یک خانواده ایرانی در ماه چقدر خرج میکند؟

مخاطبان ایراناینترنشنال در پاسخ به پرسشی درباره هزینه ماهانه خانوادههایشان، از شکاف عمیق میان درآمد و مخارج زندگی گفتند. برآیند این پیامها نشان میدهد هزینه ماهانه خانوادههای دو تا پنج نفره بهطور میانگین بین ۶۰ تا ۱۵۰ میلیون تومان است.
ایراناینترنشنال در اینستاگرام از مخاطبان خود پرسید: «هزینه ماهانه خانواده شما چقدر است؟»
بررسی پاسخها نشان میدهد مفهوم «هزینههای جاری زندگی» در ایران دچار جهشی تاریخی شده است.
در حالیکه دستمزدهای مصوب در محدوده ۱۵ تا ۲۵ میلیون تومان درجا میزنند، روایتهای مردمی، چه از سوی افراد مجرد و چه خانوادههای پرجمعیت، نشان از هزینههای چند ده میلیونی و گاه چند صد میلیونی برای یک ماه زندگی دارد.
ارقام اعلامشده، بسته به تعداد اعضای خانواده، وضعیت مسکن و سطح مخارج، تفاوت چشمگیری دارد.
با این حال، ناتوانی درآمدها در پوشش هزینههای ضروری و دشواری تامین خوراک، اجاره خانه و درمان، از موضوعات پرتکرار پیامهاست.
برآیند پاسخهای مخاطبان ایراناینترنشنال نشان میدهد کف هزینههای ضروری زندگی در ایران، با احتساب مسکن، خوراک، رفتوآمد و دیگر مخارج روزمره، برای هر نفر حدود یک میلیون تومان در روز، معادل ۳۰ میلیون تومان در ماه برآورد میشود؛ آن هم بدون در نظر گرفتن تفریح، خریدهای غیرضروری و هزینههای مربوط به رفاه و کیفیت زندگی.
این الگوی تقریبی با افزایش تعداد اعضای خانوار نیز در پیامها دیده میشود.
ارقامی که بهگفته بسیاری از پاسخدهندگان، تنها نیازهای اولیه را پوشش میدهد و جایی برای پسانداز یا هزینههای پیشبینینشده باقی نمیگذارد.
مجردها و زوجها؛ کف هزینهها از ۳۰ تا ۸۰ میلیون تومان
تصور سنتی این است که افراد مجرد یا خانوادههای دو نفره هزینههای به مراتب کمتری دارند، اما پیامهای دریافتشده نشان میدهد که نقطه شروع هزینههای زندگی در ایران برای یک نفر نیز رقم گزافی است.
در میان افراد مجرد، اعداد اعلام شده معمولا بالای ۳۰ میلیون تومان است.
شهروندی نوشت: «من تنها زندگی میکنم و ماهانه دستکم ۳۵ میلیون تومان هزینه زندگیام است.»
شخص دیگری که مجرد است و ماهانه قسط میپردازد، این رقم را ۴۵ میلیون تومان اعلام کرد.
یکی از قابلتاملترین روایتها متعلق به شهروندی است که گفت: «من با اینکه تنها زندگی میکنم، خانه و ماشین هم دارم، با حقوق ۴۰ میلیون تومان باز هم کم میآورم؛ چه برسد به یک خانواده.»
برای خانوادههای دو نفره، این هزینهها تقریبا دو برابر میشود.
بر اساس پیامها، بیشتر زوجها اعدادی بین ۶۰ تا ۱۰۰ میلیون تومان را ذکر کردهاند.
کاربری نوشت «دو نفریم، ماهی بین ۶۰ تا ۷۰ میلیون هزینه میکنیم» و دیگری روایت کرد او و همسرش ماهی حدود ۵۰ میلیون تومان هزینه دارند که معادل حقوقشان است و چیزی از آن باقی نمیماند.
این برآوردها در شرایطی مطرح میشود که فرامرز توفیقی، عضو سابق شورای عالی کار، ۲۲ مهر اعلام کرد سبد معیشت خانوار کارگری به ۹۱ میلیون و ۳۰۰ هزار تومان رسیده است.
پایه دستمزد کارگران مشمول قانون کار حدود ۱۶ میلیون و ۶۰۰ هزار تومان است.
