Pielęgniarka wypisze więcej leków. Co zmieni "porada infekcyjna"?

W szczycie sezonu grypowego notuje się w Polsce nawet do 350-400 zachorowań na sto tysięcy mieszkańców - wynika z danych Centrum e-Zdrowia. Co roku donosimy też o przepełnionych przychodniach i problemach z niedostateczną dystrybucją leków przeciwwirusowych. Nowe przepisy mają częściowo rozwiązać te problemy. Niektóre leki będzie mogła wypisać pielęgniarka, a wcześniejsza wizyta u lekarza nie będzie konieczna.

Nowe świadczenie da więcej możliwości leczenia infekcji

Na liście leków, które będą mogły ordynować pielęgniarki, znalazły się m.in. przeciwwirusowy oseltamivir (stosowany w leczeniu grypy A i B), steryd do nosa (mometazon), leki mukolityczne rozrzedzające wydzielinę (erdosteina i karbocysteina) oraz antybiotyk na zakażenia gardła (cefadroksyl).

Uregulowana ma zostać również kwestia leków bez recepty - pielęgniarki i położne będą mogły oficjalnie ordynować i wypisywać recepty na preparaty z kategorii OTC.

Wprowadzenie tego świadczenia ma na celu zwiększenie dostępności do świadczeń zdrowotnych udzielanych przez pielęgniarki oraz zapewnienie bardziej efektywnego wykorzystania ich kompetencji zawodowych, w szczególności w okresach zwiększonej zachorowalności na infekcje sezonowe - czytamy w ocenie skutków regulacji.

Pielęgniarki mogą już teraz wypisywać szczepionki

Już teraz, zgodnie z dotychczasowym brzmieniem zmienianego rozporządzenia, pielęgniarki mogą natomiast wypisywać recepty na szczepionki dla dzieci powyżej dziewiątego roku życia i dorosłych. Ministerstwo Zdrowia informowało na początku tego tygodnia, że w aptekach są dostępne trzy rodzaje szczepionek przeciwko grypie na sezon 2026/2027, które zgodnie z wykazem Ministerstwa Zdrowia objęte są 50-procentową refundacją na receptę: Vaxigrip, Influvac i Efluelda.

Szczepionki Vaxigrip i Influvac są przeznaczone dla osób od ukończenia szóstego miesiąca życia i są dostępne również w wykazach bezpłatnych leków dla osób w wieku 18-65 plus oraz w programie Ciąża Plus. Szczepionka Efluelda jest przeznaczona dla osób od 60. roku życia i nie została ujęta w wykazach bezpłatnych leków.

Do 30 czerwca 2026 r. refundacją objęte były szczepionki przeciw grypie czterowalentne, a od 1 lipca 2026 r. zostały one zastąpione refundowanymi szczepionkami trójwalentnymi, przy zachowaniu podobnych wskazań oraz zasad dostępności. Zmiana ta wynika z zaleceń Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) dotyczących składu szczepionek na sezon szczepień przeciw grypie.

Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) w każdym sezonie przeciwko grypie powinno zostać zaszczepionych co najmniej 75 proc. osób po 65. roku życia. Wtedy jest największa gwarancja, że seniorzy dzięki szczepieniom unikną ciężkiego przebiegu tej choroby oraz przedwczesnego zgonu. "W Polsce sezon epidemiczny grypy trwa od października do maja, a szczyt zachorowań od stycznia do marca, aczkolwiek w poszczególnych sezonach ten czas może się nieznacznie różnić. Optymalnie czas szczepienia przeciw grypie powinien mieć miejsce przed rozpoczęciem okresu zwiększonej zachorowalności na grypę" - przypomniał resort.

Leczenie ran i opieka nad kobietami w ciąży - kolejne uprawnienia pielęgniarek

Nowe rozporządzenie rozszerzy także wykaz badań diagnostycznych, na które pielęgniarki i położne mają prawo wystawiać skierowania. Do grupy badań biochemicznych i immunochemicznych w surowicy krwi dodano badanie poziomu białka w ramach leczenia ran oraz stężenia ferrytyny we krwi w ramach sprawowania opieki nad kobietą w ciąży.

Projektowane przepisy przyczynią się do zwiększenia dostępności świadczeniobiorców do świadczeń zdrowotnych, bez konieczności odbycia przez świadczeniobiorcę wizyty lekarskiej, a także poprawy statusu zawodowego pielęgniarek i położnych poprzez uzyskanie szerszych uprawnień i kompetencji zawodowych, jako potwierdzenie poziomu wykształcenia, zdobytej wiedzy i doświadczenia zawodowego - czytamy w ocenie skutków regulacji.

Przepisy mają wejść w życie po 14 dniach od dnia ogłoszenia. Projekt został skierowany do konsultacji 11 września. Na zgłaszanie uwag jest 30 dni.