Kierował akcją ratowniczą na rynku w Krakowie. "Coś takiego nie przyszłoby mi do głowy"

Szymon Piegza: Panie oficerze, o której godzinie dowiedział się pan o tym, że na Rynku w Krakowie stało się coś złego?

Młodszy brygadier Paweł Polak: Była 15.03, jeśli się nie mylę.

Czego dotyczyło zgłoszenie?

Podejrzewam, że ktoś zadzwonił na numer alarmowy 112 i powiedział, że była strzelanina. Jestem oficerem operacyjnym Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w Krakowie. Od dyżurnego ze stanowiska kierowania dostałem polecenie, żeby sprawdzić, co się dzieje i zabezpieczyć miejsce.

"Pracuję w straży od 28 lat. Takie sceny znałem z filmów"

Wiedział pan, jaka jest sytuacja?

Wiedzieliśmy tylko tyle, że przy ul. Sławkowskiej była jakaś strzelanina. Szczerze mówiąc, pomyślałem, że to jakieś porachunki gangsterskie. W Krakowie to się już zdarzało. Kiedy wjechaliśmy na płytę Rynku Głównego, dotarło do mnie, że to coś zupełnie innego.

Dalszy ciąg artykułu pod materiałem wideo

Co pan zobaczył?

Przede wszystkim dwa moje zastępy pojechały na ul. Sławkowską, a ja zostałem zatrzymany przez strażników miejskich i jeden zespół ratunkowy już na rogu ul. Siennej i Rynku. Zaraz przy sklepie Zara. Tam też byli postrzeleni. Od razu ja i mój kierowca zostaliśmy poproszeni o pomoc w reanimacji nieprzytomnej osoby. Jedną osobę reanimowali ratownicy, drugą jacyś przechodnie, my zajęliśmy się tą trzecią — z raną postrzałową brzucha.

Szok, przerażenie, że coś takiego się wydarzyło?

Pracuję w straży od 28 lat i nigdy nie przypuszczałem, że w moim mieście coś takiego się wydarzy. Właściwie takie sceny znałem tylko z filmów albo z zagranicznych wiadomości. Wydawało mi się, że nas to nie dotyczy.

"Nie potrafię zrozumieć, jak ludzka ciekawość może być taka bezrefleksyjna"

W głowie ma pan takie myśli, a jednocześnie próbuje pan uratować życie postrzelonej kobiety.

Tutaj niestety muszę powiedzieć, że byłem zaskoczony reakcją niektórych ludzi.

Dlaczego?

Wszyscy w podobnej sytuacji powinni uciekać z miejsca tragedii i szukać schronienia. Nigdy nie mamy pewności, że napastników nie jest więcej niż jeden lub że ten, który strzelał, zaraz nie wróci i tego nie powtórzy. Kiedy ratowaliśmy ludzi, wiele osób postronnych wyciągnęło telefony i nagrywały krwawiących. Te ciała były doskonale widoczne. W pewnym momencie nawet krzyknąłem na grupę gapiów, żeby się zastanowili, co robią i nie blokowali nam przejścia. To było coś, co do głowy by mi nie przyszło.

Przypomnijmy, że w takich sytuacjach każdy z nas ma prawny obowiązek udzielenia pierwszej pomocy. Stanie z telefonem i nagrywanie akcji ratunkowej jest karygodne.

Faktycznie, część przypadkowych ludzi rzuciła się do udzielania pomocy. To jest szalenie ważne, zwłaszcza do czasu naszego przyjazdu. Najbardziej zaskoczyli mnie ci z telefonami. Przyznam szczerze, że od dawna przerabiam takie zachowanie przy różnego rodzaju akcjach ratunkowych i widzę, że naprawdę ciężko z tym walczyć. Nie potrafię zrozumieć, jak ludzka ciekawość może być taka bezrefleksyjna.

Miejsce zatrzymania sprawy ataku w Krakowie, przy ul.Stradomskiej

Art Service / PAP

Co się działo po tym, jak udzieliliście pomocy na rogu ul. Siennej i Rynku?

Poprosiłem mojego dyżurnego o przysłanie kolejnych zastępów, bo już wtedy dowiedziałem się, że sprawca ataku się przemieszcza samochodem. Założyłem od razu, że w tej sytuacji rannych może być więcej. Dlatego praktycznie z każdej strony Krakowa jechał jeden samochód, żeby w razie czego reagować na bieżąco, jeśli po drodze zobaczy coś niepokojącego. Na szczęście udało się tego człowieka zatrzymać niedaleko Rynku. Strach pomyśleć, co by się stało, gdyby dojechał do Kazimierza, gdzie też jest mnóstwo knajp i turystów.

"Dla mnie to było jak cała wieczność"

Chwilę później dostałem informację, że kolejni postrzeleni są kilkaset metrów dalej, bo na ul. Grodzkiej. Poszedłem sprawdzić, czy to prawda. Niestety tam leżał człowiek z raną postrzałową brzucha, więc zaczęliśmy go zabezpieczać. Zaraz po tym podeszła do mnie dziewczyna, która powiedziała, że cztery kamienice dalej jest starsza kobieta, która została postrzelona w plecy. Dynamika tego zdarzenia była bardzo duża. W końcu przyszła informacja o tym, że zamachowiec został zatrzymany.

Mniej więcej po pięciu minutach.

