Groźna małpa w garażu polityka KO

• Do WP wpłynęły materiały wskazujące, że w garażu Lotfiego Mansoura może być przetrzymywana nielegalnie groźna małpa – makak rezus, którego nie wolno przetrzymywać w prywatnych domach.
• Zgłosiliśmy sprawę do azylu dla zwierząt, organizacji broniących praw zwierząt. Na posesję Lotfiego Mansoura w Ciechocinku policja weszła dopiero po naszej interwencji w Komendzie Głównej. Zabezpieczyła makaka oraz egzotyczne gatunki ptaków.
• Prokuratura w Aleksandrowie Kujawskim wyłączyła się ze śledztwa, bo prokuratorzy z tej jednostki leczą się w przychodni prowadzonej przez małżeństwo Mansourów.
• Śledztwo przejęła prokuratura we Włocławku. Obejmuje ono okres od 2012 r. do dziś. Wcześniej nie obowiązywały przepisy zabraniające posiadania takiej małpy.
• Lotfi Mansour był jednym z bohaterów materiału o zabiegu krewnego senatora Lenza.
• Mansour nie odpowiedział na nasze pytania w sprawie przetrzymywania makaka.

Kwiecień 2026 r. Wirtualna Polska opisuje, że w publicznym szpitalu w Aleksandrowie Kujawskim – bez kolejki, bez dokumentacji – przeprowadzono zabieg pacjentowi z najbliższej rodziny senatora KO Tomasza Lenza.

W tej historii pojawiło się również nazwisko Lotfiego Mansoura. To lekarz, znajomy senatora i lokalny działacz KO, który był tego dnia w szpitalu. Zaparkował maybachem na miejscu dla karetki.

Kilkanaście dni później do WP nadesłano zdjęcie. Widać na nim spory garaż, pośrodku którego stoi niewielka okrągła klatka. W klatce małpa – makak rezus. Zdjęcie wykonano w maju 2026 r. Właścicielem garażu był Lotfi Mansour.

"Atakują twarz i okolice genitaliów"

Makak może się wydawać słodkim zwierzakiem. Ma żółtobrązowe futro, a kończyny przednie i tylne tej samej długości. Niektóre samce ważą kilkanaście kilogramów. Tyle że to nie są słodkie małpki. Zgodnie z prawem – razem np. z niedźwiedziami, lwami, słoniami i jadowitymi wężami – rezusy są zaliczane do I kategorii najniebezpieczniejszych zwierząt. Według prawa zwierzęta z kategorii mogą trzymać wyłącznie ogrody zoologiczne, cyrki, placówki naukowe i ośrodki rehabilitacji zwierząt.

Owszem, zdarzyło się, że Naczelny Sąd Administracyjny zezwolił na odstępstwo od tej reguły, ale sprawa dotyczyła makaka, który był legalnie zakupiony i zarejestrowany jeszcze przed wejściem w życie rozporządzenia z 2011 r., które umieściło makaka na liście najniebezpieczniejszych zwierząt. Co ważne, właścicielka tamtej małpy wystąpiła oficjalnie z prośbą o pozwolenie na jej przetrzymywanie. Sprawdziliśmy – w rejestrze Starostwa Powiatowego w Aleksandrowie Kujawskim nie ma wzmianki, by jakikolwiek makak rezus przebywał na terenie powiatu aleksandrowskiego.

Nie wiemy, czy zwierzę było więc gdziekolwiek zgłoszone. Pytaliśmy o to Lotfiego Mansoura, ale nie odpowiedział na nasze pytania.

Dlaczego makaki są tak niebezpieczne, mówi WP dr Agnieszka Czujkowska, szefowa Centralnego Azylu dla Zwierząt.

– Klasyfikacja makaków jako niebezpiecznych wynika z właściwości tych zwierząt oraz potencjału epidemiologicznego. Makaki to duże zwierzęta, dochodzące do kilkunastu kilogramów, mają potężne zęby, atakują przede wszystkim twarz oraz głowę, chociaż u naczelnych celem ataku są też genitalia – mówi ekspertka.

Literatura wskazuje też, że makaki bywają nosicielami groźnych patogenów między innymi gruźlicy czy herpeswirusa B, którym zakażenie np. przez ugryzienie lub zadrapanie może bez szybkiego leczenia prowadzić do ciężkiego zapalenia mózgu i śmierci. Dla makaków te wirusy nie są groźne, dla człowieka tak.

Zdaniem dr Czujkowskiej, doświadczonej lekarki weterynarii, makaki powinny żyć w stadach z innymi przedstawicielami gatunku. W innym wypadku zaczynają identyfikować się z ludźmi, a to staje się nie tylko niebezpieczne, ale i okrutne.

– Makaki (i pozostałe naczelne) utrzymywane w domach to przede wszystkim osobniki wdrukowane na człowieka; oznacza to, że mogą atakować ludzi z powodu przywiązania do partnera człowieka, a także obrony terytorium – mówi Czujkowska.

– Osobnym tematem jest handel oraz utrzymywanie w domach wdrukowanych na człowieka małp – to proceder odbierania młodych i odchowu ręcznego, aby uwarunkowane na człowieka zwierzęta nie dążyły do kontaktu, dawały się dotykać etc. W efekcie zwierzęta te cierpią z powodu licznych zaburzeń psychicznych. Dodam, że to inteligentne zwierzęta, przystosowane do życia w grupie gatunkowej z bardzo dużymi potrzebami psychicznymi i intelektualnymi.

