Felle kritiek op Zuid-Afrikaanse zwembond na overstap wereldtopper Smith naar Nederland

Dat zwemster Tatjana Smith, met vier medailles de succesvolste Zuid-Afrikaanse olympiër ooit, heeft besloten om voortaan voor Nederland uit te komen is als een grote schok aangekomen in Zuid-Afrika. Vooral de zwembond van het land moet het ontgelden.

Zwemmer Roland Schoeman, zelf goed voor olympisch goud, zilver en brons, haalt fel uit naar de Zuid-Afrikaanse zwembond. "Goed gedaan", schrijft hij sarcastisch op zijn sociale media. "Alweer een zwemster van wereldklasse die besluit Zuid-Afrika de rug toe te keren om de carrière na te streven die ze verdient."

De 29-jarige Smith, een dochter van een Nederlandse vader en een Zuid-Afrikaanse moeder, heeft benadrukt dat ze haar Zuid-Afrikaanse nationaliteit niet zal opgeven en ook niet van plan is om definitief naar Nederland te verhuizen. "Ik heb mezelf altijd als half Zuid-Afrikaans en half Nederlands beschouwd."

Ze geeft eerlijk toe dat haar keuze voor Nederland ook is vanwege een betere ondersteuning, zowel sportief als financieel.

Onlangs uitte Smith haar onvrede over haar ervaringen met de nationale zwembond. Ze startte in september een rechtszaak tegen Swimming South Africa. Haar prijzengeld werd met een jaar vertraging uitgekeerd na de WK van 2023. De rente over dat bedrag heeft ze nooit gekregen.

De olympisch kampioene stelt dat de zwembond het bedrag onrechtmatig heeft ingehouden en de opgebouwde rente heeft bestempeld als 'beheerkosten'.

De bond hield het prijzengeld naar verluidt in met als argument dat Smith "de verkeerde kleding droeg tijdens de wereldkampioenschappen", schrijft The South African. De bond heeft die bewering inmiddels ingetrokken.

'Rat race'

Smith: "In Zuid-Afrika worden atleten niet financieel ondersteund door de staat. Je moet je eigen sponsors binnenhalen. Niet winnen, betekende dat je geen inkomsten had. Er was geen mogelijkheid om te falen. Die situatie leidde ertoe dat ik in 2024 lichamelijk en geestelijk opgebrand was."

"In Nederland ben ik verlost van die rat race. Hier staat de atleet centraal en kan ik mijn Nederlandse hart opnieuw ontdekken. Ik kijk ernaar uit."

Ook Schoeman stelt vraagtekens bij de manier waarop de bond met atleten omgaat en bij de financiële bijdragen die zwemmers naar verluidt moeten betalen om voor Zuid-Afrika uit te mogen komen.

Volgens Schoeman moeten atleten 55.000 rand (de munteenheid van Zuid-Afrika), omgerekend zo'n 3.000 euro, betalen om op toernooien uit te kunnen komen voor Zuid-Afrika. "Wat een absolute schande."

Een andere voormalig olympisch zwemmer, Ryk Neethling, was onlangs ook al niet te spreken over de Zuid-Afrikaanse zwembond. "Het volledige bestuur van Swimming SA moet worden vervangen door bestuurders die begrijpen wat er nodig is om op het allerhoogste niveau te presteren."