Tarihi zirvede karar yok, temenni var

Küresel nüfuz, güvenlik ve ekonomi alanlarında rekabet eden ABD, Çin ve Rusya liderleri, büyük beklentilerle bir araya geldikleri tarihi zirveden kritik anlaşmazlıkları aşamadan ayrıldı. Dört maddelik ortak bildiride petrol arzı ve UCM’nin yetkileri konusunda ortak tutum belirlenirken, Ukrayna ve İran savaşları başta olmak üzere önemli başlıklarda somut karar alınamadı.


Haberlerimizi Google’da Takip Edin
Gelişmelerden anında haberdar olun.
Google’da tercih edilen
kaynak olarak ekleyin
Haberin Devamı
ABD Başkanı Donald Trump, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, dün Çin’in Şencen kentinde, Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Zirvesi kapsamında tarihte ilk kez üçlü görüşmede bir araya geldi. Küresel nüfuz, güvenlik ve ekonomi alanlarında rekabet eden üç büyük gücün liderleri, zirveye farklı gündemlerle gelirken, yaklaşık 80 dakika süren görüşmeden kritik sorunların çözümüne yönelik bir karar çıkmadı. Ukrayna ve İran savaşlarına ilişkin herhangi bir yol haritası açıklanmazken, dört maddelik ortak bildiri daha çok genel taahhütler ve temennilerle sınırlı kaldı.
ORTAK SORUMLULUK VURGUSU
Üçlü görüşme öncesinde liderler, büyük güçlerin küresel sorunların çözümünde ortak sorumluluk taşıdığına ilişkin mesajlar verdi. Şi, “Tarihten ders almalıyız. Büyük ülkelerin ortak sorumluluğu var. Küresel zorlukların üstesinden gelmek için üç ülke birlikte çalışmalıdır” diyerek zirvenin “çığır açıcı bir öneme sahip” olduğunu söyledi. Putin, Ukrayna savaşının yanı sıra enerji güvenliğinin de ele alınmasını istedi. Trump ise, “Geçmişte liderler, anlaşmazlık yaşadıkları ülkelerle konuşmaktan çoğu zaman kaçındı. Biz ise tam tersini düşünüyoruz ve bu konuda kararlıyız” dedi, diyaloğun sürdürülmesinin önemine vurgu yaptı.
Haberin Devamı
DÖRT MADDELİK BİLDİRİ
Üçlü görüşmenin ardından liderler ortak basın toplantısı düzenlemedi. Trump ABD’ye dönmek üzere Şencen’den ayrılırken, Pekin ve Moskova medyası dört maddelik “Barış Bildirisi” üzerinde uzlaşıldığını duyurdu. Bildiride BM reformu, enerji arzı, Uluslararası Ceza Mahkemesi’nin (UCM) yetkileri ve nükleer silahlar öne çıktı. Üç ülke, BM’nin küresel sorunlara daha etkili yanıt verebilmesi için reform yapılması, petrol ve rafine ürün arzının artırılması ve enerji akışının kesintisiz sürdürülmesi konusunda anlaştı.
UCM’YE KARŞI TAVIR
Bildiride devletlerin rızasına ve yetkililerin dokunulmazlığına saygı gösterilmesi, UCM’nin yargı yetkisini kötüye kullanmaması gerektiği de vurgulandı. Bu yaklaşım, 2023’te Ukraynalı çocukların Rusya’ya kaçırılması suçlamasıyla hakkında yakalama kararı çıkarılan Putin’in yanı sıra UCM’yi uzun süredir hedef alan Trump’ın da öncelikleriyle örtüşüyor. Trump, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu hakkındaki yakalama kararının ardından mahkeme yetkililerine yaptırım uygulamıştı.
Haberin Devamı
Nükleer silahlar konusunda ise üç lider, nükleer risklerin azaltılması ve silahların yayılmasının önlenmesi konusunda diyaloğu sürdürme taahhüdünde bulundu. Ancak yeni bir silahsızlanma anlaşması, cephaneliklerin azaltılmasına ilişkin hedef veya müzakere takvimi açıklanmadı.
Şİ’DEN TRUMP’A TAYVAN UYARISI
Üçlü zirveden ayrı olarak liderler, Şencen’deki buluşma öncesinde ikili görüşmeler de gerçekleştirdi. Putin, ABD Başkanı ile yaptığı ikili görüşmede ağırlıklı olarak Ukrayna savaşının gündeme geldiğini söylerken, Kremlin danışmanı Yuri Uşakov, 30-40 dakika süren görüşmeden Putin’in “iyi bir ruh haliyle” ayrıldığını açıkladı. Putin ile Şi’nin iki saatten uzun süren ikili görüşmesinde ise stratejik ortaklık ve ekonomik ilişkiler ele alındı. İkili temaslarında ticaret, tarifeler, teknoloji kısıtlamaları ve enerji başlıklarını değerlendiren liderler, ekonomik ilişkiler ve Hürmüz Boğazı’ndaki petrol akışına odaklandı. Şi’nin görüşmede Trump’ı Tayvan konusunda da uyardığı belirtildi. Çin medyasının aktardığına göre Şi’ Washington’a dikkatli davranması çağrısında bulundu ve ABD’den “doğru olanı yapmasını” istedi.
Haberin Devamı
PUTİN AVRUPA’YI MOSKOVA’YA DAVET ETTİ
Tarihi zirvenin ardından basın açıklaması yapan Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, üçlü görüşmenin “dürüst” ve “çok yararlı” geçtiğini belirtirken, konuşmasının önemli bir kısmını Ukrayna savaşına ayırdı. Ukrayna ve Avrupa’nın barış için taviz vermeye hazır olmadığını öne süren Putin, Avrupa ülkelerinin müzakerelere katılımı konusunda ise kapıyı tamamen kapatmadı. Rusya’nın diplomatik kanallardan Avrupa başkentlerine davet göndererek temsilcilerini Moskova’ya çağırdığını açıklayan Rus lider, önce Avrupalıların müzakere masasına ne getireceğini görmek istediklerini söyledi. Putin’in açıklamalarının ardından gözler Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski’nin Berlin’deki temaslarına çevrildi. Gönüllüler Koalisyonu toplantısı için Almanya’ya giden Zelenski, ABD’li temsilciler Steve Witkoff ve Jared Kushner’ın Trump’ın zirvedeki görüşmeleri hakkında Kiev’i bilgilendireceğini söyledi. Almanya, Fransa ve İngiltere’nin ev sahipliğindeki toplantıdada Ukrayna’ya destek ve barış müzakerelerinin geleceği ele alınacak.
Haber Bültenleri ve E-Posta Tercihleri
Türkiye ve dünyadaki en güncel gelişmelerden haberdar olmak için, bültenlerin gönderileceği e-posta adresini girin.
KioskNews shows a cleaned-up reading view extracted from the publisher’s page — the original always lives on their site, not ours.