W tych polskich miastach oddycha się najgorzej. Nowy ranking smogowych rekordzistów

Polski Alarm Smogowy opublikował najnowszy raport dotyczący jakości powietrza w Polsce. Wnioski są niestety jednoznaczne – jakość powietrza w naszym kraju, zwłaszcza w sezonie grzewczym, pozostawia wiele do życzenia. Jak czytamy w analizie, 2025 rok przyniósł kolejne pogorszenie sytuacji. Najwięcej tzw. dni smogowych odnotowano w niewielkich miejscowościach takich jak Nowa Ruda, Krotoszyn, Żywiec. Najbardziej wymowne – to nie wielkie aglomeracje królują na liście smogowych rekordzistów.
Jakość powietrza w naszym kraju, zwłaszcza w sezonie grzewczym, pozostawia wiele do życzenia /Shutterstock
Pył PM2.5 – cichy wróg w każdym oddechu
W raporcie dużo uwagi poświęcono pyłowi PM2.5 – szczególnie niebezpiecznym cząstkom o mikroskopijnych rozmiarach, które przenikają do krwiobiegu i trafiają do wszystkich organów. Statystyka jest zatrważająca – mieszkańcy miejscowości „z czołówki” przez 3-4 miesiące w roku oddychali powietrzem znacznie przekraczającym nowe dopuszczalne stężenia.
Najwięcej takich dni zanotowano w Krotoszynie (136 dni), Częstochowie (120) i Żywcu (119). Jak przypomina Polski Alarm Smogowy, według nowych norm, które zaczną obowiązywać już w 2030 roku, takich dni nie powinno być więcej niż osiemnaście!
Z 108 monitorowanych lokalizacji, zaledwie siedem spełniło normę. Najczystsze powietrze? Głównie na wybrzeżu i w pasie nadmorskim – w Szczecinku, Świnoujściu, Bytowie, Kołobrzegu i Koszalinie.
Pył PM10 – smog nie odpuszcza małym miejscowościom
Analiza dni smogowych z przekroczonym poziomem pyłu PM10 (czyli gruboziarnistym) przynosi kolejne zaskoczenie. Na liście miejscowości, które oddychały najgorszym powietrzem, dominują małe miasta i wsie – zazwyczaj bez rozbudowanego przemysłu czy gigantycznego ruchu samochodowego. To potwierdza wieloletnią tendencję, że zimowy smog to problem „małych ojczyzn”. Nowa Ruda, Żywiec, Sucha Beskidzka, Nowy Targ oraz Nowy Sącz od lat plasują się w tym niechlubnym rankingu.
Ciekawe porównanie dotyczy dużych miast i metropolii. Warszawa znalazła się dopiero na 40. pozycji, a Kraków na 23. Przypuszczenia, że wieś to czyste powietrze, tracą w tym przypadku sens – podkrakowski Zabierzów czy podwarszawski Otwock notowały znacznie więcej dni smogowych niż miasta wojewódzkie.
Trendy na minus: jakość powietrza się pogarsza
Od 2023 roku, zamiast poprawy, obserwujemy pogarszającą się sytuację. Wzrosła liczba obszarów z przekroczonymi normami średniorocznych stężeń pyłu PM2.5 i silnie rakotwórczego benzo(a)pirenu. Polski Alarm Smogowy widzi tu jasne ostrzeżenie – bez odważnych działań kryzys będzie narastał.
Walka ze smogiem: potrzebne natychmiastowe zmiany
Oczekiwane od 2030 roku nowe normy mają dać lepszą ochronę zdrowia. Jednak czasu na przygotowanie pozostało niewiele. Szacuje się, że każdego roku z powodu zanieczyszczonego powietrza przedwcześnie umiera nawet 32 tysiące Polaków. Dla porównania, aż 84 proc. emisji pyłu PM2.5 pochodzi z domowych kotłów i pieców na węgiel oraz drewno. Bez wymiany starych urządzeń i termomodernizacji domów, proces poprawy jakości powietrza może trwać kolejne dekady.
Jak podkreśla Polski Alarm Smogowy, aby uniknąć przekroczeń nowych norm już w dniu ich wejścia w życie, działania muszą być podejmowane teraz – zarówno na poziomie centralnym, jak i lokalnym. Likwidacja „kopciuchów”, poprawa efektywności energetycznej budynków i wsparcie dla mieszkańców to najpilniejsze zadania. Stawką jest zdrowie i życie dziesiątek tysięcy Polaków.
KioskNews shows a cleaned-up reading view extracted from the publisher’s page — the original always lives on their site, not ours.