Emancipatie van vrouwen neemt af, Nederland loopt achter op nog meer landen

Nederland blijft op het gebied van emancipatie van vrouwen achterlopen op verschillende Europese landen. Op de wereldwijde emancipatieranglijst is Nederland dit jaar drie plekken gedaald naar de 46e plek.

De daling laat zien dat de emancipatie in andere landen sneller verloopt dan in Nederland. De jaarlijkse emancipatieranglijst van het World Economic Forum (WEF) wordt opgemaakt aan de hand van een emancipatiescore. Die score geeft aan welk deel van de genderkloof gedicht is.

Nederland heeft een score van 75 procent. Over de afgelopen drie jaar is een afname te zien: in 2023 was de score nog 77,7 procent. Toen stond Nederland nog op de 28e plek. Tot 2015 stond Nederland nog jarenlang bij de beste vijftien.

De score wordt opgemaakt op basis van vier aspecten. Twee van die aspecten zorgen voor de achterstand ten opzichte van buurlanden, zegt Henk Volberda, hoogleraar Strategie en Innovatie aan de Universiteit van Amsterdam. Hij verzamelde voor het onderzoek de Nederlandse gegevens.

"Een aspect waar Nederland het niet zo goed doet, is arbeidsparticipatie en -kansen voor vrouwen", zegt Volberda. Weliswaar hebben veel vrouwen een baan. Maar hoe hoger de functie is, hoe minder vrouwen zo'n functie hebben. "30 procent van de leidinggevende functies wordt vervuld door een vrouw", zegt Volberda.

Vrouwen onderbreken vaker hun loopbaan

Een belangrijke reden daarvoor is dat veel vrouwen (tijdelijk) een deeltijdfunctie hebben, vaak omdat ze hun werk combineren met het ouderschap. Meer vrouwen dan mannen kiezen bovendien voor een loopbaanonderbreking na de geboorte van een kind. Dat levert hen een achterstand op in hun carrière.

Het Verenigd Koninkrijk en Duitsland hebben de emancipatie op dat gebied beter op orde. "Met de Scandinavische landen wordt het verschil echt groot", zegt Volberda. "Zij hebben betere voorzieningen die vrouwen faciliteren om deel te nemen aan het arbeidsproces en om gezin en werk te combineren. Denk aan betaald partnerverlof, ouderschapsverlof en gratis kinderopvang."

Ook is in Scandinavië meer wetgeving op het gebied van genderdiversiteit. "In Noorwegen moet bijvoorbeeld 40 procent van een raad van bestuur uit vrouwen bestaan."

Relatief weinig vrouwen in de politiek

De tweede categorie waar Nederland slecht scoort, is politieke invloed. Daarbij wordt gekeken naar het aantal parlementsleden en ministers. "In Engeland is dat bijvoorbeeld vijftig procent."

Op de andere twee aspecten scoort Nederland wel hoog. Dat gaat om onderwijs, waar vrouwen het veel beter doen dan mannen, en om gezondheid, waar ook weinig verschil te zien is.

De emancipatielijst wordt voor het zeventiende jaar op rij aangevoerd door IJsland, met een score van 93 procent. Daarna volgen Finland, Noorwegen en Namibië, dat voor het zevende opeenvolgende jaar in de top tien staat. Duitsland staat op plek negen met 81,7 procent.

Wereldwijd is de genderkloof voor 69,2 procent gedicht. De onderzoekers schatten op basis van het huidige emancipatietempo dat in 2146 de kloof helemaal gedicht is.

Om een vraag te kunnen stellen dien je in te loggen. Log in of maak binnen 1 minuut jouw gratis account aan.