Olympische deelname in gevaar voor springruiters: 'Situatie niet rooskleurig'

Na jarenlang tot de wereldtop te hebben behoord, zijn het voor de Nederlandse springruiters zorgelijke tijden. "Nee, de situatie is op dit moment niet rooskleurig", zegt Laurens van Lieren, manager topsport van de Koninklijke Nederlandse Hippische Sportfederatie (KNHS).

De zomer verliep ronduit beroerd. Na het missen van een olympisch ticket op de WK in Aken in augustus, plaatste Nederland zich afgelopen weekend in Saint-Tropez ook niet voor de finale van de League of Nations. Daardoor staat zelfs deelname aan de Spelen in 2028 op de tocht: alleen bij het EK volgend jaar kunnen de ruiters zich nog plaatsen.

"Het verhaal is complex", zegt Van Lieren in de zoektocht naar oorzaken en oplossingen. "Een tijd geleden werd al duidelijk dat een aantal goede paarden niet meer beschikbaar was voor het landenteam op de grote kampioenschappen."

Beauville Z N.O.P., het paard waarmee Maikel van der Vleuten één zilveren en twee bronzen olympische medailles won, gaat bijna met pensioen. Imagine N.O.P., het toppaard van Kim Emmen, was niet fit genoeg voor het WK. En Monaco, waarmee Harry Smolders in 2022 deel uitmaakte van de zilveren WK-equipe, is met zijn 17 jaar ook niet meer de jongste.

"Paarden raken op leeftijd", zegt Van Lieren. "En paarden die talentvol lijken, worden verkocht." Bij de WK in het Duitse Aken bijvoorbeeld waren over alle disciplines verdeeld liefst 28 in Nederland gefokte paarden actief, maar daar zaten maar weinig Nederlandse ruiters op. "Nederland is een handelsland. Er gebeurt veel in de springsport en we wisten dat dit een moeilijke periode ging zijn."

Op de vraag hoe Nederland als een van de beste paardenfoklanden ter wereld talentvolle paarden binnen de landsgrenzen moet zien te houden, antwoord Van Lieren diplomatiek: "We moeten het met zijn allen doen. Wij als bond winnen geen medailles. Het zijn de ruiters met hun paarden, de eigenaren, en de trainers die het sportieve succes mogelijk maken. Als bond kunnen we natuurlijk wel ons best doen om saamhorigheid te creëren."

En soms is het ook maar een kwestie van net één balk te veel die er wordt afgegooid, zoals de Nederlandse equipe bij de laatste WK overkwam. "Anders zit je wel in die finale en dan weet je niet hoe het kan lopen", wil Van Lieren maar zeggen. "Ook in Saint-Tropez was het net één balk te veel om naar de tweede ronde te gaan. Je valt er dan elke keer net buiten."

De Nederlandse ruiters plaatsten zich niet voor de finale van de League of Nations afgelopen weekend:

"Maar het zou niet goed zijn als we ons nu geen zorgen zouden maken", toont de technisch manager realiteitszin. Bij het WK in augustus werd Nederland slechts dertiende, terwijl er in 2022 nog zilver was in het Deense Herning en de springploeg twee jaar geleden bij de Spelen in Parijs nog vierde werd.

"Het is altijd een golfbeweging", zegt Van Lieren, die met de KNHS op financiële steun van sportkoepel NOC*NSF hoopt te kunnen blijven rekenen. "In 2010 werden we vijftiende bij de WK in Kentucky. Twee jaar later wonnen we zilver bij de Spelen in Londen. Het kan zomaar de goede kant opvallen. Wat de financiering voor de topsportprogramma's betreft: we gaan er wel vanuit dat we ons nog plaatsen voor Los Angeles en daar is alles op gericht."

Nederland heeft een succesvolle historie in de springsport, met olympisch kampioen Jeroen Dubbeldam en zijn paard De Sjiem (2000) als absolute boegbeelden. De gedachte dat het EK volgend jaar augustus in België de reddingsboei voor de Nederlandse springploeg moet worden, is in dat licht dan ook moeilijk te verteren.

Van Lieren: "Het lastige is, dat als je eenmaal een beetje in het achterveld zit, dan word je ook minder snel uitgenodigd voor de landenwedstrijden en krijgen talentvolle combinaties minder de kans om zich te ontwikkelen op het hoogste niveau. Dat moet je zien om te keren."

Maar hij houdt hoop. "Er is een aantal combinaties dat eraan komt, daar kunnen we op bouwen. Zoals Michael Greeve, hij heeft met Rubens een heel jong paard, maar ze hebben samen wel laten zien dat ze potentie hebben. Wij moeten bij het EK dat ticket pakken, maar je bent afhankelijk van dat moment. Het is en blijft topsport en die balken moeten blijven liggen."