Malatya’da helikopter neden düştü? Uzman isim değerlendirdi: Kazanın ardındaki 3 ihtimal

Malatya'da 4 askerin şehit olduğu S-70 tipi helikopter kazasının olası nedenlerini değerlendiren Pilotaj Eğitmeni Dr. Tolga İnan; mekanik arıza, rotor sistemindeki sorunlar ve elektrik tellerine çarpma ihtimallerine dikkat çekti. Kaza sırasında hava koşullarının elverişli olduğunu belirten İnan, görüş mesafesinin 10 kilometrenin üzerinde olduğunu söyledi. Kesin nedenin enkaz ve teknik incelemeler sonucunda belirlenebileceğini vurguladı.

Milli Savunma Bakanlığı, Malatya'da S-70 tipi askeri helikopterin henüz bilinmeyen bir nedenle kaza kırıma uğradığını açıkladı. Kazada 4 askerimiz şehit oldu. Helikopterin düşüş nedenine ilişkin soruşturma sürerken, gözler teknik incelemelere çevrildi.

Pilotaj Eğitmeni Dr. Tolga İnan, CNN TÜRK yayınında helikopter kazalarının olası nedenlerini değerlendirdi. İnan, düşük görüş, ani hava akımları, elektrik telleri veya diğer engellere çarpma ve mekanik arızaların helikopter kazalarına yol açabileceğini belirtti.

Helikopter Kazalarında Hangi Faktörler Etkili Oluyor?

Helikopter kazalarında özellikle görüş mesafesinin düşmesi, ani hava akımı değişiklikleri ve teknik arızaların önemli riskler oluşturduğunu belirten İnan, rotor sistemindeki sorunların da helikopterin kontrolünü zorlaştırabileceğini söyledi. Uçaklarla helikopterlerin uçuş prensiplerinin farklı olduğuna dikkat çeken İnan, uçakların motorları dursa bile süzülerek ilerleyebildiğini, helikopterlerde ise özellikle kalkış sırasında yaşanan bir arızanın telafi edilmesinin çok daha zor olduğunu ifade etti. Bu nedenle genel havacılık kazalarında helikopter kazalarının daha yüksek oranda görülebildiğini vurguladı.

Malatya'daki Kazada Hava Koşulları Etkili Miydi?

Malatya'daki kazaya ilişkin ilk meteorolojik verileri incelediğini belirten İnan, hava koşullarının kazaya neden olduğuna dair şu aşamada bir bulgu bulunmadığını söyledi. Kaza sırasında rüzgârın 220 derece yönünden 3 knot hızla estiğini, bunun yaklaşık 5 kilometre/saatlik bir hıza karşılık geldiğini belirten İnan, görüş mesafesinin de 10 kilometrenin üzerinde olduğunu aktardı. Ani hava değişimi, yağış veya düşük görüş gibi olumsuzlukların gözlemlenmediğini kaydeden İnan, kazanın hava karardıktan yaklaşık 1,5 saat sonra meydana gelmesinin ise dikkat çekici olduğunu ifade etti.

Helikopterin Yaşı Değil, Bakım Geçmişi Önemli

Helikopterin yaklaşık 30 yaşında olmasının kazaya neden olup olamayacağı sorusunu da yanıtlayan İnan, hava araçlarında yaştan çok bakım geçmişinin önemli olduğunu vurguladı. Bakımları zamanında ve eksiksiz yapılan bir hava aracının 60 yaşında olsa bile sorunsuz şekilde kullanılabileceğini belirten İnan, askeri uçak ve helikopterlerin yaş ortalamasının sivil hava araçlarına göre daha yüksek olabildiğini söyledi.

Yangın Havada mı Çıktı, Çarpışmadan Sonra mı?

Kazanın nedeninin belirlenmesi için yangının ne zaman başladığının tespit edilmesi gerektiğini söyleyen İnan, alevlerin havada mı yoksa çarpışmanın ardından mı ortaya çıktığının önemli bir ayrıntı olduğuna dikkat çekti. Helikopterlerin yakıt tanklarının çarpışmalara karşı dayanıklı üretildiğini belirten İnan, buna rağmen elektrik akımı ve yüksek sıcaklığın etkisiyle yangın veya patlama meydana gelebileceğini ifade etti. Yakıt buharının da ateşlemeye neden olabileceğini kaydeden İnan, çarpışma sonucunda kontrolün kaybedilmesi ve ardından yangın çıkması ihtimalinin de incelenmesi gerektiğini söyledi.

Rotor Sistemindeki Hasar Helikopteri Düşürebilir

Helikopterlerde iki temel rotor sistemi bulunduğunu anlatan İnan, ana rotorun kaldırma kuvvetini, kuyruk rotorunun ise yön kontrolünü sağladığını belirtti. Ana rotorun bir engele çarpması durumunda kaldırma kuvvetinin kaybolabileceğini, kuyruk rotorunun hasar görmesinin ise helikopterin kendi ekseni etrafında dönmesine ve pilotun kontrolü kaybetmesine yol açabileceğini ifade etti. Kazanın ardından parçaların araziye nasıl dağıldığının da önemli ipuçları verebileceğini belirten İnan, enkaz parçalarının ve bazı teknik bileşenlerin laboratuvar ortamında incelenmesi gerektiğini söyledi.

Elektrik Tellerine Çarpma İhtimali Araştırılmalı

Kazanın olası nedenleri arasında elektrik tellerine çarpma ihtimalinin de bulunduğunu belirten İnan, böyle bir çarpışmanın yaşanması durumunda helikopterin parçalarında ve elektrik hatlarında çeşitli izlerin tespit edilebileceğini söyledi. Ancak doğrudan elektrik tellerine çarpıldığı sonucuna varmak için henüz erken olduğunu vurgulayan İnan, helikopterin güç aktarım sisteminde, hidrolik sisteminde veya rotorlarında yaşanabilecek bir arızanın da kazaya neden olmuş olabileceğini dile getirdi. İnan'a göre teknik bir arıza bulunmayan ve hava koşullarının elverişli olduğu kazalarda engellere çarpma ihtimali de özellikle araştırılması gereken nedenler arasında yer alıyor.

Geçmiş Kazalardan Ders Çıkarılıyor mu?

Sivil havacılık ile genel havacılık arasındaki farklara dikkat çeken İnan, helikopterlerin çok amaçlı kullanılabilmesi ve yüksek manevra kabiliyeti nedeniyle farklı risklerle karşı karşıya kaldığını söyledi. Özellikle mikroburst olarak bilinen ani ve şiddetli hava akımlarının helikopterleri etkileyebildiğini belirten İnan, genel havacılıkta kaza oranlarının yüksek olabildiğini ifade etti. Malatya'daki kazanın kesin nedeni ise enkaz parçalarının, teknik sistemlerin ve uçuş verilerinin incelenmesinin ardından ortaya çıkacak.