The Jerusalem PostIDF confirms vehicle struck in Gaza was used by PIJ terrorists, after claims they were aid workersBollywood HungamaSCOOP: Ajay Devgn and Bhushan Kumar in talks for a big-budget spy thriller; looks at 2028 releaseFootball ItaliaSerie A Liveblog: Como-Cagliari, Lazio-Lecce, Parma-Roma and Napoli-TorinoZDF heuteAktuelle Pressemitteilungen des ZDFSDP Espectáculos“Estamos cansados de la violencia”: Alejandro Speitzer tras captura de Chapo IsidroThe South AfricanSpringboks lose to Ireland, but reach Nations Championship ‘final’ESPN DeportesEl efecto Almada benefició a Erick Sánchez y Kevin ÁlvarezBBC عربيالخلاف حول الوقود الأحفوري يُعرقل محادثات مؤتمر المناخ "كوب 31"The IndependentHow Farage is ‘not dead yet’ and plotting his political comebackNU.nlBeruchte drugsbaron 'El Chapo Isidro' opgepakt na chaotische militaire operatieRadio-CanadaSPVM : arrestation de deux policiers récemment congédiésSudinfoSpectaculaire sur l’autoroute : à 90 ans, elle roule pendant 35 kilomètres à contresens !
The Daily Newsstand · Free, Always
Saturday, November 21, 2026

Erfbelasting betalen met kunst: een onderschatte troef voor Vlaamse verzamelaars

Translate

Wie in Vlaanderen een kunstcollectie erft, kan daarmee de erfbelasting betalen. De overheid aanvaardt de werken bovendien tegen 120 procent van hun marktwaarde. Toch blijft de regeling grotendeels onbekend. “Dat is een maatregel die werkelijk nauwelijks gekend is, en dat is jammer”, zegt Bart Chiau, Senior Estate Planner bij Bank Nagelmackers.

Hoeveel er op het spel staat, bleek de voorbije jaren. Begin 2026 veilde Christie’s in Londen de verzameling van Roger en Josette Vanthournout uit Izegem voor 46 miljoen euro. Werk van onder meer Magritte, Picasso en Max Ernst verdween zo goed als volledig naar het buitenland. Van de collectie van Onzea-Govaerts, de oprichters van interieurketen CASA, kon de Vlaamse Gemeenschap een jaar eerder maar één werk verwerven: De Rode Gordijnen van Rik Wouters, voor 1,8 miljoen euro.

Hoe de fiscus naar kunst kijkt

Voor de erfbelasting is een kunstwerk een roerend goed zoals een ander. Het wordt belast tegen de verkoopwaarde op de dag van het overlijden. In Vlaanderen loopt de erfbelasting voor kinderen en partners op tot 27 procent, voor verre familie en derden tot 55 procent. Bij een grote collectie kan de rekening dus snel oplopen, terwijl het vermogen vastzit in de werken zelf. Een verkoop onder tijdsdruk lijkt dan de enige uitweg.

Betalen met kunst: zo werkt het

In plaats van cash te betalen, geven de erfgenamen een of meer cultuurgoederen in betaling aan de Vlaamse overheid. Die aanvaardt ze, op advies van de Topstukkenraad, tegen 120 procent van hun marktwaarde. Op die extra 20 procent betaalt niemand erfbelasting: de belastbare waarde blijft de gewone verkoopwaarde. Ook intresten en eventuele boetes kunnen met de werken vereffend worden.

Een vereenvoudigd voorbeeld. Een erfgenaam is 500.000 euro erfbelasting verschuldigd. In de nalatenschap zit een schilderij met een marktwaarde van 450.000 euro. Geeft hij het werk in betaling, dan telt het voor 540.000 euro en is zijn erfbelasting volledig betaald. Verkoopt hij het op een veiling, dan houdt hij na kosten minder dan 450.000 euro over en volstaat de opbrengst niet eens.

“Voor erfgenamen met een grote collectie en een zware fiscale last kan dat een elegante oplossing zijn”, zegt Chiau. Bovendien blijven de werken in Vlaanderen.

Niet alleen voor topstukken

De regeling bestaat al sinds 1985, maar was lang zo strikt dat ze amper gebruikt werd. Sinds 1 juli 2023 komen naast topstukken ook sleutelwerken in aanmerking. “Een sleutelwerk is een stuk dat net geen topstuk is, maar door zijn kwaliteit wel een cruciale versterking of een ankerpunt vormt voor de collectie van een specifiek museum”, legt Chiau uit. Het hoeft ook niet om schilderijen te gaan: juwelen, manuscripten en archeologische vondsten komen evengoed in aanmerking.

