Ne siber saldırı, ne bomba tehdidi: ABD'deki havacılık krizinin sebebi belli oldu

ABD'nin Federal Havacılık Dairesi (FAA) yetkilileri ülkedeki tüm uçuşları durduran 4 saatlik iniş-kalkış yasağının arkasında eskiyen hava trafik kontrol ekipmanın değişimi sırasında yaşanan bir aksaklık olduğunu duyurdu.

Ülke çapında kesintili olarak yaşanan hava trafik telsiz ve radar aksaklıklarına yanıt olarak alınan bu karar, uzmanlara göre hava yolu şirketlerinin uçakları ve mürettebatı yeniden konumlandırma çabaları nedeniyle günlerce sürecek etkiler yaratacak.

BİNLERCE UÇUŞ İPTAL OLDU

Hava yolu şirketleri cuma günü 8 bin 600 uçuşu iptal ederken, cumartesi günü için planlanan yaklaşık 2 bin 500 seferi daha şimdiden programdan çıkardı.

Havalimanlarının yerdeki uçak yoğunluğu ve park alanı yetersizliği nedeniyle kilitlenmesi sonucunda yüzlerce uçuş geri dönmek veya başka havalimanlarına yönlendirilmek zorunda kaldı.

Krize sebep olan arıza, cuma günü öğleden sonra geç saatlerde FAA olağanüstü koşullar ve güvenlik endişelerini gerekçe göstererek yerel saat ile 16.00'dan kısa bir süre önce tüm kalkışları durdurmasıyla başladı.

Uçuş durdurma kararı verildiğinde havada 3 bin 500'den fazla uçak bulunuyordu.

Yetkililer, uçuşların büyük yolcu uçaklarına küçük uçaklara kıyasla öncelik verilerek yavaş ve kontrollü bir şekilde yeniden başlatılacağını bildirdi.

Kararın sona ermesinin ardından yetkililer, denetimi altındaki ülke hava sahasında yaşanan karmaşadan FAA'nın sorumlu olduğunu ifade etti.

EKİPMAN DEĞİŞİMİ AĞI ÇÖKERTTİ

Ulaştırma Bakanı Sean Duffy, cuma günü Beyaz Saray'da düzenlediği basın toplantısında "aşırı veri yüklemesine maruz kalan telekom yönlendiricilerinin" bozularak ülke çapında bir kriz yarattığını açıkladı.

Duffy, "Sahip olduğumuz şey inanılmaz derecede eski bir hava trafik kontrol sistemi" dedi.

Beyaz Saray'daki toplantıda Kongre'ye çağrıda bulunan Duffy, maliyeti 50 milyar dolar olarak tahmin edilen sistem yenilemeleri için fon onaylanmasını istedi.

Başkan Donald Trump ise ülke çapındaki uçuş durdurma kararının bir siber saldırı veya yapay zekadan kaynaklanmış gibi görünmediğini söyledi.

Sorumlunun eski sistemler olabileceğini dile getiren Trump, bu sistemleri modernize etmeye çalıştığını sözlerine ekledi.

İç Güvenlik Bakanı Markwayne Mullin de gazetecilere yaptığı açıklamada, kesintinin bir siber saldırıdan kaynaklandığına dair şu ana kadar hiçbir işaret bulunmadığını belirterek, "Halkın korkması için hiçbir neden yok" dedi.

Mullin bunun yerine kesintiyi FAA'nın "sisteme düzeltmeler yapmasına" ve yeni ekipman ile teknolojinin "eski sistemi aşırı yüklemesine" bağladı.

TEK HATA ÜLKEDEKİ UÇUŞLARI DURDURDU

Hükümet ve sektör yetkililerine göre kesinti, L3Harris Technologies tarafından denetlenen bir telekomünikasyon ağıyla bağlantılı görünüyor.

Konuyla ilgili bilgilendirilen bazı sektör yetkilileri, hava trafik kontrolörlerinin pilotlarla konuşmak ve uçaklar arasındaki güvenli mesafeyi korumak için güvendiği kritik radyo frekanslarını ve radar verilerini yöneten ağ genelinde veri senkronizasyonunu etkileyen zamanlama sorunları yaşandığını aktardı.

Hava trafik sisteminde kapsamlı bir yenileme yapılmaması halinde kesintilerin tekrar yaşanabileceğini belirten Duffy, eylül ayında Kuzeydoğu bölgesinde ve geçen yıl Newark Liberty Uluslararası Havalimanı çevresinde benzer durumların görüldüğünü hatırlatarak, "Bunlardan daha fazlasını yaşayacaksınız" ifadelerini kullandı.

ŞİRKETLER PROGRAMLARINI DEĞİŞTİRDİ

Havacılık veri şirketi Cirium'a göre ise cuma günü ABD'den kalkan uçuşların yüzde 30'undan fazlası iptal edildi.

İniş-kalkış yasağının kaldırılmasına rağmen hava yolu şirketleri uçuş programlarını yeniden hazırlamakta zorluk yaşıyor.

Bazı şirketler cuma gününün geri kalanı için planladıkları uçuşların büyük çoğunluğunu halihazırda iptal etti.

Kalkışların durdurulmasıyla havalimanları doldu ve iniş yapacak uçaklar için çok az yer kaldı.

Program aksaklıkları nedeniyle uçakların ve mürettebatın bir sonraki uçuşları için yanlış noktalarda kalmasının hafta sonuna sarkacak zincirleme sorunlara yol açması bekleniyor.

MÜŞTERİLERE İADE OLANAĞI TANINDI

Ronald Reagan Washington Ulusal Havalimanı'nda cuma günü öğleden sonra geç saatlerde pistteki trafiği aniden dururken durum yolcular arasında hızla yayıldı.

Akşamın erken saatlerinde bazı FAA hava trafik tesislerindeki telekom sistemleri yeniden çevrimiçi olmaya başladı.

United Airlines, sorun çözüldüğünde yolcuları varış noktalarına ulaştırmak için çalışacaklarını bildirirken, American Airlines ise "Müşterilerimizi mümkün olan en kısa sürede yollarına devam ettirmek için American Airlines genelinde tüm ekip seferber olacak" açıklamasını yaptı.

Birçok hava yolu şirketi yolcuların ceza ödemeden yeniden rezervasyon yapabilmeleri için muafiyet tanıdı.

New York'taki LaGuardia dahil bazı havalimanlarında uçuşları iptal edilen yolcular, evlerine dönmeden önce teslim ettikleri bagajlarını geri alabilmek için uzun kuyruklarda beklemek zorunda kaldı.

Newark Havalimanı'nda ise güvenlik noktalarındaki sıralar boş kalırken yolcular gelişmeleri takip etmek için telefonlarını kontrol ederek etrafta bekledi.

www.sozcu.com.tr internet sitesinde yayınlanan yazı, haber ve fotoğrafların her türlü telif hakkı Mega Ajans ve Rek. Tic. A.Ş'ye aittir. İzin alınmadan, kaynak gösterilerek dahi iktibas edilemez.