Nie pamiętam dokładnie czasu, ale dla mnie to było jak cała wieczność. Dopiero po tym, jak zaczęliśmy pomoc na ul. Grodzkiej, dostałem informację, że policjanci zatrzymali mężczyznę, który strzelał z samochodu. Wtedy na pewno psychika mogła trochę odpocząć i poziom strachu spadł.

Panie oficerze, o czym się myśli w takiej sytuacji?

Przede wszystkim o tym, żeby jak najszybciej udzielić pomocy poszkodowanym. Na pewno zadziałała też adrenalina. Jak mówiłem, ciągle nie wiedzieliśmy, co się tak naprawdę stało, czy sprawców nie było więcej, czy to koniec całej akcji. Musieliśmy się skupić na swojej robocie.

Oczywiście też myślałem o tym, żeby żaden z moich podwładnych nie ucierpiał. Bardzo chciałem, żeby to się jak najszybciej skończyło. W takich sytuacjach w każdym buzują emocje, ale staramy się je odłożyć na bok i działać.

"Gdzieś tam w tyle głowy jest niepewność, że sprawca może wrócić"

Co jest najtrudniejsze w takiej akcji ratowniczej?

Z własnego doświadczenia mogę powiedzieć, że najtrudniejszy jest chyba ten brak informacji. Dostaliśmy zgłoszenie o strzelaninie, więc mogliśmy się przygotować na to, że są ofiary. Zresztą jesteśmy szkoleni na wypadek takich akcji, mamy wsparcie działań zespołów ratownictwa medycznego. Ale jednak gdzieś tam w tyle głowy jest ta niepewność, że sprawca może wrócić i zaatakować również nas.

Znicze i kwiaty na Rynku Głównym w Krakowie

PAP/Łukasz Gągulski

Czy strażacy w takich sytuacjach mają na sobie kamizelki kuloodporne?

Tak, od jakiegoś czasu używamy balistyki do podobnych zdarzeń. W tej konkretnej akcji kamizelki na pewno zostały użyte. Tak naprawdę ciągle nie wiedzieliśmy, czy sprawca działa sam, czy jest ich więcej. Po to właśnie regularnie przechodzimy szkolenia, żeby w takich sytuacjach działać już automatycznie.

Tylko do tej pory to były tylko szkolenia, a tu mieliśmy pierwszy w Polsce prawdziwy zamach. Od soboty wasze wyjazdy do zdarzeń będą już całkowicie inne — z tą niepewnością, czy wrócicie cali i zdrowi?

Na pewno to, co się wydarzyło w sobotę, zostanie w naszych głowach. Myślę, że każdy będzie z tym żył, bo nie da się przejść obok tego obojętnie. Trzeba wyciągnąć z tego wnioski. Jak mówiłem, od 28 lat jestem w służbie i nigdy nie przypuszczałem, że będziemy jechać do takiego zdarzenia.

"Z całą stanowczością mogę potwierdzić, że patrole policji były"

Pan mówi, że z sobotniej strzelaniny trzeba wyciągnąć wnioski. Jakie?

W sobotę nasza jednostka została skierowana do udzielenia pomocy typowo medycznej. Cały czas jesteśmy do tego szkoleni, dlatego byłem pewien, że sobie poradzimy. Od razu po przyjeździe na miejsce strażacy podejmują działania ratownicze, monitorujemy czynności życiowe, reagujemy, podejmujemy akcję krążeniowo-oddechową. I czekamy, aż zjawi się zespół ratowniczy i zabierze poszkodowanego do karetki.

Dlatego zaraz na początku, jak tylko zorientowałem się, co się dzieje, że jest więcej rannych, że jednych od drugich dzieli nawet kilometr, zadysponowałem kolejne jednostki ratowniczo-gaśnicze. Tutaj muszę powiedzieć, że chłopaki bardzo szybko się pozbierali, bo w kilka minut byli już na miejscu. Dzięki temu nikt z poszkodowanych nie został pozostawiony sam sobie.

Co było później?

Wróciliśmy z kolegą w okolice Rynku, gdyż dojeżdżały kolejne zastępy strażaków. Tam już kierowałem działaniami. Trzeba było rozdzielić zadania: rozdysponować ludzi do kilku miejsc, koordynować działania z innymi służbami czy przekazywać informacje do stanowiska kierowania, by ludzie tam mogli je podać przełożonym, a ci do mediów.

Niektóre media, jak stacja Republika i jej szef Tomasz Sakiewicz przekazały, że na Rynku w Krakowie nie było policji. To prawda?

Osobiście widziałem policjantów, strażników miejskich, więc z całą stanowczością mogę potwierdzić, że patrole policji były. Widziałem też kolejne samochody dojeżdżające na miejsce.

Takich ataków, jak ten z soboty, będzie więcej?

Chciałbym wierzyć w to, że to był jednorazowy wybryk i że to się nie powtórzy już więcej. Ale nie umiem odpowiedzieć wprost na to pytanie. Na pewno powinniśmy być przygotowani na każdą ewentualność. Gdzieś z tyłu głowy trzeba mieć taką myśl, że to się może powtórzyć. Jutro znowu idę na służbę, więc muszę być przygotowany na wszystko. Choć życzyłbym sobie i wszystkim, żebyśmy nie musieli tego znowu przechodzić.

Chcesz porozmawiać z autorem? Napisz: szymon.piegza@redakcjaonet.pl