Is het werk meer waard dan de belasting, dan blijft er een saldo over. Bij een topstuk kan de Vlaamse Regering dat uitbetalen via het Topstukkenfonds. Bij een sleutelwerk kan het museum het saldo betalen en zo mede-eigenaar worden. Een recht op terugbetaling is er niet. Betaalt niemand het saldo, dan kunnen de erfgenamen hun aanbod intrekken of een deel van de werken terugtrekken.

Na het overlijden of al bij leven

De erfgenamen dienen hun verzoek in bij de Vlaamse Belastingdienst, ten laatste binnen de termijn voor de aangifte van nalatenschap. Maar een verzamelaar kan ook al bij leven bij de Topstukkenraad laten nagaan of zijn werken in aanmerking komen. Hij kan dan mee bepalen naar welk museum ze gaan, zonder zijn erfgenamen tekort te doen.

Twee voorwaarden zijn cruciaal: de werken moeten volledig in volle eigendom zijn van de overledene, zijn partner of zijn erfgenamen, en hun herkomst moet gedocumenteerd zijn. Daar loopt het vaak mis. “Een kunstwerk is meer dan het object aan de muur”, zegt Chiau. “Het is ook de provenance, de aankoopfactuur, het certificaat van echtheid en de restauratieverslagen.” Hij raadt aan alles digitaal te bewaren in Izimi, de gratis digitale kluis van het notariaat.

Een kwestie van taboe

Dat de regeling zo weinig gebruikt wordt, heeft veel met taboe te maken. Over geld praten we niet graag, en kunst is geld. “De langstlevende weet soms niet wat er hangt, laat staan wat het waard is of wat er juridisch aan vastzit”, zegt Chiau. “Dat is een heel kwetsbaar moment.” Erft de partner het vruchtgebruik en erven de kinderen de blote eigendom, dan moet iedereen akkoord gaan om ook maar één werk te verkopen.

Andere fiscale routes in Vlaanderen

Schenken of nalaten aan een museum: 0 procent. Sinds 1 juli 2021 zijn schenkingen en legaten aan een goed doel, zoals een erkend museum, vrijgesteld van schenk- en erfbelasting. Met een schenking met voorbehoud van vruchtgebruik wordt het museum al eigenaar, terwijl het werk thuis blijft hangen. Via een legaat kan de verzamelaar voorwaarden opleggen, zoals het bijeenhouden van de collectie. “Die voorwaarden zijn meer regel dan uitzondering, in mijn ervaring”, zegt Chiau.

Belastingvermindering. Wie bij leven een erkend kunstwerk aan een museum schenkt, krijgt bovendien een federale belastingvermindering van 30 procent, sinds inkomstenjaar 2025 (voordien 45 procent).

Schenken aan de kinderen: 3 of 7 procent. Een geregistreerde schenking kost 3 procent aan kinderen of de partner, 7 procent aan anderen. Een handgift zonder registratie kost niets, maar dan moet de schenker nog vijf jaar leven.

Brussel en Wallonië: geen bonus

Ook in Brussel en Wallonië kan erfbelasting met kunst betaald worden, maar via een oudere federale procedure en zonder bonus van 20 procent. Ook het nultarief voor goede doelen is typisch Vlaams. Welk gewest bevoegd is, hangt af van waar de overledene de laatste vijf jaar het langst woonde.

Het gesprek begint thuis

Volgens Chiau is de grootste drempel tot slot niet fiscaal, maar psychologisch. “Zes op tien Vlamingen regelt vandaag nog niets. Dat cijfer kan omlaag, als we er maar over praten. Praat erover met uw adviseur, notaris of advocaat.”

Vijf vragen voor elke verzamelaar

  1. Komen bepaalde werken in aanmerking als topstuk of sleutelwerk?
  2. Is de herkomst van elk werk gedocumenteerd en digitaal bewaard?
  3. Zijn de werken volledig in volle eigendom van uzelf, uw partner of uw kinderen?
  4. Weten uw partner en kinderen wat de collectie waard is?
  5. Wilt u al bij leven zekerheid? Dien dan een verzoek in bij de Topstukkenraad.
View the original on Business AM →

KioskNews shows a cleaned-up reading view extracted from the publisher’s page — the original always lives on their site, not ours.