Seçim yenilgisi sonrası Sırp devlet televizyonundan özür: 'Yıllar boyunca görevimizi yerine getiremedik'

Sırbistan'da Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić'in partisinin 12 yıllık iktidarını sona erdiren seçim yenilgisi, ülkedeki medya kuruluşlarında da değişim sürecini başlattı. Öğrencilerin öncülüğünde kurulan Öğrenci Listesi'nin (Student List) seçimleri kazanmasının ardından, devlet televizyonu Radio Television Vojvodina (RTV), geçmişteki taraflı yayınları nedeniyle kamuoyundan özür diledi.

Ülkenin kuzeyindeki Voyvodina bölgesinde yayın yapan kanalın haber sunucusu Goran Eror, canlı yayında yaptığı açıklamada, gazetecilik sorumluluklarını yıllarca yerine getirmediklerini kabul etti.

Eror, "Yıllarca görevimizi yerine getiremedik. Sessiz kaldık, görmezden geldik, olayları tek taraflı aktardık ve sorulması gereken soruları sormadık. Bunun için izleyicilerimizden özür diliyoruz" ifadelerini kullandı.

Seçim sonuçlarının ardından RTV'de ilk üst düzey istifa da yaşandı. Kanalın Genel Yayın Yönetmeni Vekili Nenad Čačić görevinden ayrıldı.

Kanal yönetimi ayrıca seçim gecesi yayımlamadığı görüntüleri ertesi gün ana haber bülteninde ekrana taşıdı. Öğrenci Listesi'nin zaferini kutlayan binlerce kişinin görüntüleri, haber bülteninin açılışında yer aldı.

Siyasi analistler, yeni yönetimin yolsuzlukla mücadele ve devlet kurumlarının siyasi etkiden arındırılması kapsamında geniş çaplı değişikliklere gidebileceğini belirtiyor. Özellikle medya ve yargı kurumlarında üst düzey görev değişiklikleri yaşanabileceği değerlendiriliyor.

PROTESTOCULAR TELEVİZYON KANALINI BASTI

Seçim zaferinin ardından iktidara yakın yayın politikalarıyla eleştirilen diğer medya kuruluşları da protestoların hedefi oldu.

Pazartesi akşamı yaklaşık 30 gösterici, Informer TV'nin haber merkezine girdi. Kanalın canlı yayını sırasında içeri giren protestocular, televizyonun sahibi ve Genel Yayın Yönetmeni Dragan Vučićević'in etrafını sardı.

Göstericiler, "Özgür Sırbistan'da işler böyle yürür" ve "Vučić şimdi nerede?" sloganları attı. Bazı protestocular ise Vučićević'in tutuklanmasını talep etti.

Sırbistan'daki öğrenci hareketi, kamu yayıncısı Sırbistan Radyo Televizyonunun (RTS) üst yönetimini de istifaya çağırdı.

Öğrenciler, Vučić yönetimi boyunca RTS'nin protestoları yeterince haberleştirmediğini ve iktidarın söylemlerini sorgulamadan yayımladığını savundu.

Salı günü yayımlanan açık mektupta, "RTS Genel Müdürü'nün, yardımcısının, haber yayınlarından sorumlu genel yayın yönetmenlerinin ve tüm haber editörlerinin istifasını talep ediyoruz" denildi.

Açıklamada ayrıca, öğrencilere ve farklı görüşlere sahip yurttaşlara yönelik hakaret içerikli ifadelerin eleştirel bir süzgeçten geçirilmeden yayımlanmasının kabul edilemez olduğu vurgulandı.

RTS'nin seçim gecesindeki yayın politikası da eleştirilerin odağına yerleşti. Vučić'in yenilgiyi kabul etmesinin ardından kanal, başkent Belgrad'daki gelişmeleri aktarmayı durdurdu. Buna karşın binlerce kişi sabahın ilk saatlerine kadar sokaklarda seçim sonucunu kutlamayı sürdürdü.

İKİ YILLIK PROTESTOLAR İKTİDAR DEĞİŞİKLİĞİYLE SONUÇLANDI

Sırbistan'da siyasi dengeleri değiştiren süreç, Kasım 2024'te Novi Sad kentindeki tren istasyonunda beton sundurmanın çökmesiyle başladı. Facianın 16 kişinin yaşamını yitirmesine yol açması, ülkede büyük tepki yarattı.

Olayın ardından yolsuzluk, kamu ihalelerinde usulsüzlük ve denetim eksikliği iddialarıyla başlayan gösteriler, kısa sürede ülke geneline yayıldı.

Üniversite öğrencilerinin öncülük ettiği protestolar, zamanla Vučić yönetimine karşı geniş katılımlı bir toplumsal harekete dönüştü.

Yaklaşık iki yıl süren eylemler, pazar günü yapılan seçimlerde iktidar değişikliğiyle sonuçlandı.

Oyların neredeyse tamamının sayıldığı seçimlerde Öğrenci Listesi, yüzde 52,8 oy alarak büyük bir zafer kazandı.

Hareketin 250 sandalyeli parlamentoda yaklaşık 140 milletvekilliği elde etmesi bekleniyor. Bu sonuç, Öğrenci Listesi'ne başka partilerle koalisyon kurmadan hükümet oluşturma imkânı tanıyor.

Belirli bir siyasi lider etrafında örgütlenmeyen hareketin, hafta içinde başbakan adayını açıklayarak hükümeti kurması bekleniyor.

Yeni yönetimin öncelikleri arasında yolsuzlukla mücadele, kamu kurumlarının bağımsızlığının güçlendirilmesi ve medya üzerindeki siyasi baskıların sona erdirilmesi bulunuyor.

MACARİSTAN'DA DA BENZER BİR ÖZÜR GELMİŞTİ

Sırbistan devlet televizyonunun özür açıklaması, Macaristan'da Viktor Orbán'ın Fidesz partisinin nisan ayında seçimleri kaybetmesinin ardından yaşanan benzer bir gelişmeyi hatırlattı.

Macaristan'ın ana devlet televizyonu, seçimlerden üç ay sonra ekranı karartarak izleyicilerine bir özür mesajı yayımlamıştı.

Siyah ekran üzerinde, "Kamu medyası yalan söyleyemez. Yıllarca yalan söylediğimiz için özür diliyoruz" ifadeleri yer almıştı.

Sırbistan'da medya kuruluşlarının bağımsızlığı uzun süredir tartışma konusu.

Sınır Tanımayan Gazeteciler (RSF) tarafından hazırlanan 2026 Dünya Basın Özgürlüğü Endeksi'nde Sırbistan, 180 ülke arasında 104'üncü sırada yer aldı.

Ülke, bu sonuçla endeksteki en düşük sıralamasına gerilerken Avrupa Birliği ve Balkanlar bölgesinde basın özgürlüğü açısından en kötü performansı gösteren ülke oldu.