Hastalar kliniğe Dr. ChatGPT’yi getirdiklerinde

Bir hasta muayene odasında telefonunu uzatıp “Doktor bey, ChatGPT başka bir tedavi öneriyor” dediğinde, aslında yalnızca bir ekranı değil, kaygısını, umudunu ve gece yarısı aradığı yanıtı da getiriyor.

Haberlerimizi Google’da Takip Edin

Gelişmelerden anında haberdar olun.

Google’da tercih edilen
kaynak olarak ekleyin

Haberin Devamı

Önce “Dr. Google” vardı.
Arama motorları hastalara sayfalar dolusu bağlantı sunuyordu.
Şimdi “Dr. ChatGPT” var.
Sorulara sabırla yanıt veren, tıbbi terimleri açıklayan, üstelik insanı dinliyormuş gibi konuşan bir yol arkadaşı.
Kanser tanısı alan biri için bu sabır ve anlaşılır dil çok kıymetli.
Muayene odasında vakit sınırlı, sorular ise bazen ancak eve dönünce akla geliyor.
Yapay zekânın kanser tedavisiyle ilgili yanıtları her zaman doğru olmayabilir.
Ama asıl sorun şu, doğru ve yanlış bilgiyi aynı özgüvenli ses tonuyla sunabiliyor.
2023’te o günkü ChatGPT sürümünü kanser tedavisi sorularında sınayan bir çalışmada yanıtların yaklaşık üçte birinde kılavuzlara uymayan öneriler, sekizde birinde ise kılavuzlarda bulunmayan öneriler saptandı.
Bu bulgular, bugünkü yapay zekâ araçlarının da aynı oranda hata yaptığı anlamına gelmiyor.
Ancak akıcı ve kendinden emin bir yanıtın, tek başına güvenilirlik ölçütü olmadığını gösteriyor.
Daha yeni bir araştırmada modeller, tıbbi senaryoları tek başlarına değerlendirirken doğru tanı adayını çoğunlukla buldu.
Fakat aynı modelleri kullanan kişiler doğru tanı adayına çok daha az ulaştı.
Çünkü insan belirtilerini eksik anlatabiliyor, model önemli soruları sormayabiliyor; verilen yanıtlar arasından hangisinin kendisi için geçerli olduğunu seçmek de kolay olmuyor.
Tıbbi bilgiyi bulmak başka, onu kişinin hastalığına ve yaşamına doğru biçimde uygulamak başka.
Bu nedenle hasta, yapay zekâdan aldığı yanıtı tedavi kararı olarak değil, hekimine götüreceği bir soru listesi olarak kullanabilir.
◊ Bu tedavi benim durumumda neden uygun ya da uygun değil...
◊ Bu önerinin kaynağı nedir...
◊ Benim test sonuçlarım bu kararı değiştirir mi...
İyi sorular, görüşmeyi daha verimli kılabilir.
Hekim için de en iyi başlangıç, hastayı susturmak değil, merakla dinlemek:
“Ne sordunuz, sizi en çok ne düşündürdü?”
Ardından yanıt birlikte okunabilir:
Hangisi doğru, hangisi eksik ya da yanlış, hangisi başka bir hasta için doğru olsa bile bu kişiye uymuyor?
Bazen yapay zekâ doğru bir noktaya işaret eder, bunu kabul etmek de güvenin parçasıdır.
Elbette sohbet robotu, hastayı muayene edemez, dosyanın tamamını göremez, tedavinin sorumluluğunu üstlenemez.
Tedavi veya ilaç değişikliği hekime danışılmadan yapılmamalı. Acil bir belirti varsa yanıt beklemek yerine sağlık ekibine ulaşılmalı.
Hastalar kliniğe Dr. ChatGPT’yi getirdiklerinde, karşımızda otoritemize meydan okuyan biri değil, anlamaya ve güvende hissetmeye çalışan bir insan var.
Yapay zekâyı yasaklamak yerine, doğru sorularla ve açık bir konuşmayla kullanmayı öğrenebiliriz.
Çünkü en iyi teknoloji bile, güvene dayalı hekim-hasta ilişkisinin yerini tutamaz ama o ilişkinin içinde doğru yere konursa hastanın sesini daha iyi duyurmaya yardımcı olabilir.