The Jerusalem PostHouthis gain ground near Red Sea shipping route as Yemen government redeploys forces - analysisInquirerDTI, FDA, ex-AMLC execs sought to testify on Duterte businessesPunchPolice arrest eight after APC, NDC clash in KanoDaily MaverickGRASSROOTS MOVEMENT: ‘Matter of life and death’ — activists reject COP31 ‘pretence’, demand real climate actionZDF heuteAktuelle Pressemitteilungen des ZDFThe South AfricanBrace for extreme heat as temperatures soar into the 40s in two provincesComplete SportsSPORTS PLANET Podcast…EPISODE 162: Mauricio Pochettino Appointment As Manchester United ManagerGlobal NewsCanada’s inflation was steady at 3.1 per cent in October, StatCan saysDeadlineDeal (Nearly) Done? UK Actors Union Equity Urges Members To Vote “Yes” On Final Offer From Pact Including Streamer Compensation, Pay Bumps & “Groundbreaking” AI ProvisionsABC News2027 Grammy nominations: Live updatesRai NewsCos'è la banca digitale Revolut senza sportelli e senza costi delle banche tradizionaliRTL BoulevardWilliam en Catherine nemen de metro in Mumbai
The Daily Newsstand · Free, Always
Monday, November 16, 2026

Z Salzburga do Warszawy. Cenne zbiory zrabowane podczas wojny wróciły do Polski i zostały zabytkiem

Translate

Cenne zbiory zrabowane podczas wojny wróciły do Polski i zostały zabytkiem

Cenne zbiory zrabowane podczas wojny wróciły do Polski i zostały zabytkiem

Źródło wideo: Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków

Źródło zdj. gł.: Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków

37 okazów przyrodniczych i 46 książek naukowych, które zaginęły w czasie drugiej wojny światowej, wróciło do Polski. W 1939 roku zostały zrabowane Państwowego Muzeum Zoologicznego w Warszawie przez Niemców. Odzyskane przedmioty trafiły do rejestru zabytków.

"Zoologiczne straty wojenne trafiły do rejestru zabytków" - ogłosił Marcin Dawidowicz, Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków.

Niemcy wywieźli okazy przyrodnicze i książki naukowe

Historia utraty eksponatów sięga listopada 1939 roku. Wówczas z Państwowego Muzeum Zoologicznego w Warszawie wywieziono liczne okazy przyrodnicze i książki naukowe. Do dziś zachował się wykaz zrabowanych przedmiotów, a nawet archiwalny film pokazujący ich wynoszenie z siedziby. Materiały te odegrały istotną rolę w późniejszym ustalaniu pochodzenia odnalezionych zbiorów.

Pierwsze działania zmierzające do odzyskania polskiego mienia podjęto już po zakończeniu wojny. W czerwcu 1945 roku nowy dyrektor austriackiego Haus der Natur w Salzburgu poinformował władze okupacyjne, że w placówce znajdują się przedmioty pochodzące z Polski.

Cenne zbiory zrabowane podczas wojny wróciły do Polski i zostały zabytkiem

Cenne zbiory zrabowane podczas wojny wróciły do Polski i zostały zabytkiem

Cenne zbiory zrabowane podczas wojny wróciły do Polski i zostały zabytkiem

Źródło zdjęcia: Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków

Cenne zbiory zrabowane podczas wojny wróciły do Polski i zostały zabytkiem

Cenne zbiory zrabowane podczas wojny wróciły do Polski i zostały zabytkiem

Źródło zdjęcia: Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków

Cenne zbiory zrabowane podczas wojny wróciły do Polski i zostały zabytkiem

Cenne zbiory zrabowane podczas wojny wróciły do Polski i zostały zabytkiem

Źródło zdjęcia: Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków

Cenne zbiory zrabowane podczas wojny wróciły do Polski i zostały zabytkiem

Cenne zbiory zrabowane podczas wojny wróciły do Polski i zostały zabytkiem

Źródło zdjęcia: Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków

Zadanie rozpoznania zbiorów powierzono dr Marii Felińskiej. Udało jej się zidentyfikować ponad 200 obiektów, wśród których znajdowały się książki, preparaty ssaków i ptaków, a także czaszki oraz szkielety.

Odnalezione przedmioty trafiły do Polski w kwietniu 1946 roku z transportem dzieł sztuki odnalezionych przez Bohdana Urbanowicza na zamku Fischhorn.

Książki z pieczęciami przedwojennego muzeum

Nie był to jednak koniec historii poszukiwań.

"W 2000 r. w bibliotece Haus der Natur znaleziono księgi z pieczęciami przedwojennego muzeum, które przekazano Muzeum i Instytutowi Zoologii PAN. Od 2010 r. Haus der Natur prowadziło projekt badawczy nad własną historią w latach 1938-1945, a w 2017 r. poinformowało Ambasadę RP w Wiedniu o identyfikacji kolejnych zrabowanych obiektów" - wyjaśnił konserwator zabytków.

Wówczas rozpoczęły się wspólne badania z Muzeum i Instytutem Zoologii Polskiej Akademii Nauk, a przedstawiciele ministerstwa kultury i PAN odwiedzili Salzburg, gdzie obejrzeli wszystkie okazy i książki. Zidentyfikowali 37 okazów i 46 książek, które wróciły do Polski w 2022 roku dzięki współpracy obu stron.

Obiekty trafiły do rejestru zabytków

Zbiory były prezentowane na wystawie "Utracone/Odzyskane" w Kordegardzie, Galerii Narodowego Centrum Kultury.

"W 2025 r. wszczęliśmy z urzędu postępowanie, które zakończyło się wpisem obiektów do rejestru zabytków ruchomych. Dzięki niemu to unikatowe świadectwo wojennych strat i trudu ich odzyskiwania jest objęte trwałą ochroną" - podsumował Marcin Dawidowicz.

View the original on TVN24 →

KioskNews shows a cleaned-up reading view extracted from the publisher’s page — the original always lives on their site, not ours.