Curaçao weigerde vlucht Venezolaanse oppositieleider na 'verzoek van hogerhand'

Dick Drayercorrespondent Caribisch Gebied

De Curaçaose luchtvaartautoriteit CCAA heeft vorige week een privévliegtuig geweigerd waarmee de Venezolaanse oppositieleider María Corina Machado vanuit Panama naar Curaçao wilde reizen. De beslissing werd genomen na een "verzoek van hogerhand", zegt CCAA-directeur Peter Steinmetz tegen de NOS. Wie dat verzoek deed, daar blijven betrokkenen vaag over.

Ook navraag bij de Curaçaose regering levert daarover geen duidelijkheid op. Minister Charles Cooper zegt dat het verzoek in ieder geval niet van hem kwam. Premier Gilmar Pisas wil geen commentaar geven.

Machado is een van de belangrijkste leiders van de Venezolaanse oppositie. Ze verblijft buiten Venezuela en probeert terug te keren. Curaçao en Aruba, autonome landen binnen het Koninkrijk der Nederlanden, liggen vlak voor de Venezolaanse kust en kunnen als tussenstation worden gebruikt.

Voor het privévliegtuig HP-4DMB was op 22 september toestemming gevraagd om vanuit Panama naar Curaçao te vliegen.

Privé- en chartervliegtuigen mogen niet zomaar op Curaçao landen. Ze moeten vooraf een zogenoemde landing authorization aanvragen bij de Curaçao Civil Aviation Authority, de luchtvaartautoriteit van het eiland.

De NOS legde de kwestie voor aan Charles Cooper, de Curaçaose minister die verantwoordelijk is voor onder meer verkeer en vervoer. Op de vraag of het verzoek van hem, zijn ministerie of de Curaçaose regering kwam, antwoordde Cooper: "Van mij in ieder geval niet."

Voor verdere vragen verwees hij naar Steinmetz. Toen hem werd gevraagd naar mogelijke buitenlandse betrokkenheid, verwees Cooper naar premier Gilmar Pisas: Stel je vragen aan min Pres aub, Ik ben niet verantwoordelijk voor buitenlandse aangelegenheden."

Curaçao beslist zelf over zijn burgerluchtvaart, maar het buitenlandse beleid is binnen het Koninkrijk der Nederlanden een Koninkrijksaangelegenheid.

De NOS vroeg daarom ook Pisas wie achter het verzoek aan de CCAA zat. Hij antwoordde: "Het spijt mij zeer, maar ik heb geen commentaar op deze kwestie."

Daarmee blijft onduidelijk of het verzoek uit Curaçao kwam, vanuit Nederland of van een andere overheid.

De Venezolaanse nieuwszender NTN24 meldde op 22 september dat Machado die dag eerst vanuit Panama naar Aruba probeerde te vliegen en later naar Curaçao. Beide pogingen gingen niet door.

Het Spaanse persbureau EFE meldde later dat ook Bonaire als mogelijke tussenstop was onderzocht. Volgens een bron die bekend was met de operatie vertrok het vliegtuig uiteindelijk niet uit Panama omdat Aruba, Curaçao en Bonaire geen toestemming voor een landing hadden gegeven.

Machado's team zegt dat ze inmiddels minstens zeven pogingen heeft gedaan om Venezuela weer binnen te komen.

Staatssecretaris Eric van der Burg van Koninkrijksrelaties wil niet inhoudelijk ingaan op de mislukte terugreis van Machado. Tijdens een digitale persbijeenkomst met Caribische media zei hij dat binnen de Rijksministerraad is afgesproken dat minister van Buitenlandse Zaken Tom Berendsen namens het Koninkrijk over deze kwestie het woord voert. Volgens Van der Burg gaat het om een "zeer delicate situatie".

De Rijksministerraad bestaat uit de Nederlandse ministers en de gevolmachtigde ministers van Aruba, Curaçao en Sint-Maarten. Buitenlandse betrekkingen zijn binnen het Koninkrijk een gezamenlijke Koninkrijksaangelegenheid. Berendsen nam op 25 september deel aan de Rijksministerraad, een paar dagen nadat de vluchten van Machado naar Aruba en Curaçao waren mislukt.

De verwijzing van Van der Burg naar Berendsen bewijst dat de kwestie inmiddels op Koninkrijksniveau als een zaak van buitenlandse betrekkingen wordt behandeld.

Ook premier Rob Jetten kreeg vrijdag tijdens zijn wekelijkse persconferentie vragen over de mislukte reis. De Volkskrant vroeg hem of hij kon uitsluiten dat Nederland de reis van Machado naar Aruba en Curaçao had bemoeilijkt of onmogelijk gemaakt.

Jetten sloot dat niet uit. Hij zei dat Nederland contact onderhoudt met de Venezolaanse oppositie en vanwege de veiligheid van oppositieleden geen nadere mededelingen wil doen.

Op de vraag of Nederland verzoeken had ontvangen om op Aruba of Curaçao te mogen landen, gaf hij evenmin rechtstreeks antwoord. Hij zei wel dat er vanwege Venezuela "regelmatig contact" is met Aruba en Curaçao.

Jetten had in New York kort daarvoor gesproken met Delcy Rodríguez, de interim-president van Venezuela. Hij zei haar te hebben voorgehouden dat Machado en andere oppositieleiders vrij naar Venezuela moeten kunnen terugkeren en aan toekomstige verkiezingen moeten kunnen deelnemen.

Er is nog een luchtvaarttechnisch punt. Sinds maart moeten privé-, charter- en andere niet-geregelde vluchten minimaal 48 uur voor aankomst toestemming vragen aan de CCAA. Voor vluchten tussen Curaçao en Venezuela is daarnaast toestemming nodig van de Venezolaanse luchtvaartautoriteit INAC.

De geweigerde aanvraag voor HP-4DMB ging echter om de vlucht Panama-Curaçao. Uit de gepubliceerde regels volgt daardoor niet zonder meer dat voor die vlucht Venezolaanse toestemming nodig was.