Streep door 29 'droomprojecten', cruciaal onderhoud wegen en bruggen gaat voor

De "pijnlijke keuzes" waarover de bewindslieden op Infrastructuur en Waterstaat het de afgelopen maanden hadden, hebben een gezicht gekregen. Om essentieel onderhoud en vervanging te kunnen betalen, gaat voorlopig een streep door in totaal 29 nieuwe projecten.

Er is ook goed nieuws op vrijdagmiddag, wanneer minister Vincent Karremans en staatssecretaris Annet Bertram (Infrastructuur en Waterstaat) hun plannen naar de Tweede Kamer sturen.

Het oorspronkelijke beeld van de staat van het spoor, de wegen, de bruggen en de sluizen in Nederland was op het ministerie nog slechter. Er was tot 2040 maar liefst 80 miljard euro nodig. Dat bedrag is gedaald door extra investeringen in het coalitieakkoord en tijdens afgelopen Prinsjesdag. Het onofficiële bedrag is nu 65 miljard euro, al kan dat er volgend jaar weer heel anders uitzien.

Maar onder de streep zijn er 29 nieuwe projecten die nu in de wacht staan en waarvan het maar de vraag is of ze er ooit nog komen. Er wordt in totaal 18 miljard euro verschoven van nieuwe projecten naar het onderhoud en de vernieuwing van wegen, bruggen, spoor en waterwerken, meldt het kabinet

Dat betekent geen prioriteit voor nieuwe weg- en spoorprojecten "waar we al jarenlang van dromen, omdat we noodzakelijk onderhoud en vernieuwing moeten doen", zei Karremans onlangs in de Kamer.

Een overzicht van de plannen die niet doorgaan vind je in het kaartje hieronder:

Gemaal IJmuiden neemt grote financiële hap

Zo'n 5 miljard euro gaat naar het basisbeheer en -onderhoud. Denk daarbij aan het vervangen van de asfaltlaag op snelwegen of de reling van een brug. Hiermee moet de trend van het "almaar oplopende uitgesteld onderhoud" worden gestopt, schrijven Karremans en Bertram.

Het gaat om projecten die de komende acht jaar worden uitgevoerd, oftewel twee uitgezeten kabinetsperiodes.

De vernieuwing van het gemaal bij IJmuiden neemt een grote hap uit de financiën. Hiervoor is maar liefst 2,3 miljard euro nodig. Het bouwwerk is verouderd. Zo dateert het gemaal uit 1975 en de spuisluis, waarmee binnenwater naar buiten wordt gespuid, uit 1940. Veiligheid speelt hierin een belangrijke rol, omdat het gemaal cruciaal is voor het drooghouden van een gebied waar vier miljoen Nederlanders wonen.

Er gaat ongeveer 11 miljard euro naar voornamelijk nieuwe projecten of naar onderdelen die moeten worden vervangen. Zo moeten bijvoorbeeld tien viaducten van de hogesnelheidslijn (HSL) worden vernieuwd of hersteld. Op sommige trajecten kan de trein door een instabiel viaduct niet de beoogde 300 kilometer per uur rijden, maar slechts 80 kilometer per uur. Het gaat hier om besluiten die in principe door het huidige kabinet worden genomen.

Niet afhankelijk van grillen van één kabinet

Het kabinet heeft de Kamer de afgelopen maanden gevraagd om mee te denken hoe de lijst met projecten moet worden gerangschikt. De gedachte hierachter is dat dit soort miljoenen- en soms miljardenprojecten niet afhankelijk zijn van de grillen van één kabinet.

Dat neemt niet weg dat de Kamer alsnog kan besluiten de lijst iets aan te passen, waardoor sommige projecten wel doorgaan ten koste van andere. Het kabinet en de Kamer gaan nog in debat over de begroting van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat.

Daarbij is de lijst sowieso een momentopname. Volgend jaar kan die er heel anders uit komen te zien, omdat er misschien extra geld bij komt of juist omdat onderhoudskosten in de tussentijd zijn gestegen.

Stikstof speelt hierin ook een cruciale rol. Maar liefst zeventien nog te bouwen infraprojecten staan mede door stikstof op de pauzestand. Dat betekent niet dat ze niet belangrijk zijn. Zo staat het project knooppunt Hoevelaken, waar veel regionaal verkeer doorheen gaat, op een hoge plek om aangepakt te worden. Maar door de stikstofproblemen staat alles daar stil.

Voor de projecten die stilliggen vanwege stikstof, is ook nog geen financiering geregeld. Stel dat de stikstofplannen van het kabinet voor meer bouwruimte zorgen, dan kan de lijst met projecten die wel en niet doorgaan, ook weer veranderen.

Oeps, dit kunnen we niet laten zien

Om deze inhoud te tonen, hebben we je toestemming nodig voor 'externe media' cookies. Geef toestemming om deze inhoud te bekijken.

Edo volgt de grote politieke ontwikkelingen in Den Haag en focust op Defensie en Buitenlandse Zaken. Hij schrijft het blog Binnenskamers en is te horen in De Wandelgangen. Mail je tips of vragen.