Vzw biedt onderdak aan gezin van negen: 'Met pasgeboren baby sliepen we onder een brug'

"Wie geen papieren heeft, krijgt deze winter geen opvang." Dat zei Anneleen Van Bossuyt (N-VA), minister van Asiel en Migratie, vorige week nog in De Zondag. Voor Tenneh*, Luba* en hun zeven kinderen is dat geen politieke uitspraak, maar hun dagelijkse realiteit.
"Een week lang sliepen we onder een brug aan het Zuidstation", vertelt Tenneh. "Het was koud en onze dochter was nog maar twee maanden oud. Maar we konden nergens naartoe."
Intussen kunnen ze tijdelijk terecht in de polyvalente zaal van vzw Pigment, een Brusselse armoedebestrijdingsorganisatie die mensen in een precaire verblijfssituatie ondersteunt. Een slaapkamer is het niet, en een oplossing evenmin.
Van asielcentrum naar noodopvang
Het gezin vluchtte in 2022 uit Sierra Leone vanwege de politieke onrust en kwam in 2024 in België aan. "We hebben twee jaar in een asielcentrum in Ieper gezeten en de laatste vijf maanden in Marie Curie, een noodopvangcentrum voor dakloze gezinnen in Anderlecht", vertellen ze.
Het asielcentrum moesten ze verlaten na de beslissingen over hun asielaanvraag. Wie erkend wordt als vluchteling, moet zelf een woning zoeken. Wie een negatieve beslissing krijgt, verliest het recht op opvang evengoed. In dit gezin gebeurden beide dingen tegelijk.
Ook de Brusselse noodopvang is maar tijdelijk: na vijf maanden moesten ze daar weg. Volgens Pigment raakt momenteel maar één op de tien dakloze gezinnen die zich aanmelden in die noodopvang binnen.
Twee met papieren, zeven zonder
Geen papieren, geen opvang: zo eenvoudig ligt het dus niet bij dit gezin, dat maar half beschermd is. Hun dochter van twee werd in België geboren en kreeg erkenning als vluchteling. Keert ze terug naar Sierra Leone, dan loopt ze het risico op genitale verminking.
Ook Tenneh kreeg een negatieve beslissing op haar asielaanvraag. Maar omdat ze de moeder is van een erkende minderjarige vluchteling, kon ze een regularisatie aanvragen. Zo kreeg ze een verblijfskaart voor een jaar, die verlengd kan worden.
Voor Luba ligt het anders. Door problemen met documenten uit Sierra Leone kan hij op papier niet aantonen dat hij de vader van zijn kinderen is. Daardoor kan hij niet dezelfde procedure volgen als Tenneh. Ook voor de oudere kinderen moet het gezin eerst aantonen dat ze familie zijn, met geboorteaktes uit Sierra Leone.
Op zoek naar een adres
Om het vaderschap te bewijzen, kan het gezin onder meer naar de familierechtbank stappen, die een DNA-test kan laten uitvoeren. Zo'n test zelf betalen kost tussen 500 en 1.000 euro, maar via de rechtbank wordt hij onder bepaalde voorwaarden deels terugbetaald. Zo'n procedure duurt wel lang, vaak maanden en soms een jaar.
Daarna willen Luba en de andere kinderen dezelfde regularisatie aanvragen als Tenneh. Maar daar botsen ze op een nieuw probleem: ze hebben geen woonplaats. Zo'n aanvraag kan je alleen indienen als je ergens effectief woont. De politie komt dat controleren. Een huurcontract is niet nodig, een plek waar ze echt verblijven wel.
"Een woning van het OCMW of een sociale woning is geen optie, want maar twee van de negen hebben een wettig verblijf, en dat is een voorwaarde om er recht op te hebben. En zelfs dan zijn de wachtlijsten enorm lang", zegt Ellen De Leener van vzw Pigment.
"Ze kunnen voorlopig hier blijven, maar we gebruiken de zaal natuurlijk ook voor onze werking en activiteiten. We zullen moeten zien hoelang dat kan."
"We hopen dat iemand met een woning contact opneemt met vzw Pigment", zegt Tenneh. "Dan kunnen we van daaruit de strijd verderzetten."
“Onmenselijk”
Bij vzw Pigment zien ze vaker gezinnen waarvan maar een deel bescherming krijgt. “Als je als overheid oordeelt dat een kind bescherming nodig heeft, hoe kan je dan haar ouders en broers en zussen wel terugsturen? Door ingewikkelde verblijfsprocedures en dakloosheid blijft dit gezin aanmodderen. Het heeft een enorme impact op het welzijn en de ontwikkeling van de kinderen", zegt De Leener.
De uitspraak van de minister vindt ze dan ook te kort door de bocht. "Geen papieren, geen opvang: zo stelt de minister het voor, alsof het een eigen keuze is om hier zonder papieren te blijven. Maar het zijn net haar eigen procedures die zo ingewikkeld zijn dat de helft van een gezin papieren heeft, en de andere helft niet."
"Daarna wordt dat gezin er zelf verantwoordelijk voor gesteld en moeten ze maar op straat slapen, ook kinderen. Dat is echt onmenselijk", besluit ze.
* Tenneh en Luba zijn schuilnamen. Hun namen zijn bekend bij de redactie.
KioskNews shows a cleaned-up reading view extracted from the publisher’s page — the original always lives on their site, not ours.