Abu Zabi: 4,5 godziny rozmów, agent FSB na sali i zmiana granic Ukrainy. Co jeszcze?

Amerykańscy negocjatorzy mieli rozważać zmianę granic administracyjnych obwodów donieckiego i ługańskiego w ramach porozumienia terytorialnego między Rosją a Ukrainą – podał „The Economist”. Rosyjska delegacja zamierza podczas trójstronnych rozmów w Abu Zabi skoncentrować się na powojennym systemie bezpieczeństwa w Europie – podał Reuters, powołując się na źródło w delegacji Rosji. „Ukraina to tylko jeden z aspektów” - mówią przedstawiciele Moskwy, która na rozmowy do Abu Zabi wysłała m.in. szefa departamentu operacji kontrwywiadowczych Federalnej Służby Bezpieczeństwa - według Kijowa, odpowiedzialnego za nieudany zamach na byłego szefa SBU, Kyryło Budanowa. Co jeszcze wiemy po pierwszym dniu wznowionych negocjacji?

Pierwszy dzień trójstronnych rozmów przedstawicieli Rosji, Ukrainy i Stanów Zjednoczonych w Abu Zabi trwał około czterech i pół godziny – podała rosyjska agencja TASS. Negocjacje mają zostać wznowione w środę.

Według źródeł „The Economist” USA mają dysponować propozycją zmian granic administracyjnych ukraińskich obwodów, częściowo przejętych przez Rosję. Taki wariant pozwoliłby Moskwie ogłosić pełne przejęcie obu regionów, bez formalnego przekazywania Rosji dodatkowych terenów przez Ukrainę.

Sprzeciw dla tej propozycji jest słyszalny i w Kijowie i w stolicach Europy.

W żadnym wypadku nie zgodzimy się na to, dopóki trwa wojna – oświadczył cytowany w artykule ukraiński urzędnik.

Źródła „The Economist” mówiły też o „nietypowej elastyczności” Rosji podczas negocjacji. Według nich pojawiła się ona po propozycji rozmów o bezpieczeństwie w Europie.

Jednocześnie amerykańska strona ma obawiać się, że Moskwa może wykorzystywać debatę o europejskim bezpieczeństwie jako pretekst do przedłużania działań wojennych.

Rosja domaga się międzynarodowego uznania swojej kontroli nad okupowanym Krymem oraz obwodami: donieckim, ługańskim, zaporoskim i chersońskim. Rosyjskie żądania obejmują również te części wymienionych obwodów, których wojska rosyjskie faktycznie nie kontrolują.

Dla Ukrainy taki scenariusz pozostaje nie do przyjęcia. 

W niedzielę prezydent USA Donald Trump oświadczył natomiast, że po zakończeniu wojny Ukraina „przybierze nieco inny kształt”.

Gwarancje dla Ukrainy, Europy i Rosji

Według rozmówcy Ukraińskiej Prawdy centralnym punktem pierwszej rundy negocjacji były gwarancje bezpieczeństwa dla Ukrainy oraz dla Europy jako całości.

Osobno strony miały omawiać postulaty Rosji dotyczące udzielenia jej gwarancji bezpieczeństwa.

Źródło Reutersa podobnie przekazało, że rosyjscy przedstawiciele chcą rozmawiać o stworzeniu „kompleksowej i niepodzielnej architektury bezpieczeństwa” dla całego kontynentu.

Jak zaznaczył rozmówca agencji, uregulowanie konfliktu rosyjsko-ukraińskiego jest sprawą o „krytycznym znaczeniu”. Ma jednak być podporządkowane nadrzędnemu celowi, czyli wypracowaniu nowego systemu bezpieczeństwa w Europie.

Ukraińska delegacja podkreśliła, że warunkiem rozpoczęcia rozmów o nowej europejskiej architekturze bezpieczeństwa musi być zakończenie wojny.

Kluczowe stanowisko strony ukraińskiej jest takie, że najpierw musi dojść do zakończenia wojny. Dopiero potem możliwe będzie przejście do kształtowania nowej architektury bezpieczeństwa w Europie, która ma zapewnić długoterminową stabilność i nie dopuścić do powtórzenia agresji – przekazało źródło cytowane przez Ukraińską Prawdę.

Drugim istotnym tematem rozmów była powojenna przyszłość Ukrainy. Dyskutowano o odbudowie kraju oraz o zasadach tworzenia systemu bezpieczeństwa w Europie w warunkach głębokiego kryzysu zaufania.

Europa ponownie zaskoczona przez sojusznika

Na początku listopada Jared Kushner, specjalny wysłannik prezydenta USA, napisał w mediach społecznościowych, że Waszyngton pracuje nad nowym systemem bezpieczeństwa w Europie, uwzględniającym interesy wszystkich stron.

Według „Financial Times” deklaracja ta zaskoczyła europejskich sojuszników USA. Szefowa unijnej dyplomacji Kaja Kallas przypominała, że europejski system bezpieczeństwa już istnieje, a jego istotnymi elementami są NATO i Unia Europejska.

Oficer FSB w rosyjskiej delegacji w Abu Zabi

W rosyjskiej delegacji uczestniczącej w trójstronnych rozmowach w Abu Zabi znalazł się Dmitrij Minajew, szef departamentu operacji kontrwywiadowczych Federalnej Służby Bezpieczeństwa – podała Meduza. Ukraińskie źródła, cytowane wcześniej przez „Wall Street Journal”, łączyły jego departament z nieudaną próbą zamachu na Kyryło Budanowa.

Budanow, były szef wywiadu wojskowego Ukrainy, pełni obecnie funkcję szefa biura prezydenta Ukrainy. W rozmowach w Abu Zabi uczestniczy jako przedstawiciel ukraińskiej delegacji.

Uzgodniono przynajmniej jedną kwestię

Podczas pierwszej rundy trójstronnych rozmów Ukrainy, USA i Rosji w Abu Zabi osiągnięto porozumienie w sprawie przeprowadzenia w najbliższym czasie szeroko zakrojonej wymiany jeńców – poinformowało źródło zbliżone do ukraińskiej delegacji, cytowane przez portal Ukraińska Prawda.

Nie ujawniono ani planowanego terminu wymiany, ani liczby osób, które miałyby zostać nią objęte.

Ostatnia wymiana jeńców między Ukrainą a Rosją odbyła się 23 października. Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski informował wówczas, że z rosyjskiej niewoli wróciło 270 osób.

Poprzednią dużą wymianę przeprowadzono 19 sierpnia. Obie strony przekazały wtedy po 103 osoby.