Japan overweegt nucleaire onderzeeërs die maandenlang onder water kunnen blijven om China tegen te gaan

• Japan overweegt kernonderzeeërs om de groeiende maritieme invloed van China tegen te gaan.
• Nucleaire voortstuwing biedt een superieur uithoudingsvermogen en betere onopvallendheid dan conventionele dieselvloten.
• Hoge kosten en wettelijke beperkingen vormen aanzienlijke belemmeringen voor de aanschaf.

Japan onderzoekt momenteel de mogelijkheid om nucleair aangedreven aanvalsonderzeeërs in zijn maritieme strategie op te nemen om de toenemende maritieme invloed van China in de Stille Oceaan tegen te gaan.

Nu Peking zijn maritieme operaties uitbreidt tot buiten de Eerste Eilandketen, stuit de huidige conventionele vloot van Tokio op beperkingen wat betreft het bereik van de bewaking en de actieradius. Bijgevolg zou een voor december 2026 geplande veiligheidsherziening nucleaire voortstuwing officieel kunnen toevoegen aan de onderzoeksprioriteiten van Japan.

De operationele drijfveer voor deze verschuiving komt voort uit de behoefte aan een grotere inzetduur in de westelijke Stille Oceaan. Hoewel de diesel-elektrische onderzeeërs van de Taigei-klasse gebruikmaken van geavanceerde lithium-ionbatterijen voor een stille werking, moeten ze nog steeds periodiek naar de oppervlakte komen om op te laden, wat het risico op detectie vergroot.

Kernreactoren zouden daarentegen hogere, aanhoudende snelheden mogelijk maken en de mogelijkheid bieden om maandenlang onder water te blijven, waardoor de reistijd aanzienlijk wordt verkort en de tijd die op de post wordt doorgebracht tijdens verre bewakingsmissies wordt verlengd.

Financiële en logistieke belemmeringen

De overgang naar kernenergie brengt echter forse financiële en logistieke hindernissen met zich mee. Schattingen wijzen erop dat een vloot van drie onderzeeërs ongeveer 25 miljard dollar (21,7 miljard euro) zou kunnen kosten, waarbij de prijs per onderzeeër tussen de 6 miljard en 8,4 miljard dollar (tussen 5,2 en 7,3 miljard euro) ligt.

Naast de aanschaf zou Japan fors moeten investeren in gespecialiseerde infrastructuur aan wal, het beheer van kernbrandstof en een nieuw korps van personeel dat is opgeleid voor het werken met reactoren. Deze vereisten zouden een aanzienlijke druk leggen op de Zelfverdedigingsmacht, die nu al kampt met een tekort aan rekruten.

Politiek debat

Binnen de regeringscoalitie bestaan er politieke meningsverschillen over het tempo van deze overgang. Terwijl de Japan Innovation Party pleit voor een snelle invoering – waarbij kernenergie wordt gekoppeld aan de behoefte aan verticale lanceersystemen voor langdurige operaties – blijft de Liberale Democratische Partij (LDP) voorzichtig.

De LDP weegt de operationele voordelen af tegen de enorme kosten en de mogelijke juridische complicaties met betrekking tot de Japanse kernenergiewetten inzake “vreedzame doeleinden”.

Juridische en diplomatieke uitdagingen

Juridisch gezien zou het project een herinterpretatie van de Basiswet op Atoomenergie of nieuwe wetgeving vereisen om militaire nucleaire voortstuwing toe te staan. Bovendien zou een dergelijke stap waarschijnlijk diplomatieke wrijving met Peking veroorzaken, dat deze ontwikkelingen beschouwt als een teken van herbewapening.

Op binnenlands vlak moet de regering ook rekening houden met de gevoeligheid van het publiek ten aanzien van reactieveiligheid en de historische herinnering aan nucleaire incidenten.

AUKUS-pact

Tokio kijkt naar internationale precedenten, zoals het AUKUS-pact tussen Australië, het Verenigd Koninkrijk en de VS, en de eigen onderzeeërambities van Zuid-Korea. Deze voorbeelden laten zien dat soevereine nucleaire capaciteiten sterk afhankelijk zijn van overeenkomsten voor het delen van technologie en industriële voorbereidingen op de lange termijn.

De gefaseerde aanpak van Australië toont bijvoorbeeld aan dat opleiding en infrastructuur enkele jaren vooraf moeten gaan aan de daadwerkelijke levering van de onderzeeërs.

Evaluatie in december

Uiteindelijk zal de evaluatie in december bepalen of Tokio de technologie louter bestudeert of zich vastlegt op een aankooptraject. Om de investering te rechtvaardigen, moeten de planners aantonen dat de strategische waarde van permanente dekking in de Westelijke Stille Oceaan opweegt tegen de daarmee gepaard gaande lasten van het onderhouden van twee verschillende klassen onderzeeërs en de bijbehorende infrastructuur. (fc)

Wil je meer defensienieuws ontvangen? Schrijf je in op onze wekelijkse Defensie Insider-nieuwsbrief

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!