Małpa z Ciechocinka ma około 20 lat. W prywatnym domu mogła żyć co najmniej 14, ale możliwe, że dłużej. Śledztwo obejmuje okres od maja 2012 r., bo wcześniej przetrzymywania makaków nie było prawnie zabronione. W 2011 r. powstało rozporządzenie, a w maju 2012 r. skończył się czas na przekazanie zwierząt szczególnie niebezpiecznych specjalistycznym jednostkom. Wiemy, że makak jest w dobrym stanie, był szczepiony i zaopiekowany weterynaryjnie.

Policja zabezpieczyła małpę, ale pozostawiła ją w domu rodziny Mansourów. Trwają procedury, które pozwolą przetransportować zwierzę do specjalnego ośrodka poza Polską, który zajmie się socjalizacją makaków.

Makak i okrągła klatka

Zanim doszło do "zabezpieczenia" makaka, minęło kilka miesięcy. Zdjęcie, które otrzymaliśmy, pokazaliśmy specjalistom, a ci stwierdzili, że rezus był przetrzymywany w najgorszych możliwych warunkach, czyli w okrągłej, ciasnej klatce. Takie pomieszczenie nie ma narożników ani zakamarków, w których zwierzę mogłoby się schować albo odciąć od bodźców. Badania nad makakami pokazują, że w małych klatkach i bez kontaktu z innymi małpami zdarzają się samookaleczenia i stany przypominające depresję.

Samo zdjęcie nie pozwalało ocenić kondycji tego konkretnego zwierzęcia. Nie wiemy też, jak długo i czy stale przebywało w klatce. To mieli ustalić specjaliści.

Zwróciliśmy się o pomoc do Centralnego Azylu dla Zwierząt oraz organizacji broniących praw zwierząt. Za ich pośrednictwem o sprawie miała się dowiedzieć policja, czekaliśmy na reakcję, ale mimo naszych pytań i ponagleń nic w sprawie długo się nie wydarzyło.

W końcu zwróciliśmy się o interwencję do Komendy Głównej Policji. Dopiero wtedy udało się nadać sprawie bieg i w połowie października policjanci weszli na posesję Lotfiego Mansoura w Ciechocinku. Okazało się, że zwierzę nie przebywa już w małej klatce ani w garażu. Ma inne, lepiej przystosowane miejsce.

Zdaniem Agnieszki Czujkowskiej makak jest teraz w lepszych warunkach, ma większą wolierę, która w niczym nie przypomina okrągłej klatki ze zdjęcia z garażu.

Nie wiemy, kiedy wybudowano nową klatkę dla zwierzęcia i czy stało się to po naszym zgłoszeniu. Między innymi o to pytaliśmy Lotfiego Mansoura, ale do czasu publikacji nie odpowiedział na naszą wiadomość i szereg pytań związanych z makakiem.

Prokuratura się wyłączyła

Sprawa trafiła do właściwej miejscowo prokuratury w Aleksandrowie Kujawskim, ale i tu zaczęły się schody. Prokuratorzy z tej jednostki nie chcieli podjąć się prowadzenia sprawy, bo leczą się w przychodni prowadzonej przez małżeństwo Mansourów. Lotfi Mansour i jego żona od wielu lat angażują się też w działalność publiczną. Byli radnymi powiatowymi, a on zasiadał nawet w zarządzie powiatu, jest też wiodącą postacią w strukturach lokalnych KO.

Szef prokuratury w Aleksandrowie Kujawskim Mariusz Ciechanowski potwierdził, że jego jednostka wyłączyła się z rozpatrywania tej sprawy i dlatego śledztwo w sprawie makaka trafiło do Prokuratury Rejonowej we Włocławku.

Z komunikatu prokuratury wynika, że sprawa dotyczy okresu od 24 maja 2012 r. do dziś. Według śledczych małpa to nie tylko gatunek z I kategorii zwierząt niebezpiecznych dla życia i zdrowia ludzi, ale chroniony też przez Konwencję Waszyngtońską (CITES). Co ciekawe, policja na posesji znalazła także ptaki, które mogą należeć do gatunków objętych ograniczeniami.

Sprawa jest prowadzona z art. 128 pkt 3 ustawy o ochronie przyrody. Za posiadanie zwierzęcia gatunku niebezpiecznego wbrew zakazom grozi od trzech miesięcy do pięciu lat więzienia.

Lekarz, działacz, były konsul

Lotfi Mansour mieszka w Polsce od 1993 r. Jest chirurgiem i razem z żoną prowadzi przychodnie rodzinne w Ciechocinku i Aleksandrowie Kujawskim. Pracował kiedyś w szpitalu powiatowym w Aleksandrowie.

Jest działaczem Koalicji Obywatelskiej. W WP pisaliśmy już o tym, że w poprzedniej kadencji był radnym powiatu aleksandrowskiego, ale w 2024 r. mandatu nie odnowił. W lutym 2026 r. przegrał wybory na szefa powiatowych struktur KO. Kieruje fundacją Polsko-Tunezyjska Przyjaźń, której wiceprezesem jest senator Tomasz Lenz.

Mansour przez lata przedstawiał się jako konsul honorowy Tunezji w Toruniu. MSZ poinformowało WP, że funkcję tę stracił 31 marca 2022 r., gdy Tunezja zawiesiła działalność konsulatu. W kwietniu 2025 r. polskie MSZ zwróciło się jednak do ambasady Tunezji z sygnałem, że Mansour nadal posługuje się tym tytułem. Sam Mansour odpisał WP, że nie wie, co konkretnie MSZ mu zarzuca.

Lekarz milczy i tym razem. O sprawę makaka zapytaliśmy go 9 listopada. Zadaliśmy mu 24 szczegółowe pytania, zaproponowaliśmy też rozmowę, gdyby wolał w taki sposób odnieść się do naszych pytań. Nie odpowiedział i nie oddzwonił do dziś.