Eğirdir’e İstiklal Madalyası verilmeli

Millî Mücadele döneminde Anadolu’ya açılan iki kapı bulunur. Biri karayolunun kullanıldığı İzmit kapısı, diğeri de deniz yolu ile Anadolu’ya geçmek için kullanılan İnebolu kapısı. İnebolu, bu anlamda önemli bir geçiş noktasıdır. Mustafa Kemal Paşa da Kurtuluş Savaşı’nın en ateşli günlerinde “Gözüm Sakarya'da, Dumlupınar'da, kulağım İnebolu'da” cümlesini kurarak İnebolu’ya verdiği önemi ifade etmiştir. Birçok vatansever de Milli Mücadele döneminde İstanbul’dan İnebolu’ya gizlice vapurla geçer, sonra da Ankara’ya ulaşır. İnebolu, son yıllarda hak ettiği değeri görmeye başladı, “İstiklal Yolu” projesiyle İnebolu’dan başlayıp Kastamonu-Çankırı üzerinden Ankara'ya uzanan bir güzergâh oluşturuldu. Belgeseller yapıldı ve İnebolu Kurtuluş Savaşı’ndaki rolünden dolayı Meclisimiz tarafından Beyaz Şeritli İstiklal Madalyasına layık görüldü.
“EĞİRDİR’E MADALYA VERİLMELİ”
Öte yandan Isparta ilimizin Eğirdir ilçesi de benzer şekilde bir madalyaya sahip olmalıdır. Çünkü Sakarya Muharebesi’nden Büyük Taarruz’a kadar yaklaşık bir yıllık çatışmasız geçen süreçte Batı Cephesine erzak, giysi, cephane, her türlü savaş malzemesi Eğirdir ve Eğirdir Gölü üzerinden sevk edilmiştir. İnebolu bu konuda hak ettiği değeri almışken maalesef Eğirdir ilçesi geri planda kalmıştır. Elbette bunun bir nedeni de savaş sırasında yapılan tüm bu askeri çalışmaların gizlilikle yürütülmüş olmasıdır.
Eğirdir neden önem taşımaktadır? Bu sorunun yanıtını yıllar boyu Eğirdir, İznik ve Kurtuluş Savaşımız üzerine araştırmalar yapan tarihçi Sayın Recep Bozkurt detaylı bir şekilde anlatır. Günümüzde sahaflarda dahi bulmanın güç olduğu “Ulusal Kurtuluş Savaşı’nda Eğirdir” adlı kitabında ilçenin Kurtuluş Savaşı’ndaki rolünü satırlara döker. Coğrafyayı adım adım anlatır. Bozkurt, kitabında Eğirdir’in lojistik üssü olduğunun altını çizerken Eğirdir İstasyonu’nun da mutlaka müze olması gerektiğini ifade eder. Çünkü Eğirdir, Kurtuluş Savaşı’nın gizli öznesidir.
“EĞİRDİR’İN ÖNEMİ”
Geçtiğimiz günlerde Recep Bozkurt Eğirdir’in neden önemli ve özel olduğunu bir köşe yazısı ile anlattı. Ben de Eğirdir’e dikkat çekmek istedim. Osmanlı döneminde Anadolu’daki ilk demiryolu hattı İzmir – Aydın demiryolu hattıdır ve İngilizler, Ege’den Çin’e uzanan bir demiryolu ağı oluşturmak ister. 1856 yılında da İzmir – Aydın demiryolu hattının temeli atılır. Bu hat 1912 senesinde Eğirdir’e ulaşır. Demiryolu Eğirdir’e ulaşınca da “Şimendifer İşletme Kumpanyası” adıyla Fransızlar göldeki ulaşımı eline alır. İngilizler de Yılanlı Ovası ile Ayvalı Köyü arasında var olduğu düşünülen petrol yataklarına göz koyar. 30 Ekim 1918 günü imzalanan Mondros Mütarekesi’nin ardından Anadolu’da başlayan direnişle Eğirdir Gölü üzerindeki Fransızlara ait olan deniz araçlarına el konulur. Kurulan Deniz Komutanlığı ile göl üzerinde bir de Bahriye Müfrezesi teşkil edilir. Öte yandan Yunan işgalinin dışında kalan Türk bölgesindeki tek demiryolu hattı Köşk-Eğirdir Demiryolu Hattı olur ve bu nedenle Eğirdir’in önemi daha da artar. İtalyanların 1921 yılının ortalarında bölgeden çekilmesi ile Antalya – Burdur - Baladız hattı üzerinden erzak, cephane ve hatta demonte uçaklar Eğirdir’e sevk edilir. Sadece buradan değil İnebolu’dan getirilen ve Batı Cephesine götürülmek istenen cephane yine Eğirdir Gölü üzerinden cepheye nakledilir. 1921 senesinin sonbaharında “Akşehir-Eğirdir-Dinar Lojistik Yolu”, sonra da su yolu olarak “Eğirdir - Aşağıkaşıkara- Şuhut Lojistik Yolu” faaliyete geçer. Geceleri de düşmana fark ettirilmeden gizlice dekovil hatları çekilerek bu malzemeler kara yolu ile cepheye taşınır. Bir de Eğirdir’de telgraf hatları oluşturularak istihbarat ve haberleşme sağlanır. Eğirdir hem SAD Harekât Planı’nın hem de K Savunma Planı’nın en mühim noktası olur. Ayrıca Eğirdir’de Büyük Taarruz’da yaralanacak askerlerin tedavisi için camiiler ve büyük evler hastaneye dönüştürülür. “Eğirdir-Baladız-Dinar-Çivril Demiryolu Hattı”nda işleyen vagonlar da yaralıları taşımak için yeniden düzenlenir. Neticede Eğirdir, Büyük Taarruz öncesi tüm sevkiyatın merkezi ve yığınak noktası olur. Batı Cephesi’ne en hayati destek yerleri “Akşehir-Eğirdir-Dinar Lojistik Yolu” ile “Antalya-Burdur-Baladız-Eğirdir Lojistik Yolu” adeta cepheyi besleyen iki damar gibi çalışır. Bu yollar, Büyük Taarruz ve Başkomutanlık Meydan Muharebesi’ne giden “Zafer Yolları”dır. Tıpkı İnebolu-Ankara arasındaki “İstiklal Yolu” gibi. Eğirdir de bu “Zafer Yolları”nın merkezi olur ve bu mücadelenin kalbini oluşturur.
“NE YAPILMALI?”
Sayın Recep Bozkurt’un altını çizdiği üzere Eğirdir’e öncelikle Meclisimiz tarafından hak ettiği Beyaz Şeritli İstiklal Madalyası verilmelidir. Ayrıca o günlerde demiryolunun son noktası olan ve bugün âtıl bir şekilde duran Eğirdir tren istasyonu müzeye dönüştürülmelidir. Bu konuda Genelkurmay Başkanlığı, Kültür ve Turizm Bakanlığı, Isparta valiliği, sivil toplum örgütleri harekete geçmeli ve gerekli adımlar atmalıdır. İnebolu ne kadar önemli ise Eğirdir de o kadar önemlidir. Bunu hatırlamalı, anlatmalı, Eğirdir’e hak ettiği değeri vermeliyiz.
KioskNews shows a cleaned-up reading view extracted from the publisher’s page — the original always lives on their site, not ours.