Z Budzanowa do Hollywood, uczył Marilyn Monroe i Marlona Brando. 125. rocznica urodzin legendy kina

Dziś 125. rocznica urodzin Lee Strasberga – legendarnej postaci Hollywood, wybitnego nauczyciela aktorstwa, który pracował z największymi gwiazdami kina. Mało kto pamięta, że ten mentor wielu artystów miał polskie korzenie. Przyszedł na świat 17 listopada 1901 roku w Budzanowie, na dawnych ziemiach polskich, dziś znajdujących się na zachodzie Ukrainy. Wychowywał się w żydowskiej rodzinie, w trudnych warunkach materialnych. Gdy miał zaledwie siedem lat, razem z rodzicami wyemigrował do Nowego Jorku w poszukiwaniu lepszego życia.

Al Pacino i Lee Strasberg na planie filmu „Ojciec Chrzestny II” /PAP

Strasberg dorastał w dzielnicy Lower East Side. Już od najmłodszych lat fascynował się teatrem – pierwsze role odgrywał na nowojorskich scenach w języku jidysz. 

To właśnie w tym okresie zetknął się po raz pierwszy z teoriami Konstantina Stanisławskiego, które całkowicie odmieniły jego podejście do aktorstwa.

Twórca metody, która zmieniła Hollywood

To Strasberg sprawił, że amerykańskie aktorstwo zrobiło imponujący krok naprzód. Był jednym z pierwszych nauczycieli, którzy na poważnie wdrożyli zasadę tzw. realizmu psychologicznego, polegającego na głębokim wczuwaniu się aktora w psychikę odgrywanej postaci. Dla amerykańskich artystów to właśnie metoda Strasberga stała się przepustką do autentycznych, niezapomnianych kreacji.

W 1931 roku Strasberg był współzałożycielem słynnego Group Theatre, kolektywu artystów, który na zawsze odmienił nowojorski teatr. Jednak prawdziwą sławę przyniosła mu działalność edukacyjna. Jako dyrektor artystyczny nowojorskiej szkoły „Actors Studio” od 1949 roku stał się legendarnym mentorem dla takich gwiazd jak Marlon Brando, Marilyn Monroe, Al Pacino, Robert De Niro czy Paul Newman. Zresztą wielu z nich do dziś otwarcie przyznaje, że Strasberg zmienił ich życie i podejście do zawodu.

Sukcesy na scenie i ekranie

Chociaż Strasberg poświęcił się głównie pracy pedagogicznej, sam również próbował sił jako aktor i reżyser. Jego najbardziej pamiętana kreacja filmowa to rola Hymana Rotha w kultowej produkcji „Ojciec chrzestny II” w reżyserii Francisa Forda Coppoli. Za tę postać otrzymał nominację do Oscara, ustępując jednak swojemu uczniowi, Robertowi De Niro.

Strasberg zagrał także m.in. w „W starym, dobrym stylu”, „Skrzyżowaniu Kassandra” i „…i sprawiedliwość dla wszystkich”.

Oprócz tego prowadził własne szkoły aktorstwa – w tym słynny „Lee Strasberg Theatre and Film Institute” w Nowym Jorku i Los Angeles – oraz reżyserował i produkował dziesiątki spektakli teatralnych na Broadwayu.

Był trzykrotnie żonaty, doczekał się czwórki dzieci. 

Zmarł 17 lutego 1982 roku w Nowym Jorku na zawał serca, pozostawiając po sobie potężną spuściznę – szkoły i ideę aktorstwa, do której wciąż nawiązuje kolejne pokolenie artystów.