThe Jerusalem PostChina sends naval forces to monitor US warship near disputed shoalDaily MaverickMusk ordered slowdown of Starlink service used by Ukraine’s military, WSJ reportsESPNFollow live: Spurs' defense ignites fans, cuts deficit vs. ThunderPunchAbuja bizman arrested over alleged $120m fraud한겨레한국 여자 축구 FIFA 순위 17윌…3년 4개월 만의 최고 성적Bollywood HungamaRamayana: Part 1 tax-free in West Bengal: CM confirms exemption for Ranbir Kapoor starrerSRF NewsSpaceX und Tesla – Elon Musk: «Ich denke, eine Fusion wäre eine gute Idee»ZDF heuteAktuelle Pressemitteilungen des ZDFBusiness AMBusiness AM Sudoku’s 21-10-2026The Sydney Morning HeraldCrime, comedy, an Alan Jones doco and the return of Fisk: What’s coming to the ABC in 2027
The Daily Newsstand · Free, Always
Wednesday, October 21, 2026

Prof. Kışlalı’nın uyarısı ve kaybedilen cumhuriyet

Translate

Cumhuriyet tarihinin en önemli uyarılarından biri, bu gazetede 28 yıl önce Prof. Dr. Ahmet Taner Kışlalı tarafından yapıldı.

20 Şubat 1998 tarihli gazetemizdeki “Haftaya Bakış” adlı köşesinde şu satırları yazdı Prof. Kışlalı:

“Demokrasi uğruna cumhuriyetin yıkılmasına izin vermeli mi?

Hayır!

Çünkü eğer cumhuriyeti koruyabilirseniz, yitirdiğiniz demokrasiye bir gün yeniden kavuşabilirsiniz. Ama eğer cumhuriyeti yitirirseniz, demokrasiyi de zaten yitirmişsiniz demektir.

Benzer koşullarda cumhuriyet, demokrasinin önkoşuludur; ama demokrasi cumhuriyetin önkoşulu değildir. Türkiye örneğinde de demokrasiyi yaratan cumhuriyettir. Ve cumhuriyetin temel değerlerinden uzaklaşıldıkça, demokrasi de toplumsal barış da tehlikeye girmeye başlamıştır.

Demokrasi, toplumsal eşitsizliği azaltacak, çağdaşlığı hedefleyecek kurumlardan vazgeçebilir; ama cumhuriyet vazgeçemez. Örneğin demokrasi, eğitimi de sağlığı da ‘kamusal hizmet’ olmaktan çıkarabilir, ama cumhuriyet çıkaramaz.

Hatta demokrasi yurdun parçalanmasına göz yumabilir; ama cumhuriyet yumamaz.

Elbette ki erek ‘demokratik’ cumhuriyettir. Ama önce cumhuriyettir!”

NUMARACI CUMHURİYETÇİLER İŞBAŞINDA!

Bu satırları Kışlalı Hoca’mızın kendi ağzından duyan şanslı bir öğrencisiyim. Ankara Üniversitesi İletişim Fakültesi Gazetecilik Bölümü’nde hem siyaset bilimi hem de siyasi düşünceler tarihi derslerinde bize demokrasinin erdemlerini anlatırdı ve özellikle 1923 Cumhuriyeti’nin yurttaşlar için anlamını kavramamızı sağlar, devrime sahip çıkılmasının öneminden söz ederdi.

Prof. Kışlalı bugün yaşıyor olsa, cumhuriyetin “cumhuriyetçi” olduklarını iddia edenler tarafından nasıl ihanete uğradığını görse, “demokrasiyi çarpıtıp sömürerek cumhuriyeti yıktılar!” derdi.

Türkiye’ye demokrasi getirme vaadiyle PKK terör örgütünün elebaşına koordinatörlük verildiğini...

Etnik köken, mezhep ve ümmet odaklı bir yapılanmanın “Demokratik Cumhuriyet” adı altında pazarlandığını...

Yirmi kadar etnik kökenin var olduğu ama aynı topraklar üzerinde yaşayan insanlar arasında “biz” duygusunun bulunmadığı, insanların kendini “padişahın kulu” olarak gördüğü bir toplumda, yasalar karşısında eşit olan yurttaşların birliğini ulus devleti kurarak yaratan bir devrime emperyalizmin çıkarları doğrultusunda darbeler vurulduğunu...

Ve bunun TBMM’de kurulan bir komisyon ile halktan gizlenen görüşmelerle dayatıldığını, Atatürk’ün kurduğu partinin yöneticilerinin de çıkarılan anayasaya aykırı yasaya büyük bir hevesle destek olduğunu görse...

Aslında hepsinin numaracı cumhuriyetçi olduğunu söylerdi!

DEMOKRASİYİ SÖMÜREREK CUMHURİYETİN ALTINI OYMAK

Gerçek demokrasinin ve laik Cumhuriyet değerlerinin içini boşaltmaya çalışanlara karşı “Ben Demokrat Değilim!” adlı kitabını boşuna yazmadı Prof. Kışlalı...

Günümüzde Cumhuriyet Devrimi’ne karşı yapılan ihanetlere tanık olsa, sahte cumhuriyetçilerin ve sahte Atatürkçülerin, “demokrasi” aldatmacasıyla nasıl cumhuriyetin altını oyduklarını görse, yine hiç çekinmeden şu öneride bulunurdu:

“Bazılarına göre, meğer Atatürk diktatörmüş...

Siz hiç, daha demokrasinin adını bile duymamış olan bir halka, demokrasiyi ve özgürlükleri öğretmek için, benimsetmek için kitap yazmış bir diktatör tanıyor musunuz?

Siz hiç, yasal muhalefet oluşması, bir muhalefet partisi kurulması için çaba göstermiş bir diktatör tanıyor musunuz?

Siz hiç, daha kulluktan kurtulamamış olan insanlarla, bir ‘sivil toplum’un temelini atmak için savaşım vermiş bir diktatör tanıyor musunuz?

Olabilir mi?..

Hazır bazı ‘devlet büyüklerimiz’ (!) bir ‘tükürük modası’ başlatmışken bir önerim var; ‘Atatürk diktatördü... Kemalizmde demokrasi yoktur. Onu yıkmadan Türkiye’ye demokrasiyi ve sivil toplumu getiremeyiz!’ diyenler üzerinde bir deneme yapabilirsiniz.

Nasıl olsa yüzsüz oldukları için, hakaret anlamına falan da gelmez...”

Yirmi yedi yıl önce bugün bir bombayla alçakça aramızdan alınsa da güçlü düşünceleriyle kendisinden sonraki kuşakları etkilemeye devam eden, Cumhuriyet Devrimi’nin yetiştirdiği en sağlam aydınlardan biridir Kışlalı hocam!

Saygıyla ve özlemle anıyorum...

Not: Bu akşam 19.00’da ADD Kadıköy Şubesi’nde Türkiye Halk Temsilcileri Meclisi’nin düzenlediği “Ahmet Taner Kışlalı’nın Mirası” başlıklı etkinlikte konuşmacıyım. İlgilenen herkesi bekleriz. 

View the original on Cumhuriyet →

KioskNews shows a cleaned-up reading view extracted from the publisher’s page — the original always lives on their site, not ours.