InquirerRidon: GenCorp P2.14M paid to VP Duterte faces closer scrutinySky TG24Grammy 2027, Rosalía, Raye, Ella Langley le artiste con più candidatureThe Jerusalem PostFrance seeks new EU sanctions on Iran over IRGC cyberattacks targeting supermarket refrigeratorsSouth China Morning PostPakistan’s jailed ex-leader Imran Khan appeals for urgent medical careComplete Sports2027 AFCONQ: ‘We’re Motivated To Play This Game’ — Chelle Speaks Ahead Of Super Eagles’ Away Clash With TanzaniaZDF heuteEntdecken Sie das ZDF-Nachrichtenstudioسكاي نيوز عربيةقوات أمنية عراقية مشتركة تتحرك نحو جرف الصخرBBC NewsLindsay Clancy to face retrial next year for deaths of her three childrenThe Straits TimesStand a chance to win a pair of Oceanarium ticketsIl Fatto QuotidianoCop 31 in Turchia, dall’addio ai combustibili fossili al taglio delle emissioni, la prima bozza del documento finale è puro ottimismoNU.nlKNVB spreekt steun uit voor Franse uitdager van Infantino bij FIFA-verkiezingMexico News DailyInterior Minister fills in for Sheinbaum, touting poverty data and approval ratings: Monday’s mañanera recapped
The Daily Newsstand · Free, Always
Monday, November 16, 2026

Tajemniczy "Człowiek z Rødhals" okazuje się świadkiem rewolucji, która zmieniła Europę

Translate

Czasopismo "Antiquity" publikuje w najnowszym numerze niezwykłą historię człowieka, który był świadkiem jednego z najważniejszych momentów w dziejach ludzkości. Jego szkielet znaleziono w połowie ubiegłego wieku na niewielkiej duńskiej wyspie Sejerø, wśród śladów codziennego życia sprzed tysięcy lat. Najnowsze badania pokazują, że ten tak zwany "Człowiek z Rødhals" żył na styku dwóch epok, w trakcie przełomu, który na zawsze odmienił Europę. Jego dzieciństwo przebiegało jeszcze wśród łowców-zbieraczy, potem korzystał już ze skutków nowej ery rolnictwa.

Tajemniczy "Człowiek z Rødhals" okazuje się świadkiem rewolucji, która zmieniła Europę

Czaszka i kości „Człowieka z Rødhals” (Fot. John Lee, Danish National Museum & Anders Fischer, Marie Louise Jørkov, Laboratory of Biological Anthropology/Antiquity Publications Ltd) /materiały udostępnione

W latach 50-tych ubiegłego wieku archeolodzy natrafili na niezwykły pochówek na Sejerø, wyspie o powierzchni zaledwie 12 kilometrów kwadratowych, oddalonej o kilka kilometrów od znacznie większej Zelandii. Wśród pradawnych śmieci, głównie muszli i resztek jedzenia, spoczywał szkielet mężczyzny, który - jak się okazało - żył około 6000 lat temu, czyli w czasach, gdy łowiecko-zbieracki świat ustępował miejsca rolnictwu. Naukowcy nazwali go „Człowiekiem z Rødhals”. Dzięki najnowocześniejszym badaniom izotopowym i analizie DNA, badacze zrekonstruowali nie tylko jego pochodzenie i dietę, ale także niezwykłą historię życia na styku dwóch epok – mezolitu i neolitu.

Między 3800 a 3900 rokiem p.n.e., na północ Europy zaczęli napływać pierwsi rolnicy. Przynieśli ze sobą nie tylko nowe narzędzia i technologie, ale przede wszystkim zupełnie inny sposób życia i odżywiania. Dla ludzi takich jak „Człowiek z Rødhals” oznaczało to koniec świata, jaki znali ich przodkowie, świata w którym rytm dnia wyznaczały polowania, zbieranie dzikich roślin i rybołówstwo. Badania izotopowe przeprowadzone na kościach i zębach „Człowieka z Rødhals” ujawniły niezwykły obraz jego życia.

Co jadł Człowiek z Rødhals i dlaczego to tak istotne?

Analizy wykazały, że na początku swojego życia odżywiał się głównie tym, co dawało mu morze, w tym rybami, mięczakami, czy mięsem fok. To typowa dieta łowcy-zbieracza z epoki mezolitu. Jednak około 11. roku życia w jego jadłospisie zaczęły pojawiać się coraz większe ilości białka pochodzenia lądowego, najprawdopodobniej mięsa i produktów dostarczanych przez pierwszych rolników. 

To niezwykłe, bo dotąd nie spotkano się z tak wyraźną zmianą diety u przedstawicieli tej kultury. Jak podkreślają naukowcy, społeczności łowiecko-zbierackie były niezwykle konserwatywne, a zmiana sposobu odżywiania oznaczała nie tylko zmianę menu, ale i całego stylu życia, łącznie z wierzeniami i rytuałami.

Kim był Człowiek z Rødhals?

Pochówek „Człowieka z Rødhals” nie daje jednoznacznych odpowiedzi, co do jego przynależności. Z jednej strony, jego genetyczne korzenie sięgają lokalnej kultury Ertebølle, typowej dla łowców-zbieraczy. Z drugiej jednak, sposób pochówku, w tym brak charakterystycznych dla mezolitu śladów ochry oraz obecność kamiennej ramy grobu, przypomina raczej zwyczaje wczesnych rolników. Czy był to człowiek, który przez część roku żył wśród rolników na Zelandii, a potem wracał na swoją wyspę, by łowić ryby i żyć jak jego przodkowie? 

A może był jednym z tych, którzy jako pierwsi zaczęli łączyć stare i nowe tradycje, tworząc pomost między dwoma światami? Odpowiedzi na te pytania naukowcy wciąż poszukują.

Jak podkreśla współautor pracy, dr John Meadows z Leibniz Center for Archaeology, Sejerø była miejscem ubogim w zasoby lądowe, co mogło zmuszać jej mieszkańców do sezonowej migracji lub wymiany z rolnikami z Zelandii. To właśnie takie przypadki, jak „Człowiek z Rødhals”, pozwalają lepiej zrozumieć, jak wyglądało przejście od łowiectwa do rolnictwa. Jak się okazuje ten proces nie wszędzie przebiegał gwałtownie i nie zawsze oznaczał natychmiastowe porzucenie dawnych zwyczajów.

„To tylko jedna historia, jedno życie i jedno pokolenie” - podkreśla pierwszy autor pracy, dr Anders Fischer z Uniwersytetu w Göteborgu - „ale dzięki połączeniu badań DNA, precyzyjnych analiz izotopowych i nowych metod ekologii możemy coraz lepiej rozumieć wybory i losy ludzi żyjących w czasach przełomu. Być może w przyszłości poznamy także losy jego dzieci i wnuków”.

View the original on RMF24 →

KioskNews shows a cleaned-up reading view extracted from the publisher’s page — the original always lives on their site, not ours.