Deelmobiliteit likt haar wonden na de rellen: 'Vandaag kost ons meer dan het oplevert'

Vier lijnbussen, vier deelauto's, enkele bushokjes, meerdere vuilnisbakken en tientallen deelsteps en deelfietsen. Dat is de voorlopige materiële balans van de vernielingen in het centrum van Brussel vrijdag.

De schade is aangericht door amokmakers die in de marge van de vakbondsbetoging door de stad trokken. Daarbij hebben opvallend veel deelvoertuigen het moeten ontgelden. Zo hebben relschoppers tientallen deelsteps en deelfietsen op een hoop gegooid en in brand gestoken aan het Centraal Station.

Deelstepbedrijf Dott zegt ''geschokt'' te zijn door "meerdere incidenten waarbij deelvoertuigen in brand zijn gestoken", zo laat het bedrijf weten aan BRUZZ. Hoe groot de schade is, is momenteel nog onduidelijk. De operatoren zijn die nog aan het opmeten, klinkt het bij Dott, Bolt en Voi. Maar beelden van de rellen laten zien dat zeker tientallen deelsteps en –fietsen in vlammen zijn opgegaan.

Schade opmeten

"Wij hebben nog geen zicht op hoeveel van onze fietsen beschadigd zijn geraakt, maar zeker twintig voertuigen zijn momenteel (vrijdagnamiddag, red.) offline rond het Centraal Station", zo verklaart Yessin Aatache, de woordvoerder van de Zweedse aanbieder Voi. Dat bedrijf heeft enkel deelfietsen in Brussel.

Aatache vermeldt ook dat een medewerker van Voi is aangevallen door relschoppers. "Zij hadden het vooral gemunt op zijn bakfiets, maar de medewerker is zelf lichtgewond geraakt en erg geschrokken. Dat gebeurde in de buurt van Lemonnier."

Ook operator Bolt, dat zowel deelfietsen als deelsteps heeft, weet nog niet hoe groot de schade is. "Onze eerste prioriteit is nu de veiligheid van onze gebruikers en technische teams. Die zijn bezig om de beschadigde steps en fietsen op te pikken", zegt woordvoerder Guillaume Burland.

"De omvang van de schade is op dit moment nog onbekend, maar het gaat mogelijk om wel 40 fietsen en e-steps in het gewest, met een geschatte impact van 40.000 euro, alleen al voor de apparatuur", zo schat Dott vrijdagavond. "Hoewel wij verzekerd zijn, dekt de verzekering de kleine beschadigingen niet", geeft het bedrijf toe.

Duizenden steps

Op de vraag of de aanbieders hun voertuigen niet beter hadden weggehaald, antwoordt Aatache dat Voi dat wel degelijk heeft gedaan. "Wij hebben preventief fietsen verwijderd langs het parcours van de betoging, dat gebeurde op vraag van het Brussels Gewest."

"Maar wij wilden onze dienstverlening niet volledig stilleggen. De Brusselaars rekenen op deelfietsen, zeker op stakingsdagen wanneer het openbaar vervoer niet rijdt", zo legt hij uit. "Daarbij is het ook niet simpel om te voorspellen waar het precies zal losbarsten, het is elke keer ergens anders. Bovendien brengen vandalen fietsen mee van andere locaties verderop." Ook Bolt laat weten dat het voertuigen heeft verwijderd, maar dat dat niet volstond.

Dott deelt mee dat het 'grote inspanningen' heeft geleverd om voertuigen te verwijderen. Maar "met een vloot van 6.500 voertuigen, waarvan minstens 2.000 in de getroffen wijken, is het niet mogelijk om de zone in korte tijd volledig te ontruimen".

Poppy

Niet alleen fietsen en steps werden in brand gestoken, ook autodeelbedrijf Poppy deelde vrijdag in de klappen. Een deelwagen werd op zijn dak geduwd en in brand gestoken aan het Zuidstation. "Wij hebben momenteel weet van drie tot vier voertuigen die beschadigd zijn", zo zegt CEO Marko Raspudic van Poppy Mobility.

Het is voor Poppy dan ook niet eenvoudig om de auto's preventief weg te halen. "Wij zijn free-floating, dus een klant kan een wagen achterlaten in een zone met risico op vandalisme. Bovendien, als we veel wagens zouden weghalen, heeft dat een negatieve impact op onze dienstverlening."

Hoe duur de schade uitvalt voor het bedrijf en of alle voertuigen definitief verloren zijn, kan hij nog niet zeggen. Wat zeker is, is dat de vandalenstreken het bedrijf pijn doen. "Wij zijn voor dit soort vandalisme niet verzekerd. Het maakt de situatie voor ons moeilijker, het doet onze kosten oplopen. "

"Maar dit is ook nadelig voor de duizenden Brusselaars die op ons rekenen als vervoersoplossing. Wij willen er voor hen zijn, ook op een dag als vandaag."

Hoe groot het verlies is voor de deelfietsoperatoren, kunnen of willen ze niet meedelen. Maar volgens Aatache gaat het niet om "fietsjes van 500 euro", de schade voor het bedrijf loopt op tot duizenden euro's. "Een dag als vandaag (vrijdag, red.) kost ons meer dan het oplevert, ondanks met het hogere gebruik door de staking."

Daarom zal het bedrijf de kosten van de schade proberen te verhalen op de amokmakers. "Wij zullen ons burgerlijke partij stellen, en hopen dat de politie de vandalen zal identificeren en oppakken. Want zo kunnen wij niet blijven werken." Ook Bolt overweegt juridische stappen. Dott verklaart "in nauw contact" te staan met de politie. "We volgen de situatie dagelijks en kunnen verdere, strengere maatregelen nemen."

"Wij hebben een goede samenwerking met de Brusselse politie en de Stad, en zullen in overleg met hen de nodige stappen ondernemen. Vandalisme is uiteraard onaanvaardbaar", zo besluit CEO Marko Raspudic van Poppy.