Het einde van blind overbieden: druk op de huizenmarkt neemt af

De druk lijkt iets van de ketel op de woningmarkt, nu het aantal overbiedingen daalt. Het afgelopen kwartaal werd bij bijna twee derde van de huizen boven de vraagprijs geboden, tegenover ruim 72 procent een jaar eerder.

Hypotheekexpert Wesley van der Ham ziet een opvallende trend. "Volgens makelaars die ik spreek, krijgt de markt weer wat ademruimte. Na een periode waarin overbieden de norm was, wordt er nu duidelijk minder overboden."

Van der Ham vertelt aan NU.nl dat deze ontwikkeling al langere tijd gaande lijkt, maar dat het nu ook hardop wordt uitgesproken. "We zien dit zowel regionaal als landelijk gebeuren." Als belangrijkste oorzaak voor deze trend noemt hij de gestegen hypotheekrente.

De laatste woningmarktcijfers van makelaarsvereniging NVM laten hetzelfde beeld zien. Hoewel overbieden minder vanzelfsprekend wordt, blijven de verschillen per woningtype groot. Bij tussenwoningen gebeurt het nog altijd het vaakst (74 procent). Bij appartementen ligt dat op 70 procent. Bij vrijstaande huizen gebeurt dat het minst vaak en werd in 44 procent van de gevallen overboden.

Of boven de vraagprijs moet worden geboden, hangt volgens de NVM sterk af van het type woning en de regio. Voor verkopers betekent de lichte daling dat een opbrengst ruim boven de vraagprijs niet meer gegarandeerd is. Een woordvoerder van Vastgoed Nederland herkent dit beeld. "Dat horen wij ook terug van onze leden. Al zien we wel dat dit regionaal kan verschillen."

Niet iedereen heeft zin in hoge maandlasten

De rentestand is het hoogst in jaren. De hypotheekrentes schommelen voor de meest gekozen rentevaste periodes momenteel tussen de 4,2 en 5,2 procent voor leningen met Nationale Hypotheek Garantie (NHG). "Daardoor kunnen mensen minder lenen, wat ook effect heeft op het biedproces", zegt Van der Ham. Met minder financiële ruimte zijn mensen toch minder geneigd met nog een flink bedrag over de vraagprijs heen te gaan.

Daarnaast ziet de hypotheekexpert dat ook de geopolitieke onzekerheid en de inflatie een rol spelen. "Niet iedereen heeft het ervoor over om zelfs als ze dat zouden kunnen, een hogere hypotheek af te sluiten en zo te overbieden, omdat dat leidt tot hogere maandlasten. En dat willen mensen liever niet."

Met een afkoelende markt, ruimer aanbod en minder concurrentie zijn het er de omstandigheden ook niet naar om tegen elkaar op te bieden, vindt hij. Makelaar Frits Markus plaatst daar kanttekeningen bij. Tegen NU.nl zegt hij dat de gestegen hypotheekrente kopers weliswaar iets meer lucht geeft, maar dat dat absoluut geen einde maakt aan het overbieden.

Op zoek naar een nieuw evenwicht

Hij ziet makelaars vooral met elkaar concurreren en huizen daarom vaak voor een te hoge prijs in de markt zetten. Hoe hoger de prijsstelling, hoe sneller je een huizenkoper binnenhaalt als klant. Het zijn wat hem betreft dus vooral de ambitieuze makelaars en de onwetendheid van huizenkopers die uitmaken of er flink wordt overboden of niet.

Terug naar de cijfers: die laten zien dat overbieden weliswaar nog steeds voorkomt, maar wel minder vanzelfsprekend lijkt te worden. De huidige financiële omstandigheden zorgen weliswaar voor een tijdelijke afkoeling, maar van een definitieve omslag is volgens Van der Ham geen sprake. "Als de hypotheekrente daalt, kan de vraag naar woningen snel weer aantrekken", waarschuwt hij. "Kopers moeten dan waarschijnlijk opnieuw flink tegen elkaar opbieden."

Sarah volgt het economische nieuws. Ze is gespecialiseerd in de woningmarkt. Denk daarbij aan de woningnood, uitpondgolf en hypotheekrenteaftrek. Mail je tips of vragen.