Bu ülkenin yüzölçümü sürekli genişliyor: Her yıl 700 hektar yeni kara oluşuyor

Değişimin en belirgin şekilde görüldüğü yerlerden biri Finlandiya ile İsveç arasında bulunan Kvarken bölgesi. Burada yükselme bazı noktalarda yılda yaklaşık 1 santimetreyi bulurken, eskiden teknelerin geçebildiği sığ bölgeler giderek daralıyor, küçük adalar genişliyor ve birbirine yakın kara parçaları zamanla birleşebiliyor.

BİNLERCE YIL ÖNCE BAŞLAYAN SÜREÇ HÂLÂ DEVAM EDİYOR

Bu sıra dışı değişimin nedeni son Buzul Çağı’na dayanıyor. O dönemde Finlandiya’nın büyük bölümünü kaplayan kilometrelerce kalınlıktaki buz tabakası, oluşturduğu dev ağırlık nedeniyle yer kabuğunu aşağı doğru bastırdı ve Botniya Körfezi çevresindeki zemin yüzlerce metre çöktü.

Buzullar 10 bin yıldan uzun süre önce eriyince üzerindeki büyük yükten kurtulan yer kabuğu yeniden yükselmeye başladı ancak bu hareket kısa sürede tamamlanmadı. Binlerce yıldır devam eden yükselme bugün de sürdüğü için kıyı çizgisi nesilden nesile fark edilebilecek şekilde değişiyor.

Finlandiya Ulusal Arazi Ölçüm Kurumu’nun verilerine göre yükselme ülkenin her bölgesinde aynı hızda gerçekleşmiyor. En hızlı değişim Botniya Körfezi çevresinde görülürken, Finlandiya’nın güneydoğusuna doğru gidildikçe hareket yılda birkaç milimetreye kadar düşüyor.

YENİ OLUŞAN ARAZİ EV SAHİBİNİN OLMUYOR

Toprağın yükselmesi Finlandiya’da yalnızca coğrafyayı değil, kıyıda yaşayan insanların mülk sınırlarını da etkiliyor. Deniz kıyısında evi veya yazlığı bulunan bir kişinin önünde yıllar içinde yeni bir kara parçası oluşsa bile bu alan otomatik olarak tapusuna eklenmiyor.

Finlandiya’da eskiden su altında bulunup daha sonra karaya dönüşen bu alanlar için özel bir uygulama bulunuyor. Mülk sahibi yeni oluşan bölümü arazisine katmak isterse ayrı bir işlem başlatıp söz konusu alanı satın almak zorunda kalabiliyor. Ülkede her yıl yüzlerce kıyı sahibi bu yöntemle sonradan ortaya çıkan arazileri mevcut parsellerine dahil ediyor.

Değişimin en çarpıcı örneklerinden biri yaklaşık 5 bin 600 adanın bulunduğu Kvarken Takımadaları’nda görülüyor. Suyun altında bulunan kayalıkların zamanla yüzeye çıkmasıyla yeni adacıklar oluşurken, mevcut adalar da giderek genişliyor ve bazı bölgelerde deniz olan yerler yıllar içinde kıyı arazisine dönüşüyor.

Uzmanlara göre bu hareketin yakın zamanda tamamen durması beklenmiyor. Botniya Körfezi çevresindeki yer kabuğu Buzul Çağı’nda uğradığı baskının etkisinden hâlâ kurtulmaya devam ettiği için Finlandiya’nın batı kıyılarındaki değişim önümüzdeki yıllarda da sürecek. Küresel deniz seviyesindeki yükselme bu etkinin bir bölümünü dengelese de bölgedeki kara yükselmesi şimdilik kıyı çizgisini değiştirmeye devam ediyor.

www.sozcu.com.tr internet sitesinde yayınlanan yazı, haber ve fotoğrafların her türlü telif hakkı Mega Ajans ve Rek. Tic. A.Ş'ye aittir. İzin alınmadan, kaynak gösterilerek dahi iktibas edilemez.