De ooit zo gevreesde Russische Kilo-onderzeeërs raken steeds meer verouderd

• Rusland exporteert deze betaalbare, stille onderzeeërs van de Kilo-klasse om de maritieme kracht van partnerlanden te versterken.
• Door marketing ontstaat een reputatie van een ‘zwart gat’ die de werkelijke technische mogelijkheden van de Russische onderzeeërs van de Kilo-klasse overstijgt.
• Moderne luchtonafhankelijke voortstuwingstechnologie maakt de Kilo-klasse achterhaald ten opzichte van nieuwere westerse en Chinese ontwerpen.

De Russische onderzeeërs van de Kilo-klasse worden al lang op de markt gebracht onder de naam “black hole“, een benaming die de internationale verkoop waarschijnlijk meer heeft gestimuleerd dan de daadwerkelijke technische specificaties. Marineanalist H.I. Sutton suggereert echter dat deze reputatie grotendeels voortkomt uit de historische context.

Hoewel deze schepen aanzienlijk stiller waren dan de luidruchtige Sovjet-onderzeeërs die ze vervingen, presteren ze niet noodzakelijkerwijs beter dan moderne westerse conventionele onderzeeërs. Hoewel Rusland uitblinkt in de productie van hoogwaardige geluidsdempende tegels, beperkt het ontbreken van luchtonafhankelijke voortstuwing (AIP) bij de Kilo het vermogen om langdurig onder water en verborgen te blijven.

Koude Oorlog

De Kilo-klasse, oorspronkelijk ontwikkeld tijdens de Koude Oorlog, werd ontworpen als een platform voor onderzeebootbestrijding dat in staat was vijandelijke oorlogsschepen aan te vallen. Door zijn compacte afmetingen en optimalisatie voor ondiepe kustwateren was het een ideale keuze voor landen die niet over de industriële capaciteit beschikten om hun eigen onderzeeërs te bouwen, maar wel hun maritieme kracht wilden vergroten.

Naast gevechtsoperaties maakte het lage akoestische profiel van het schip het ook effectief voor geheime operaties, waaronder surveillance en het volgen van Amerikaanse vliegdekschipgroepen en NAVO-schepen.

Verschillende versies

De Kilo-familie bestaat uit verschillende ontwikkelingsfasen. Het oorspronkelijke ontwerp, Project 877, was voornamelijk bedoeld voor binnenlands gebruik in de Sovjet-Unie. Dit werd gevolgd door Project 636, bekend als de ‘Verbeterde Kilo’ of Kilo II, dat betere automatisering, een verfijnde voortstuwing en verdere geluidsreductie introduceerde.

De meest recente versie, Project 363.3, is op grotere schaal ingezet door de Russische marine na tegenslagen en budgettaire problemen met de Lada-klasse, die bedoeld was als opvolger van de Kilo. Daarnaast testte een uniek experimenteel vaartuig, de Alrosa (B-871), pompstraalaandrijving – een zeldzaamheid voor diesel-elektrische onderzeeërs – wat mogelijk diende als proef voor technologie die wordt gebruikt in onderzeeërs met ballistische raketten.

Wereldwijde export

Technologisch gezien was de Kilo een verbetering ten opzichte van zijn voorgangers dankzij betere sonarsystemen en met rubber beklede, echovrije romppanelen die sonarreflecties tot een minimum beperken. Ook het interieur werd opnieuw ontworpen om de leefomstandigheden van de bemanning tijdens lange inzetperiodes te verbeteren.

Deze kenmerken, in combinatie met een eenvoudig ontwerp en relatieve betaalbaarheid, maakten de Kilo tot een belangrijk onderdeel van de Russische wapenexport. Er zijn exemplaren verkocht aan diverse landen, waaronder China, Iran, India, Vietnam, Myanmar, Algerije en Polen.

Ondanks het historische succes raakt de Kilo in sommige regio’s in onbruik. China vervangt zijn verouderde Kilo-vloot in toenemende mate door in eigen land geproduceerde onderzeeërs van de Yuan-klasse, die het voordeel bieden van AIP-technologie.

Ook India stapt af van dit platform als onderdeel van een modernisering van de marine. Zo is de INS Sindhughosh onlangs na veertig jaar dienst buiten dienst gesteld, terwijl andere Kilo-onderzeeërs in de Indiase vloot het einde van hun operationele levensduur naderen. (fc)

Wil je meer defensienieuws ontvangen? Schrijf je in op onze wekelijkse Defensie Insider-nieuwsbrief

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!