خانوادههای سه نفره و چهار نفره؛ زندگی در مرز ۱۰۰ تا ۱۵۰ میلیون تومان
با اضافه شدن فرزندان به سبد خانوار، ارقام به شکل چشمگیری افزایش مییابد.
بررسی پیامها نشان میدهد که یک خانواده سه تا چهار نفره برای تامین هزینههای اولیه خود نیازمند درآمدی بالای ۱۰۰ میلیون تومان است.
یکی از مخاطبان با اشاره به هزینههای پایهای گفت: «بدون احتساب هزینه رفتوآمد، بیمارستان، دارو و قبوض، یک خانواده چهار نفره ماهانه بین ۶۰ تا ۷۰ میلیون فقط هزینه خوراکش میشود.»
شهروند دیگری محاسبه سادهای ارائه کرد: «هزینه حداقلی زندگی برای هر نفر در ایران روزی یک میلیون تومان است؛ یعنی حداقل ۳۰ میلیون تومان در ماه برای هر نفر و ۱۲۰ میلیون تومان برای یک خانواده چهار نفره.»
برای داشتن یک زندگی که در آن ترس از فردا وجود نداشته باشد، ارقام بالاتری نیاز است.
کاربری نوشت: «ما که چهار نفریم تقریبا ماهی ۱۵۰ میلیون باید داشته باشیم که دغدغه خورد و خوراک و پوشاک و درمان نداشته باشیم.»
در پیامی مشابه، عضو یک خانواده سه نفره گفت با احتساب هزینههای پیشبینینشده مانند بیماری و خرجهای ماشین، ماهانه بین ۱۰۰ تا ۱۵۰ میلیون تومان هزینه دارند.
ایراناینترنشنال پیشتر نیز درباره وضعیت بازار و تورم مواد غذایی گزارش داده بود شکاف عظیم میان درآمد و هزینهها باعث شده خانوارها با حذف «کیفیت»، تنها به «بقا» فکر کنند.
خانوادههای پنج نفره و بیشتر؛ تقلا برای بقا با هزینههای ۲۰۰ میلیونی
بیشترین فشار اقتصادی بر دوش خانوادههای پرجمعیتتر است.
برای یک خانواده پنج نفره، رقمِ رسیدن به یک زندگی «نرمال»، مرز ۲۰۰ میلیون تومان را هم رد میکند.
با اینحال خانوادهها حتی به حداقلِ این ارقام نیز دسترسی ندارند.
چند شهروند اشاره کردند با دو حقوق حداقلی والدینشان، به زور، ماه را با نزدیک به ۱۰۰ میلیون تومان هزینه سر میکنند.
بخش مهمی از گزارش هزینههای زندگی مخاطبان، فراتر از اعداد، به «سرعت تغییر» این هزینهها اشاره دارد.
بیثباتی اقتصادی باعث شده تا محاسبه هزینه ماهانه و برنامهریزی مالی عملا غیرممکن شود.
کاربران متعددی به این موضوع پرداختهاند که قیمتها «ثانیهای» تغییر میکند و هزینهها پیوسته «متغیر» است. بنابراین نمیتوان مطمئن بود اگر این ماه هزینه خانوادهای ۱۰۰ میلیون تومان است، ماه آینده همان موارد مشخص ۱۲۰ میلیون تومان روی دست خانواده خرج نگذارند.
شهروندی درباره همین موضوع نوشت «حقوقها فقط دو ساعت در حساب میماند» و دیگری تاکید کرد «حقوق نگرفته تمام شد، رویش هم قرض کردم».
ایراناینترنشنال پیشتر در ۱۶ شهریور، در گزارشی درباره افزایش قیمتها روایت شهروندانی را منتشر کرد که میگفتند گرانی مداوم، امکان برنامهریزی حتی برای آینده نزدیک را از آنان گرفته است.
برآیند پیامهای مردمی نشان میدهد که اقتصاد خانوار در ایران از مرحله «مدیریت بودجه» عبور کرده و به مرحله «بحران حلناشدنی» رسیده است.
شهروندان میگویندمعادله دخل و خرج در ایران کاملا از کار افتاده است.
وضعیت امروز جامعه را شاید بتوان در این جمله کوتاه یک شهروند خلاصه کرد: «خرجمان، دخلمان را درآورده.»
KioskNews shows a cleaned-up reading view extracted from the publisher’s page — the original always lives on their site, not ours.

