Bulgaristan’da çalışıyorum. Nasıl emekli olurum?

Soru: 1980 Türkiye doğumluyum. 1/7/1995 SSK başlangıcım ve bu kapsamda toplam 2100 günüm var. 1999-2001 yılları arasında 18 ay Türkiye’de askerlik yaptım. 2010’dan beri Bulgaristan’da yaşamaktayım. 2020 yılında evlilikten dolayı çifte vatandaş oldum. 12-13 yıldır Bulgaristan’da çalışmaktayım. Türkiye’de nasıl emekli olabilirim. Adem Y. Sigortalılık başlangıç tarihinizin 1/7/1995 olması nedeniyle EYT kapsamında olduğunuzdan tarafınıza yaşlılık aylığı bağlanmasında yaş koşulu aranmayacaktır.

Sigortalılık başlangıç tarihinize göre emeklilik koşullarınız;

-SSK kapsamında; 25 yıllık sigortalılık süresi ve en az 5750 prim gün sayısı.

-Bağ-Kur kapsamında ise en az 9000 prim gün sayısıdır.

Mevcut durumda 2100 gününüz bulunduğundan ve halen Bulgaristan’da çalışmaya devam ettiğinizden, eksik prim ödeme gün sayınızı askerlik hizmetiniz ile Bulgaristan’da Türk vatandaşı olarak geçen çalışma sürelerinizi 3201 sayılı kanun kapsamında borçlanarak tamamlayabilirsiniz. Ancak, 3201 sayılı kanun kapsamında borçlanacağınız süreler Bağ-Kur kapsamında sayıldığından, son yedi yıllık fiili hizmet süresi (2520 gün) içinde en fazla hizmetiniz Bağ-Kur kapsamında olacağından, bu kapsamda tarafınıza aylık bağlanması gerekecektir. 3201 sayılı kanun kapsamında borçlanma yapmadan önce askerlik hizmetinizi borçlanırsanız, borçlandığınız süre SSK kapsamında hizmet olarak değerlendirilecektir. SSK kapsamında mevcut hizmet süreniz ve askerlik borçlanması (18 ay=540 gün) ile toplam hizmetiniz 2100+540=2640 gün olacaktır. SSK kapsamında emeklilik için 5750 gün gerektiğinden, 5750-2640=3110 gün eksiğiniz bulunmaktadır. Bu süreyi yurtdışı borçlanması yaparsanız SSK kapsamında emeklilik hakkınız düşecek ve Bağ-Kur kapsamında emeklilik için bu defa 9000-2640=6360 gün borçlanma yapmanız gerekecektir. Ancak Bulgaristan’daki çalışma süreniz bu kadar olmadığından (12-13 yıl) borçlanma yaparak eksik süreyi de tamamlayamamaktasınız.

Ancak, SSK kapsamında emekli olmak istiyorsanız Bulgaristan’dan sonra Türkiye’de en az 3.5 yıl SSK kapsamında çalışmanız gerekmektedir. Bu durumda sıralama şöyle olmalıdır. En son Türkiye’de SSK kapsamında çalıştığınızdan, öncelikle askerlik borçlanma talebinde bulunup 540 gün SSK kapsamında hizmet kazanmalısınız. Bu durumda, SSK emeklilik için eksik gün sayınız (5750- 2640=3110) 3110 günün son 1260 gününü SSK kapsamında çalışarak tamamlamanız kaydıyla, toplam SSK hizmetiniz 2640+1260=3900 olacak ve emeklilik için aranan 5750 günden bu süre düşüldüğünde 1850 günü yani beş yıllık bir süreyi Bulgaristan’da geçen çalışma süreleriniz borçlanmak suretiyle tamamlayabilirsiniz.

Soru: 2000 yılında 2/3 derece ve kademe ile 4/c kapsamında öğretmen olarak emekli oldum. Daha sonra dershane ve kolej olmak üzere özel öğretim kurumlarında aynı branştan öğretmenlik yaptım. Toplam 4 yıl özel sektörde çalıştım. Özel sektördeki bu çalışma sürelerimi emekliliğime ekletip hizmet süremi çoğaltıp böylece derece ve kadememi artırıp emekli maaşımı yükseltebilir miyim böyle bir imkânım var mı? Saadet I.

5434 sayılı kanun kapsamında tarafına emekli aylığı bağlanan Devlet memurlarının, emeklilik sonrası özel sektörde SSK yani 4/a kapsamında çalışmaları halinde, haklarında zorunlu olarak sosyal güvenlik destek primi uygulanmaktadır. SGDP yaşlılık aylığı alanların aylıkları kesilmeksizin çalışmalarına imkân veren ve sigortalıların çalışırken meslek hastalığına tutulması veya iş kazası geçirmesi halinde, bu sigorta kolundan gerekli yardımların yapılması için alınan bir primdir. Dolayısıyla SGDP’ye tabi çalışmalar normal hizmet gibi değerlendirilmediğinden, emekli aylıklarının yeniden hesaplanmasında dikkate alınmamaktadır. Bu durumda, emeklilik sonrası 4/a kapsamında SGDP tabi çalışmalarınızın emekli aylığınıza bir etkisi olmayacaktır.

Soru: Babam SSK’den emekli aylığı alırken öldü. Anneme ve biz üç kardeşe yetim maaşı bağlandı. Aralık ayının sonunda nikâhım olacak. Çeyiz parası da almak istemiyorum. Evlenmem nedeniyle maaşım annem ve kardeşlerime mi aktarılacak? Sevda K.

Babanızın vefatıyla emekli aylığının anneniz ve üç çocuğuna ölüm aylığı olarak bağlandığı anlaşılmaktadır. Bu durumda, annenizin 2/5, üç kardeşin her birinin ise 1/5 hisse karşılığı olmak üzere toplam 5/5 şeklinde babanızın aylığının tamamının sizlere ödenmekte olduğu anlaşılmaktadır. Evlenmeniz ve aylıktan çıkmanız durumunda, aylıkta bir eş ve iki çocuk kalacağından, hisseler 2/4 anne, 1/4 hisse ise her bir çocuk için olacak şekilde 4/4 oranında yani yine aylığın tamamı hak sahiplerine ödenecektir. Diğer bir ifadeyle, sizin aylığınız anne ve kardeşlerinize paylaştırılmış olacaktır.

SORULARINIZ İÇİN

nergis.simsek@cumhuriyet.com.tr adresine e-posta yollayabilirsiniz.