‘Kıyafetimi ben seçerim’ krizi

Gündemimizde ‘Ne giyeceğime ben karar veririm’ sorunu var. Prenses kostümüyle AVM’ye ya da kışın terlikleriyle okula gitmek isteyen çocuklarımıza nasıl davranacağız?

Haberlerimizi Google’da Takip Edin

Gelişmelerden anında haberdar olun.

Google’da tercih edilen
kaynak olarak ekleyin

Haberin Devamı

Gülay: Gizem, biliyorsun bizim Melis’in yeğeni 5 yaşında. Geçen AVM’ye alışverişe gitmek için evde yeğenini bekliyormuş, küçük kız odadan aniden prenses kostümüyle çıkıp “Ben böyle gideceğim” demiş. “Ama partiye ya da bir etkinliğe gitmiyoruz, daha sade bir şeyler giysen” bile diyememişler çünkü neredeyse bir yıldır ne isterse onu giyiyormuş. Ayakkabısından çantasına her şeyi kendi seçen bir çocuk... Bunun daha uç örneklerini de gördüm vaktiyle; kış günü tütüyle okula giden bir arkadaşı vardı Bilge’nin. Sizde durumlar nasıl?

Gizem: Ay biliyorum o derdi Gülay ama Allah’tan Lorin’den değil. Yuvada sınıf arkadaşının böyle bir takıntısı vardı, sabahları birlikte gittiğimiz için her gün 15 dakika mutlaka onları beklerdik. Bir türlü karar veremezdi, annesinin seçimlerini reddederdi. Zorla bir şey giydirmeye kalkışan olursa da sinir krizi geçirirdi... Ne çekti annesi ya, hatırlıyorum. Lorin tam tersi canım, her sabah bana “Anneee sen seçsene” diyor. Ne verirsem de alıp giyiyor. Bazen bir arkadaşının doğum günü falan olduğunda kendisi kombin yapıyor ama onu da bana yüz
kere soruyor “Oldu mu, olmadı mı” diye...

Haberin Devamı

Gülay: Aferin ona. Bakalım Bilge’nin de bana soracağı günler gelecek mi (gülüyor)... Küçükken ne seçersem giyen çocuk ergenlikte itiraz canavarı oldu. Ne önerirsem önereyim kendi bildiğini giyiyor. En azından mevsime uygun giyinme bilinci yaşı gereği var da sağlığı için endişelenmiyoruz. 3-4 yaşında başlayan ‘ben seçerim’ durumu yazın kürklü bot ya da kışın tütü giyme gibi sorunlar olmasa komik de bir şey...

Gizem: Gerçekten çok komik. Kış günü simli yaz terliklerini giymek isterdi Lorin’in o arkadaşı. Bir ara da göbek açık giymeye takmıştı kafayı. Annesi de en son pes etmişti, aynı Melis’in yeğeninin prenses kostümüyle AVM’ye gitmesi gibi, hiç umursamadan, ne giyerse giysin dert etmiyordu. Bir süre sonra pes etmek zorunda kalıyorsun haliyle... Sanırım bireyselleşme ve kendi kararını kendi verme durumunun giyinmeye yansıması bu durum. Ebeveyn nerede sınır koymalı ya da koymalı mı bilmiyorum ama bu sorunu yaşayan herkese sabırlar diliyorum.

Haberin Devamı

Gülay: Bu sorunu sadece kız anneleri yaşıyor zannedilmesin. Bizim ekibin en yeni annelerinden Betül’ün oğlu Artun, 28 aylık oldu. Yazın sandalet asla giymemiş. Kendince haklı bir sebebi varmış. Annesi ısrar edince “Pis olur ayağım” diye ağlıyormuş (gülüyor). Super Mario’lu ve Mickey’li pijama takımlarıyla da duygusal bir bağı varmış ve hep onları giymek istiyormuş. Demek kız-erkek ya da yaş fark etmiyor. Bazı çocuklar belli bir süre giyim konusunda ısrarcı olabiliyor.

Gizem: Evet haklısın, sürekli aynı kıyafetlerle dolaşmak isteyen çocuklarda alışık olduğu kıyafetin verdiği bedensel his ve tanıdık bir parçanın sağladığı güven de asıl sebep olabiliyor. Psikolog Gülay Paralı’ya bu konuyu danıştım Gülay. Kendisinin de ilkokul çağında bir kızı var. Sebeplerini ve ebeveynlerin işini kolaylaştıracak baş etme yöntemlerini anlattı.

Haberin Devamı

Bu davranışla ne anlatmaya çalışıyor?

Psikolog Gülay Paralı

◊ 2 yaşından itibaren belirginleşen özerklik duygusu, çocuğun kendi kararlarını verme isteğini artırır. Kıyafet seçimi de bu sürecin bir parçasıdır. Ancak bazen ısrarın ardında, çocuğun henüz sözcüklerle ifade edemediği ihtiyaçlar bulunabilir.

◊ Bazı çocuklar kumaşların dokusuna, etiketlere veya kıyafetlerin bedenlerinde bıraktığı hisse karşı hassastır. Hep aynı kıyafeti seçmeleri, fiziksel rahatlık arayışından kaynaklanabilir.

◊ Okula başlama veya yeni bir ortama uyum sağlama gibi dönemlerdeyse tanıdık bir kıyafet, güven duygusunu destekleyebilir.

◊ Kızım 3 yaşındayken buna benzer sorunları birçok ebeveyn gibi ben de yaşadım. Farklı yaş gruplarının bir arada olduğu bir anaokuluna başladığında yaklaşık bir yıl boyunca Örümcek Adam ve Iron Man kıyafetlerine yoğun ilgi gösterdi. Kendinden büyük çocukların arasında güçlü kahramanlarla özdeşim kurmasının ona güç ve yeterlilik hissi veriyor olabileceğini düşünüp anlayış göstermiştim.

Haberin Devamı

◊ Çocuğu anlamak her isteğini yerine getirmek demek değildir. Sınırlar korunurken de seçim hakkı tanınabilir. “Bugün hava soğuk, bu iki kıyafetten hangisini giymek istersin” gibi bir yaklaşım hem günlük gereklilikleri gözetir hem de çocuğun özerkliğini destekler.

◊ Kızım şu an 8 yaşında ve kız çocuklarının ilgi duyduğu benzer kıyafet seçimleri var. Hâlâ giysilerini kendi seçiyor ve hatta bana da tavsiyeler veriyor. Davranışı değiştirmeden önce çocuğun ne anlatmaya çalıştığını merak etmek aslında onu anlamanın ve ilişkiyi güçlendirmenin ilk adımı.

◊ Yine de ısrarcı davranış yoğun kaygıya, belirgin sıkıntıya veya günlük yaşamda ciddi aksamalara yol açıyorsa bir çocuk ruh sağlığı uzmanına danışılmasını tavsiye ederim.