Bilgi kirliliği

Piyasalarda oluşan, yaratılan bilgi kirliliği, piyasa katılımcıları arasındaki bilgi bakımsızlığı, asimetrisi, yanlış kararlara, belirsizliğe, sağlıklı planlama yapılamamasına, haksız kazançlara, kaynakların verimli kullanılmamasına yol açmaktadır.

Piyasaların etkin bir şekilde işleyebilmesi için tüm katılımcıların, kamuoyunun sağlıklı, yeterli bilgi ve ekonomik verilere sahip olması gerekir.

Reklamlar, makyajlı mali tablolar, propaganda amaçlı açıklanan politik veriler, yanlış yönlendirmeler, irdelenmeyen çıkar beklentili haberler, piyasalarda bilgi kirliliği yaratmakta, finansal dolandırıcılığı beslemekte, krizlere ve finansal skandallara yol açmaktadır.

Hükümetlerin ekonomiye müdahalelerinin, düzenlemelerin bir amacı da piyasalardaki bilgi kirliliğini gidermek, şeffaflık sağlamaktır. Ancak AKP-MHP örtülü ortak yönetiminde kamu kurumları, sorumlu bürokratlar, piyasalarda oluşan, oluşturulan bilgi kirliliğini gidermek yerine, iktidarın propagandasına yönelik bilgi kirliliği yaratmakta, bilgi kirliliğini yaygınlaştırmaktadır.

İstatistik verilerinin derlenmesi, bulguların ve gözlemlerin irdelenmesi, neden, sonuç ilişkilerinin belirlenmesi, geleceğe ilişkin tahminde bulunma tekniğidir. Bu amaçla kamu kurumları, enstitüleri oluşturulur. Ülkemizde Devlet İstatistik Enstitüsü 1930 yılında kurulmuş, AKP-MHP ortak yönetiminde unvanı TÜİK olarak değiştirilmiştir.

Günümüzde TÜİK’in yayımladığı veriler güven vermiyor. Piyasalarda bilgi kirliliği oluşturuyor, yanıltıcı oluyor. Amaç kamuoyunu sağlıklı bilgilendirmek değil, iktidara propaganda aracı sağlamak olunca istatistik işlemini yitiriyor.

Bakanların, genelde olumlu görünürlükteki verileri açıklamada olumsuzları gizlemekte olduklarından açıklamalar aydınlatma yerine lafügüzaf düzeyinde kalmaktadır. Yandaş medya da bilgi kirliliğine destek olmaktadır.

Son fon skandalı da bilgi kirliliğinin, denetimsizliğin, görüşlerin yerine getirilmemesinin sonucudur. Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) görevleri arasında sermaye piyasası hizmet arz eden kuruluşların çalışmalarını, işlemlerini denetlemek; kamuyu aydınlatmak yer alır. Halka arzlar, fonlar, aracıların sermaye piyasasındaki işlemlerini izlemek görevleri arasındadır. Fon skandalında bu görevlerin yerine getirilmediği anlaşılmaktadır. Fonların başlangıçta Ziraat ve İş Bankası tarafında tasfiyesi öngörülmüş iken ardından politik bir kimliği olan Yılmaz yönetiminde bir izleme komisyonu kurulması, TBMM tarafından konunun araştırılması önerisinin reddedilmesi, olayda AKP’li isimlerin yer alması, içten öğrenme ile borsada işlem yapılması ile kovuşturma yapılamaması, bu konuda da bilgi kirliliği yaratmaktadır.

Bilgileri kamuoyu ile paylaşmamak, gizlemek de bilgi kirliliği yaratmaktadır. Aradan uzun zaman geçmesine karşın, Gürcistan semalarında C-130 uçak kırımı, Ankara’da Libya heyeti uçağı kırımı hakkında kamuoyu yeterince aydınlatılmamış, yeterli bilgi verilmemiştir. Bilgi gizlemek, görevi yerine getirmemektedir. MSB’nin itibarı, güvenirliliği zedelenmemelidir. Kişiler, yaranma uğruna kurumların itibarına zarar vermemelidir.

Bilgi kirliliğini gidermek için “halka yanıltıcı bilgiyi yayma” suç olarak düzenlenmiştir. Bilgi kirliliği, yanıltıcı bilgi; politik figürler, kamu kurumları tarafından yaratılmakta; doğru bilgiye ulaşma, kirliliği giderme ise cezalandırılmaktadır.