Wojsko ma dostać nowe prawa. Z Pałacu płyną uwagi ws. planów MON

1. Czym jest tzw. ustawa przedwojenna?

2. MON już zdradził niektóre rozwiązania z "ustawy przedwojennej"

3. Karol Nawrocki poprze "ustawę przedwojenną"? "Dystrybucja strachu"

Czym jest tzw. ustawa przedwojenna?

"Ustawa przedwojenna" to potoczna nazwa przygotowywanej przez MON ustawy o gotowości obronnej państwa. Jej celem jest uporządkowanie zasad działania państwa w okresie pomiędzy czasem pokoju a formalnym wprowadzeniem stanu wojennego. Chodzi o sytuacje, w których zagrożenie jest już realne, ale nie spełniono jeszcze konstytucyjnych przesłanek do wprowadzenia jednego ze stanów nadzwyczajnych.

Prace nad projektem trwają w Ministerstwie Obrony Narodowej od wielu miesięcy i na razie pozostają na etapie uzgodnień wewnątrzresortowych. Projekt nie trafił jeszcze do Sejmu, a jego ostateczny kształt nie jest przesądzony.

MON argumentuje, że obecny system jest rozproszony między różnymi rozporządzeniami, co utrudnia sprawne przygotowanie administracji i instytucji państwowych do reagowania na zagrożenia. Nowe przepisy mają m.in. usprawnić współpracę wojska z administracją, dostosować państwo do zagrożeń hybrydowych i cybernetycznych oraz ułatwić koordynację działań obronnych.

MON już zdradził niektóre rozwiązania z "ustawy przedwojennej"

Mimo że nie ma jeszcze oficjalnego tekstu projektu ustawy, MON już zdradził, co obejmą nowe przepisy. Mają one ułatwić funkcjonowanie wojska w okresie poprzedzającym ewentualne wprowadzenie stanu nadzwyczajnego.

Wśród zapowiadanych zmian znalazły się rozwiązania dotyczące przemieszczania wojsk sojuszniczych i możliwość użycia wojsk specjalnych na terytorium Polski w ściśle określonych sytuacjach. Zapowiadane jest też uproszczenie części procedur związanych z zakupami dla armii. MON chce także zmienić przepisy dotyczące informacji niejawnych i dostosować je do wymogów nowych systemów wykorzystywanych przez NATO.

Nowe przepisy mają objąć także przedsiębiorców. Państwo mogłoby w określonych sytuacjach nakładać na firmy zadania związane z bezpieczeństwem i obronnością kraju. Resort podkreśla, że przewidziane mają być mechanizmy rekompensaty za wykonywanie takich obowiązków.

Według zapowiedzi MON projekt ma zostać ukończony w ciągu kilku tygodni. Następnie ma trafić pod obrady Rady Ministrów, a później do parlamentu.

Karol Nawrocki poprze "ustawę przedwojenną"? "Dystrybucja strachu"

Mimo zapewnień Władysława Kosiniaka-Kamysza, Kancelaria Prezydenta nie deklaruje stuprocentowego poparcia dla ustawy. Jak ustalił "DGP", przedstawiciele Pałacu podkreślają, że nie jest jeszcze znana treść dokumentu, trudno więc się ostatecznie wypowiadać na jego temat.

Karol Nawrocki wie o pracach nad projektem, ale włączy się w nie dopiero, gdy powstanie tekst ustawy. Nie ma więc mowy o pełnym poparciu, a jedynie o potwierdzeniu chęci prac nad projektem.

Karol Nawrocki jest zwierzchnikiem Sił Zbrojnych i bez jego akceptacji projekt nowej ustawy nie przejdzie. MON zwraca uwagę, że prezydent rzadko wetuje ustawy dotyczące bezpieczeństwa państwa. Jedynym takim przypadkiem było weto dla ustawy o SAFE.

Kancelaria Prezydenta zarzuca jednak rządowi "dystrybucję strachu", czyli szerzenie obaw przed konfliktem zbrojnym - czytamy. "Ustawa przedwojenna" mogłaby zostać uznana za element siania niepokoju.

Karol Nawrocki podkreślał to w swoim orędziu z 1 października 2026, w którym mówił: "Odpowiedzialność za Polskę nie może wiązać się z dystrybucją strachu, z której cieszą się nasi wrogowie, ale musi się wiązać z konsekwentnym i codziennym budowaniem odporności naszej Ojczyzny".

Drugą poważną wątpliwość wzbudzać mogą obowiązki nakładane na przedsiębiorców. Ustawa przedwojenna miałaby umożliwiać militaryzację gospodarki i nakładanie zadań na prywatne przedsiębiorstwa przed formalnym wprowadzeniem stanów nadzwyczajnych. Za wykonanie zadań firmy miałyby otrzymywać rekompensaty. Takie rozwiązania musiałyby jednak ściśle respektować ramy Konstytucji RP, która pozwala nakładać na przedsiębiorców dodatkowe zadania tylko w drodze ustawy i ze względu na ważny interes publiczny.

Źródło: DGP, prezydent.pl