Financiële plannen kabinet sneuvelen mogelijk als in Eerste Kamer niets verandert

De senaatsfracties van PRO en BBB willen flinke aanpassingen aan het belastingplan in ruil voor hun steun. Ze volgen daarmee de lijn van hun partij in de Tweede Kamer. Zonder steun van een van de twee is de kans groot dat de financiële plannen sneuvelen.

De begroting van Sociale Zaken is gered nu de bezuinigingen daar van tafel zijn geveegd. Maar dat betekent niet dat het kabinet opgelucht kan ademhalen. Voor het belangrijkste onderdeel van de prinsjesdagplannen - het belastingplan - moet het kabinet nog op zoek naar steun.

Op PRO hoeft het kabinet niet te rekenen, mits het kabinet de lasten op arbeid verlaagt en die op vermogen en winst verhoogt. Met die boodschap stond Tweede Kamerlid Luc Stultiens vorige week in de plenaire zaal.

Eerste Kamerlid Paul Rosenmöller herhaalde deze waarschuwing dinsdag in de Eerste Kamer. De senatoren debatteren de hele dag met het kabinet over de prinsjesdagplannen. Drie weken geleden vonden deze Algemene Politieke Beschouwingen al plaats in de Tweede Kamer.

De inkomstenbelasting gaat volgend jaar met bijna 4 miljard euro omhoog. Vanaf 2030 gaat het om bijna 8 miljard euro. Een groot deel van dit bedrag is het gevolg van keuzes die het kabinet-Schoof heeft gemaakt. Zo'n 3,4 miljard euro vloeit voort uit nieuw beleid. Het gaat om de zogenoemde vrijheidsbijdrage, waarmee uitgaven voor defensie worden betaald.

BBB eist dat stikstofbrief in prullenbak gaat

Maar ook van rechtse partijen, zoals JA21 en BBB, komt felle kritiek op de 8 miljard euro lastenverhoging. BBB-leider Henk Vermeer eist daarnaast dat de stikstofplannen van het kabinet flink worden afgezwakt. Als dat niet gebeurt, stemt hij ook tegen andere begrotingen en het belastingplan.

De hoop van het kabinet dat de BBB in de Eerste Kamer er anders tegen aankijkt, kan de prullenbak in. "Voor de BBB is de stikstofbrief onlosmakelijk verbonden met het belastingplan, evenals alle andere begrotingen", zei senator Ilona Lagas dinsdag.

Het kabinet kan in de Tweede Kamer een rechtse meerderheid zoeken zonder de BBB, maar dat is in de Eerste Kamer een onmogelijke klus. Alleen als alle andere rechtse fracties voor het belastingplan stemmen is er voldoende steun.

De route over rechts lijkt daarmee doodlopend, want het kabinet heeft al meerdere keren benadrukt dat de stikstofplannen niet ter discussie staan. In tegenstelling tot andere onderwerpen zitten coalitiepartijen D66, VVD en CDA daar op één lijn.

Als belastingplan sneuvelt is regeren haast onmogelijk

Maar de route over links lijkt ook niet voor de hand te liggen. Het rommelt al bij de VVD vanwege de deal met PRO over de sociale zekerheid. Leider Dilan Yesilgöz heeft de linkse partij tijdens de campagne en formatie zo hard de deur gewezen dat verdere samenwerking onmogelijk lijkt. Zonder de steun van PRO is er in de senaat sowieso geen linkse meerderheid.

Als zowel PRO als BBB tegen het belastingplan stemt, moeten vrijwel alle andere kleine fracties instemmen. Op de steun van PVV, FVD en SP hoeft het kabinet waarschijnlijk sowieso niet te rekenen, wat de puzzel nóg ingewikkelder maakt.

Het kabinet moet de komende weken dus nog flink aan de bak. Als het belastingplan sneuvelt, zal het haast onmogelijk worden om te regeren.

Oeps, dit kunnen we niet laten zien

Om deze inhoud te tonen, hebben we je toestemming nodig voor 'externe media' cookies. Geef toestemming om deze inhoud te bekijken.

Oeps, dit kunnen we niet laten zien

Om deze inhoud te tonen, hebben we je toestemming nodig voor 'externe media' cookies. Geef toestemming om deze inhoud te bekijken.

Priscilla volgt grote politieke ontwikkelingen. Financiën, wonen en stikstof zijn haar dossiers. Ook is ze wekelijks te horen in onze politieke podcast De Wandelgangen. Mail je tips of vragen.